„Kampen bestaat al veel langer dan 800 jaar”
Algemeen(door Maarten van Gemert)
KAMPEN – De Maand van de Geschiedenis heeft dit jaar een gedurfd thema. In een tijd dat er volop gediscussieerd wordt over nepnieuws, is er voor de maand oktober gekozen voor het thema ’Echt nep’. cultuurZIEN sluit daar in Kampen naadloos op aan met de ’Kroniek van Vloet’. Naast een website en stadswandelingen heeft cultuurZIEN inspirerende workshops voor scholen opgezet rondom de Kroniek die nu al te volgen zijn.
cultuurZIEN is één van de weinige organisaties in Kampen die aandacht besteedt aan de Maand van de Geschiedenis. Over de geschiedenis van Kampen dook vijftig jaar geleden een zeer waarheidsgetrouw manuscript op dat toch vals bleek te zijn. cultuurZIEN doet de ’Kroniek van Vloet’ uit de doeken onder de titel ’Heren van de IJssel’. Workshops zetten scholieren speels aan het werk met de geschiedenis van hun stad.
Echt nep
In een tijd waarin de waarheid ergens in het midden ligt, het verschil tussen mening en feit vertroebelt en ’factchecker’ een beroep is, gaan we in oktober op zoek naar het schemergebied tussen feit en fictie. Deze inleiding op de Maand van de Geschiedenis is in Kampen één op één te leggen op de ’Kroniek van Vloet’. Het manuscript van drie vellen werd in 1974 afgeleverd bij het Frans Walkate Archief. Eindelijk kwam er duidelijkheid over het ontstaan van Kampen, dacht men. De Kroniek bleek een vervlasing te zijn maar wel geschreven door iemand met zeer veel kennis van Kampen.
In 1994 volgde een novelle van de hand van Anton Fasel, die mogelijk ook achter de Kroniek zit. Deze novelle is min of meer een geromantiseerde versie van de Kroniek. Het Frans Walkate Archief is opgehouden te bestaan en het manuscript ligt nu bij het Stadsarchief. De Kroniek verdient veel beter onderzoek dan tot nu toe is gepleegd, aldus Kamper historici.
De vlucht van de Arens
Archivaris Anton Fasel schreef de novelle in 1994 voor het vijftigjarig bestaan van het Frans Walkate Archief onder de titel ’De vlucht van de Arens’. Met dit boekje centraal heeft cultuurZIEN vier opdrachten uitgewerkt voor scholen. Ieder opdracht staat op zichzelf maar de suggestie luidt om alle vier de opdrachten met de klas te maken. Drie opdrachten kunnen op eigen gelegenheid en zonder kosten in de klas worden gedaan.
Meer informatie is te lezen op www.HerenvandeIJssel.nl/workshopscholen en op www.MaandvandeGeschiedenis.nl/cultuurzien. De Kampenaren werden de ’Heren van de IJssel’. De schrijver van het manuscript is een kleinzoon van Aelt Vloet, een van de stichters van de stad. cultuurZIEN, een kleinschalige organisatie die inhoudelijke kennis combineert met creativiteit, laat de leerlingen bezig zijn met de geschiedenis van hun eigen stad.
Zicht op het rivierpanorama van de IJssel (foto: Carin Koopman)
Bestaan versus vernoeming
Over drie jaar wil Kampen haar 800-jarig bestaan vieren maar aansluitend op het thema van de Maand van de Geschiedenis is dat echt nep. Volgens de Kroniek zou Kampen gesticht zijn op elf november 1194 en over drie jaar dus 833 jaar bestaan. En al zou dat niet waar zijn, dan is de leeftijd van 800 jaar slechts gebaseerd op een eerste vermelding van Campen in een archiefstuk. Om iets te vermelden en te noemen, moet het echter al langer bestaan. Er zouden bovendien archeologische vondsten gedaan zijn, die wijzen op oudere bebouwing, van voor 1194 en 1227.
De Maand van de Geschiedenis dit jaar loopt vooruit op de flinterdunne aanleiding voor een stadsjubileum in 2027: echt nep. Frappant is daarnaast het terugkerende cijfer 4: 1174 – 1974 – 1994 – 2024. Een stichtingsdatum van 11-11-1194 klinkt ook te mooi om waar te zijn. Toch lijkt de Kroniek de oorsprong van Kampen bloot te leggen. Volg in de Maand van de Geschiedenis hoe cultuurZIEN dat bloot legt. Aan de hand van waarheidsgetrouwe verzinsels. Echt nep dus.
De Heren van de IJssel (bron: cultuurZIEN)