Het Gotisch Huis transformeert naar een culturele hotspot met plek voor horeca

KAMPEN - In het najaar van 2024 start Monumentenbezit met de restauratie van het Gotisch Huis in Kampen. Het historische pand wordt, samen met lokale partners, omgetoverd tot een bruisende culturele ontmoetingsplek. Hier kunnen bezoekers straks genieten van een vaste tentoonstelling en diverse culturele activiteiten. Ook komt er ruimte voor horeca.

Mark van den Bos, directeur-bestuurder van Monumentenbezit, zegt: “Toen we in 2016 eigenaar werden, zijn we begonnen met een plan voor een boetiekhotel, naar aanleiding van een herbestemmingsonderzoek. Maar we besloten toch om naar een publieksgerichter en inhoudelijk programma te gaan waarmee we het gebouw permanent kunnen openstellen voor bezoekers. Tijdens werkzaamheden in 2011 bleek de draagconstructie zwaar aangetast, waardoor een tijdelijke hulpconstructie noodzakelijk werd. Na de grootschalige restauratie willen we het Gotisch Huis zijn eigen geschiedenis laten vertellen met als grote toevoeging een ‘experience’ over Hendrick Avercamp.”

Dit laatste is naar het idee van Kampenaar Jan Liefting: “Het is eigenlijk te gek voor woorden dat over deze wereldberoemde schilder - die hier in Kampen opgroeide - bijna niets te vinden is, terwijl zijn schilderijen onder meer bij het Rijksmuseum en andere grote internationale musea juist de pronkstukken zijn.” 

Historie van het gebouw en restauratie

Het monumentale huis werd rond 1500 gebouwd door een rijke koopman. Het Gotisch Huis diende tot het einde van de 17de eeuw als koopmanswoning. Toen kreeg het een nieuwe bestemming als grutterij; waar het mogelijk was om granen en meel te kopen. Tijdens deze uitbreiding werden paardenstallen en een rosmolen toegevoegd. In de komende restauratiefase worden de historische onderdelen hersteld en worden er extra stabiliteitsvoorzieningen aangebracht. Bovendien wordt het pand verduurzaamd, met onder andere vloerverwarming en vernieuwde installaties.

Van 1904 tot 1984 diende het huis als bibliotheek en erna als museum, wat leidde tot aanpassingen aan de indeling van het gebouw. We gaan een aantal aanpassingen terugdraaien, zoals het terugbrengen van een doorgang naar het naastgelegen gebouw en restaurant Holland.  Met deze historische verbinding wordt restaurant Holland straks verantwoordelijk voor de horeca in het Gotisch Huis. Pablo Schaap is als bedrijfsleider al vroeg betrokken bij de plannen en zit vol ideeën. “Dat gaat verder dan het meel van de rosmolen dat je natuurlijk in onze pannenkoeken gaat terugvinden. Het wordt een prachtige plek om te verblijven, te bewonderen en van te genieten,” aldus Pablo.

Erfgoedbeleving en Stadsprogramma

Vanaf 2026 wordt een deel van het Gotisch Huis Kampen ingericht als experience. Bezoekers wanen zich in de Hanzestad Kampen. Een belangrijke focus wordt de schilder Hendrick Avercamp, beroemd om zijn winterlandschappen. De nieuwe invulling sluit goed aan bij de lokale geschiedenis. We onderzoeken welke objecten een rol kunnen gaan spelen binnen de presentatie om het verhaal te versterken, in samenwerking met andere erfgoed- en kunstinstellingen zoals de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en Stedelijk Museum Kampen.  Het voormalige stalgebouw aan de Buiten Nieuwstraat wordt na de restauratie een ontmoetingsplek voor bewoners en cultuurliefhebbers door middel van een verbindend Stadsprogramma. Via dit Stadsprogramma wordt het een plek voor lokale initiatieven, culturele uitingen en ontmoetingen. De stadsprogrammeur werkt samen met uiteenlopende partijen, in een open programma dat draait om inspiratie en co-creatie.  

Planning en realisatie

Mark: “We zijn momenteel bezig met de voorbereidingen van de restauratiewerkzaamheden. Na een hardnodige restauratie geven we het Gotisch Huis een nieuwe toekomst, terwijl we de rijke geschiedenis van Kampen behouden en tot leven brengen. Voor de realisatie van de vaste tentoonstelling en programmering zijn we druk bezig met fondsenwerving. Dankzij een substantiële bijdrage van Stichting CAS kunnen we straks een deel van de experience realiseren en anderen enthousiasmeren. We zijn al sinds 2017 in gesprek met de gemeente Kampen over de ontwikkelingen rondom het Gotisch Huis. De plannen zijn met enthousiasme ontvangen en steun van de gemeente is onontbeerlijk voor de realisatie van het Gotisch Huis; het wordt een trekker in Kampen die verleden, heden en toekomst verbindt.”

In 2026 zijn de werkzaamheden afgerond en wordt het Gotisch Huis geopend voor publiek.  De plannen zijn mede tot stand gekomen door gesprekken met diverse stakeholders - waaronder de gemeente Kampen, Provincie Overijssel, bewoners, ondernemers, stichting Monumentenbezit, Stedelijk Museum Kampen en collega-instellingen.