Onderzoek voormalige Joodse begraafplaats afgerond
AlgemeenKAMPEN - Het archeologisch onderzoek naar de voormalige Joodse begraafplaats aan de 1e Ebbingestraat in Kampen is afgerond. Het geofysisch onderzoek dat in opdracht van de gemeente is uitgevoerd door een gespecialiseerd onderzoeksbureau, heeft aangetoond dat er geen aanwijzingen voor grafkuilen zijn gevonden. Bij dit type onderzoek wordt de bodem niet beroerd wat belangrijk is vanuit religieuze overwegingen.
De uitkomsten van het onderzoek geven geen aanleiding tot twijfel aan de zorgvuldigheid van de ruiming van de begraafplaats in 1948. De gemeente heeft besloten om geen verdere onderzoeken op het terrein van de voormalige begraafplaats uit te voeren.
Wethouder Richard Boddeus: “Het onderzoek heeft ons in staat gesteld om belangrijke informatie te krijgen zonder de bodem te verstoren. We willen ons nu richten op een blijvende herinnering aan dit belangrijke stuk geschiedenis. Samen met de Opperrabbijn en de Israëlitische Gemeente Zwolle gaan we overleggen hoe we op respectvolle wijze aandacht kunnen geven aan het vroegere gebruik als Joodse begraafplaats.”
Aanleiding
De gemeente heeft het terrein aan de 1e Ebbingestraat laten onderzoeken om de archeologische kennis van het terrein te vergoten. Ook speelde de gemeente met dit onderzoek in op zorgen van Vereniging Het Joodse Begrafeniswezen die de eeuwige grafrust van Joodse overledenen beschermt. Bij deze vereniging waren twijfels of de ruiming van de begraafplaats in 1948 wel correct was uitgevoerd.
Enkele beperkingen
Het geofysisch onderzoek kan geen 100% zekerheid bieden over de aanwezigheid van menselijke resten. Dit was van te voren bekend. Een volledige opgraving zou meer zekerheid bieden, maar dit wordt om religieuze redenen vermeden. Zowel de gemeente als de Opperrabbijn accepteren deze onzekerheid en berusten daarin.
Een klein deel van het terrein kon vanwege een steile helling met dichte begroeiing van struiken en bomen niet onderzocht worden. Voor het beste geofysische beeld moeten de struiken en bomen dan worden verwijderd, maar ook dit is om religieuze redenen niet wenselijk. De gemeente wil het terrein in de toekomst herinrichten met behoud van de bestaande begroeiing.
Geen bodemverstorend onderzoek
In overleg met het InterProvinciaal Opperrabbinaat (IPOR) en Vereniging Het Joodse Begrafeniswezen is gekozen voor een onderzoeksmethode die de grond niet beroert. Het onderzoek zelf is uitgevoerd onder toezicht van de gemeentelijk archeoloog en de archeoloog van het IPOR. De onderzoekers hebben gebruik gemaakt van elektromagnetisch onderzoek (EMI) in combinatie met grondradar om de bodem te scannen. Zo kunnen mogelijke verstoringen ontdekt worden zonder de grond daadwerkelijk te verstoren.
Vanwege de verbouwing van de voormalige HBS op het naastgelegen terrein was een deel van het onderzoeksterrein tijdelijk geblokkeerd. Het onderzoek is daarom in 2 fasen uitgevoerd, in november 2024 en april 2025.
De voormalige begraafplaats aan de 1e Ebbingestraat is tot 1830 in gebruik geweest en in 1948 onder toezicht van politie en een vertegenwoordiger van de Israëlitische Gemeente Zwolle geruimd. De grafresten zijn toen overgebracht naar de Joodse begraafplaats in IJsselmuiden.