Techambassadeur en verzorgende Agda Leite van IJsselheem wint Zorgvernieuwersprijs
Algemeen
(door Maarten van Gemert)
ZWOLLE – Met vertrouwen dementerende mensen meer vrijheid geven. Die wens van Agda Leite werkte ze uit in een project waarmee ze de prijs ’JTTG Zorgvernieuwer 2026’ won. In het project verkent Leite hoe AI-gestuurde, zelflerende GPS-technologie in te zetten. Dat sluit aan op haar rol als Techambassadeur bij zorgorganisatie IJsselheem waar ze in de eerste plaats als Verzorgende IG werkt. Het prijswinnende project draagt de veelzeggende titel ’Wandelen zonder grenzen’.
Tijdens het Mobile Healthcare Festival in Den Haag werd dinsdag 4 november 2025 de prijs uitgereikt, bedoeld voor ”zorgprofessionals die met lef, creativiteit en daadkracht zorgen voor echte doorbraakinnovaties in de zorg”. Binnen IJsselheem kreeg Leite de mogelijkheid om technologie te (laten) verkennen voor een potentieel zorgaanbod waarbij dementerende bewoners meer autonomie en bewegingsvrijheid ervaren. En hun naasten en verzorgers minder stress.
Agda Leite is werkzaam op de IJsselheemlocatie Nieuwe Haven (foto: Maarten van Gemert)
Motivatie
Agda Leite werd vorige maand 45 en is geboren en getogen in Montes Claros (Brazilië). Als au pair kwam ze achttien jaar geleden naar Nederland en ze bleef hier door de liefde. Na het diploma Medische Basiskennis (MBK) volgde ze een natuurgeneeskundige opleiding. Ze begon een eigen praktijk maar twee weken later barstte de coronahype los. Leite probeerde nog twee jaar haar praktijk te redden maar tevergeefs. In 2023 kwam ze bij IJsselheem te werken waar ze tegelijkertijd opgeleid werd voor verzorgende IG.
In één van de verpleegtehuizen van IJsselheem maakte ze kennis met een man die begon te dementeren. Hij wilde graag naar buiten maar dat kon niet op verantwoorde wijze. Uiteindelijk droeg dit bij aan een verzoek om euthanasie. Dat werd ingewilligd maar Leite nam die dag vrij. Dit voorval bleef haar altijd bij en sindsdien broedde ze op een (technologische) oplossing. Haar idee om een rondje te lopen met AI (kunstmatige intelligentie) was te groot voor de tweejaarlijkse Innovatieprijs van IJsselheem. Toen stuitte ze op de JAIN Challenge.
Netwerk
Joint Artificial Intelligence Network (JAIN) is een organisatie die mensen met geheugenverlies, waaronder dementie, wil helpen om hun zelfredzaamheid en levenskwaliteit te behouden. JAIN bevordert de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) in toepassingen die mensen met geheugenverlies en dementie kunnen helpen. Na een omvangrijk proces eindigde Leite in mei dit jaar in de finale van de JAIN Challenge 2025. Ze is nog steeds bij dit netwerk betrokken en kwam toen ook binnen bij het ELLLA-project van UMC Amsterdam.
De finaleplaats trok de aandacht van iemand die haar nomineerde voor de JTTG Zorgvernieuwer 2026 prijs maar Leite weet nog steeds niet wie. Ze kreeg de kans om te participeren bij Windesheim. Daar werken studenten nu aan een prototype voor haar project.
Agda Leite met de prijs, een kunstwerk, naast zich (foto: Maarten van Gemert)
Sculptuur
De prijs die Leite in Den Haag kreeg uitgereikt, is een sculptuur ontworpen door Ronald Westerhuis. Deze internationaal gerenommeerde Nederlandse kunstenaar staat bekend om zijn krachtige, roestvrij stalen vormen en zuivere, minimalistische beeldtaal. Het werk is opgebouwd uit drie elementen die samen een verhaal vertellen over groei, zuiverheid en lef.
De grondplaat van cortenstaal vormt het fundament – ruw en aards, symbool voor de basis van waaruit iedere gedachte ontstaat. De gebogen lijn van roestvrij staal slingert zich omhoog: een elegante gedachtelijn die buiten de grenzen van de grondplaat treedt en zo het lef toont om verder te denken, te vernieuwen, te ontdekken. Het glanzende bolletje aan het uiteinde staat voor de gedachte zelf – zuiver, reflecterend, vol potentie. Samen vertellen deze vormen het verhaal van een idee dat uit de aarde oprijst, zijn richting vindt en uiteindelijk tot volle helderheid komt: het proces dat Leite in dezes belichaamt.
Dementie is ook een proces en geen statische aandoening. Strikt genomen is dementerend daarom de juiste uitdrukking. Binnen de ouderensector wordt dat tegenwoordig juist als onzorgvuldig en niet respectvol ervaren. „Je hèbt de ziekte dementie, je bent het niet. Net als bij andere ziektes”, aldus Gerjoke Wilmink, directeur van Alzheimer Nederland.
Agda Leite neemt haar diploma GVGP in ontvangst (foto: Maarten van Gemert)
Wandelen
Leites project ’Wandelen zonder Grenzen’ beoogt technologie te ontwikkelen die kan helpen om bewoners meer mogelijkheden tot wandelen te geven terwijl mantelzorgers en zorgprofessionals via een digitaal portaal zicht houden op hun welzijn en locatie. De systemen zouden moeten leren van gedrag en patronen. In januari hoopt Leite dat er een prototype van een app en een smart watch is om te kunnen testen.
IJsselheem telt meer dan vijftig Techambassadeurs: zorgprofessionals die affiniteit hebben met technologische hulpmiddelen en deze inzetten voor cliënten en collega’s. Dankzij de mogelijkheid die IJsselheem biedt voor opleidingen, naast zogeheten ’incompany trainingen’ op het hoofdkantoor in Kampen, kon Leite maandag 10 november week haar diploma ophalen voor de opleiding Gespecialiseerd Verzorgende Gerontopsychiatrie (GVGP).
Besef
Naast studie gaat het werk ook gewoon door – voor Agda Leite 24u/wk als Verzorgende IG en 4u/wk als Techambassadeur. Na haar avonddienst laat ze haar blinkende prijs zien (zie kader). En ze heeft juist van haar collega’s een kadopakket gekregen. Dit ontgaat de cliënt voor wie ze versterking moet inroepen om naar bed te brengen. Zoals hij, en velen met hem, niet zullen beseffen dat de levenskwaliteit voor hen als dementerenden erop vooruit zal gaan dankzij de inspanningen van Agda Leite en velen om haar heen. Met het prijswinnende innovatieproject ’Wandelen zonder grenzen’.