Voorkeursrecht blijft voor onrust zorgen
Algemeen(door Maarten van Gemert)
KAMPEN – Het overheidsinstrument Voorkeursrecht blijft voor onrust zorgen. Na de ontstane en inmiddels geluwde zorgen rondom de hoogspanningsmasten bij ’s-Heerenbroek, roeren nu bewoners in IJsselmuiden de trom. De gemeenteraad is akkoord gegaan met de beschikking op percelen aan de Dorpsweg. Daarvòòr trok de wethouder erop uit om de bewoners meer uitleg te geven.
Als beheerder van het hoogspanningsnet, was TenneT ’not amused’ over het voorkeursrecht dat het Kamper college van B&W legde op de grond onder de hoogspanningsmast. Ook inwoners van ’s-Heerenbroek vreesden een kink in de kabel voor het slepende proces de kabels ondergronds te brengen. Niets is minder waar. Het voorkeursrecht staat verkoop van de grond niet in de weg behalve dat de gemeente als eerste het recht heeft om de grond te kopen. Aan de Dorpsweg en aan de rand van de Zendijk blijven de bewoners zich echter overdonderd en zeer miskend voelen.
Dorpsweg
De consequenties van voorkeursrecht is wethouder Jan Peter van der Sluis gaan vertellen aan bewoners aan de Dorpsweg. Op percelen grenzend aan het Zoddepark wilde het college voorkeursrecht leggen. De gemeenteraad is hiermee afgelopen donderdag akkoord gegaan. Naar alle waarschijnlijkheid gaat de basisschool aan de Dorpsweg verhuizen. En de gemeente spreekt met Philadelphia over de toekomst van hun locatie aan de Dorpsweg. Dit biedt kansen voor een herontwikkeling van het gebied rond de Dorpsweg en het Zoddepark. Door een voorkeursrecht op de percelen grenzend aan de basisschool ontstaat, bij verkoop van de grond, een inbreidingslocatie voor mogelijke woningbouw dichtbij voorzieningen.
Om hiermee verder te kunnen wil de gemeente de regie in eigen hand houden. Tevens wordt hiermee speculatie voorkomen. Dat kan de prijs opdrijven en daarmee de kosten voor toekomstige ontwikkelingen.
De bewoners hameren echter op een betrouwbare overheid en sommen een hele lijst bezwaren op. Noch het college noch de raad blijkt daarvoor ontvankelijk. De gemeente gaat als een olifant door de porseleinkast, volgens de bewoners.
Zendijk
Ook voor bewoners op industrieterrein Spoorlanden, aan de rand met de Zendijk, kwam de brief van de gemeente als donderslag bij heldere hemel. „Op vragen van de raad over de communicatie,” vertelt Henry de Jong (ChristenUnie), „is de brief al eenvoudiger en duidelijker geschreven nu er, na een eerdere ronde, voor een tweede keer gebruik gemaakt wordt van dit instrument.”
Beide bewonersgroepen lichten uitgebreid hun bezwaren toe. Ze tonen begrip voor de situatie en behoeften van de gemeente maar voelen dat niet wederzijds. De bezwaarmakers hebben niet het idee dat er vooraf goed onderzoek is gedaan. „Ecologisch en economisch zijn er elders veel betere locaties te vinden binnen onze gemeentegrenzen,” aldus de Zendijkbewoners.
Het aantal bezwaren op de zeven aangewezen locaties is op dit moment nog niet te zeggen gezien de lopende procedures. Naar verwachting zal de raad in het volgende kwartaal beslissen over bezwaren, nadat het college erover besloten heeft.
Kader
Het wettelijk kader is in 1981 gelegd met de invoering van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg). In 2008 is de wet uitgebreid zodat provincies en het Rijk eveneens voorkeursrecht kunnen opleggen. Met de woningbouwopgave en de schaarse grond, wordt het instrument in meer gemeenten uit de kast getrokken - met dezelfde, vaak emotionele, reacties als in Kampen.
Voorkeursrecht betekent niet dat de grondeigenaar op dat moment verplicht is te verkopen. Het kan bovendien enkel op gronden gelegd worden met een niet-agrarische bestemming en een andere bestemming dan het huidige gebruik. Naast prijsopdrijving door grondspeculatie wordt ook voorkomen dat particulieren of organisaties grondposities innemen die de ontwikkeling van gebieden belemmeren. Gemeente Kampen en Informatiepunt Leefomgeving geven op hun websites uitgebreid informatie. Toch zal het nog niet de laatste keer zijn dat de wethouder erop uit trekt voor toelichting. De beleving van voorkeursrecht door betrokken bewoners kan heftig zijn gezien de reacties aan de Dorpsweg en de Zendijk. Wordt vervolgd.