Goed afvalbeleid is van belang voor dierlijke en voor ’menselijke’ ratten
Algemeen(door Maarten van Gemert)
KAMPEN – Het afvalbeleid van de gemeente is van belang voor het intomen van de aanzwellende rattenplaag èn voor gevoelens van onveiligheid in de openbare ruimte. Het eerste punt is een zaak van gemeente èn inwoners. Het tweede punt staat in de belangstelling sinds het drama met Lisa (17) uit Abcoude die niet thuiskwam na een avondje stappen in Amsterdam.
Vorige week vroegen twee Kamper rattenschutters aandacht voor de omgang met voedsel en etensresten. Volle prullenbakken op straat roepen dan vragen op. De gemeente licht haar afvalbeleid toe en wijst op de gedeelde verantwoordelijkheid. Een onderbelicht aspect van een smerige omgeving is de beleving van onveiligheid, die dat kan oproepen. GroenLinks heeft over dit laatste raadsvragen gesteld.
Rattenplaag
Momenteel valt het In Kampen nog mee maar direct in de omgeving neemt de populatie ratten flink toe. Het verbod op gif is daar deels debet aan en rondslingerende etensrestanten werken de toename in de hand. Soms is afschot noodzakelijk. Rattenschutters Frank Diender en Dolf Schinkel gaven vorige week in deze krant een waarschuwing af: ”Alleen samen krijgen we ze eronder.”
In de tussentijd heeft de gemeente gemeld dat ze dit kalenderjaar tot nu toe 35 meldingen, van inwoners en uit eigen waarneming, over ratten heeft ontvangen. Overlast van steenmarters, die een paar jaar geleden voor de poorten van Kampen stonden, zijn 5 meldingen van inwoners binnengekomen. Niet iedereen doet ook echt melding en bedrijven kunnen bijvoorbeeld ook zelf actie ondernemen.
Afvalbeleid
De oproep om geen etensresten weg te gooien en voedsel ’s nachts weg te halen uit bijvoorbeeld vogelhuisje, kippenhok of volière, riep bij lezers vragen op over overvolle prullenbakken of juist de afwezigheid daarvan op de strandjes bijvoorbeeld. Of de verdwenen gratis grofvuilstorting op zaterdag in de vorige eeuw. Desgevraagd wijst gemeente Kampen op het diftarsysteem waarmee ze sinds 1999 werkt. Je betaalt alleen voor het restafval dat je daadwerkelijk weggooit. Eerder betaalde je ook voor het storten van afval maar dat bedrag zat ongemerkt in de afvalstoffenheffing. Met ’diftar’ zou de afvalscheiding eerlijker en effectiever zijn. Inmiddels kiest meer dan de helft van de Nederlandse gemeenten voor deze aanpak. Om zo veel mogelijk afval te hergebruiken. Vorig jaar werd het volgende in Kampen ingezameld:
• 445.000 kilo PMD (plastic, metalen en drankkartons) – grondstof voor nieuwe producten
• 5.392.000 kilo GFT-afval – verwerkt tot compost en groen gas
• 2.649.000 kilo oud papier – kreeg een tweede leven
Hoe minder restafval, hoe minder verbranding nodig is. En dat werkt, volgens de gemeente. Kampen zou landelijk tot de koplopers behoren met een scheidingspercentage van 78%. Tegelijkertijd is de afvalstoffenheffing laag – ruim 30% onder het landelijk gemiddelde. Aldus de gemeente.
Lediging
Ondergrondse afvalcontainers zijn verkleind omdat enerzijds het plastic eruit ging door de aparte inzameling van PMD. Anderzijds werden de zakken met restafval, mede hierdoor, zwaarder. Afvalbakken in parken, speeltuinen, pleinen en de binnenstad worden dagelijks geleegd. De strandjes vallen niet onder de gemeente maar omdat er wel gerecreëerd wordt, plaatst de gemeente daar toch bakken. Die zouden in het hoogseizoen zelfs vaker dan dagelijks geleegd worden. Extra bakken plaatsen blijkt niet altijd effectief, aldus de gemeente. Sterker nog: op plekken zonder bakken nemen mensen hun afval vaker mee naar huis. Ook hier komt gedeelde verantwoordelijkheid om de hoek kijken. Van inwoners, gemeente èn ondernemers. Zij zorgen voor een schone omgeving rond hun winkel of horecazaak.
Onveiligheid
Een smerige omgeving kan gevoelens van onveiligheid oproepen. Dr.ir. Geertje Slingerland (universitair docent Urban Studies aan de TU Delft) heeft met vier andere onderzoekers de veiligheidsbeleving van meiden (12-18 jaar) in Rotterdam Zuid in kaart gebracht. Plus hoe dat te verbeteren door beter planologisch en stedenbouwkundig ontwerp. Zij merkt op: “Veel meiden in ons onderzoek zeiden dat als het ergens vies is, ze dat een onveilig gevoel geeft.” Zo haakt het afvalbeleid in op de veiligheidsbeleving op straat en in park, dat dezer dagen volop in de belangstelling staat.
De fractie van GroenLinks in de Kamper gemeenteraad haakt daarop in. Zij heeft vragen gesteld aan het college van B&W omdat de inrichting van onze straten, pleinen, wijken en parken niet neutraal zou zijn: ”Ze weerspiegelen wie er welkom is. Het is hoogste tijd dat ook vrouwen en meisjes zich gezien, gehoord en veilig voelen in de publieke ruimte.” Zodra de antwoorden van het college binnen zijn, komen we hierop uitgebreid terug.
Conclusie
Ratten zijn mooie en slimme diertjes. Hen treft geen blaam maar de mensen die ze met hun voedselafval lokken des te meer. In de volksmond hebben ratten een negatieve associatie. Vandaar de vergelijking met mensen (vaak mannen, soms vrouwen) die met hun misdragingen voor een onveilige omgeving zorgen. GroenLinks en de campagne ’Wij eisen de nacht op’ vragen op te treden tegen deze ’menselijke’ ratten.
De verkeerslichten sloten zich aan bij de campagne ’Orange the World’ (archieffoto: Maarten van Gemert)