Atlete Jacqueline Rustidge geniet van elke nieuwe meter na hartstilstand waarbij elke seconde telde

31 december 2024, 10:43 Algemeen

KAMPEN – Glimlachend en met de armen in de lucht ging Jacqueline Rustidge op 21 april over de finish bij de Connemarathon in Ierland. Niet wetende dat de echte race tegen de klok pas toen zou beginnen. De bekende atlete van AV Isala ‘96 zakte luttele seconden na de marathon in elkaar als gevolg van hyperkaliëmie, een sterk verhoogde kaliumwaarde in het bloed. Haar nieren stopten ermee en ze kreeg een hartstilstand. Daarna belandden zij en haar geliefden in een rollercoaster, gevolgd door een revalidatie maar bovenal een wonderbaarlijk herstel.

Een revalidatiearts die Rustidge’s dossier had bekeken waarschuwde haar. “Ik zie dat je atleet bent en voor de politiesport werkt. Dat is een gevaarlijke combinatie voor gedrevenheid. Heb geduld en houd er rekening mee dat het herstel wel tot anderhalf jaar kan duren.” De Kamper atlete logenstrafte die voorspelling en liep nota bene in hetzelfde jaar alweer haar eerste marathon. Brugmedia interviewde Rustidge aan het einde van het jaar. 

Het werd een interview met hoop, optimisme, maar ook een boodschap: Zorg goed voor je lichaam, want dat kan ook in noodsituaties het verschil maken. 

Rustidge: “Mijn lichaam is dankzij de sport aan stress gewend. Daardoor ging het meteen in een overlevingsmodus en mede daardoor ben ik er nog.” Dat is althans wat Alan, de man die de reanimatie coördineerde, haar weken later vertelde. Aan deze man heeft ze overigens heel veel te danken. Hij was een van de medelopers in de marathon en is van beroep anesthesist. De medisch specialist, die iets later finishte dan Rustidge, nam direct de leiding. Rustidge “Later hoorde ik dat hij op elk cruciaal kruispunt bij de reanimatie de juiste afslag heeft genomen. Behalve dat ik een sterk en gezond lichaam heb, heb ik ook gewoon geluk gehad dat hij er was.” 

Want die dag was het echt kantje boord. Na de finish verdween Rustidge achter een haag, uit het zicht van haar man Harry die de halve marathon had gelopen en stond te wachten. Rustidge: “Hij kon niets zien, maar hoorde opeens allemaal paniek en voelde meteen aan dat het goed mis was.” 

Hoewel Rustidge zich van de dag zelf niets meer herinnert, denkt ze niet dat er vooraf een aanwijzing was. “Ik heb in mijn leven vele marathons gelopen, geef trainingen en weet wel wat ik doe. Ik zorg goed voor mijzelf met voldoende water en gelletjes onderweg.” De vraag wat de exacte oorzaak is, is dan ook niet eenduidig te beantwoorden. 

Een van de meest aannemelijke verklaringen is hittestress. Op de dag van de marathon werd het onverwachts erg warm. Als gevolg van een dergelijke temperatuurstijging kan bij extreme inspanning het kaliumgehalte in het bloed stijgen. Rustidge: “Je lichaam kan niet zonder kalium. Een tekort is gevaarlijk, maar een overschot ook. Bij een waarde van 5,5 kan je al hartritmestoornissen krijgen. Mijn waarde was 9 en dat had een bij de reanimatie betrokken huisarts nog niet eerder meegemaakt.” 

Voordat Rustidge in het ziekenhuis terechtkwam, was ze op locatie al 3 kwartier gereanimeerd. Haar borstbeen en vier ribben werden daarbij gebroken. Omstanders en de mensen van de organisatie hadden toen nog maar weinig hoop op een goede afloop. Bij de marathon waren vooraf al vier ambulances aanwezig en nadat de situatie enigszins was gestabiliseerd, werd Rustidge naar het ziekenhuis in Galway vervoerd. 

Intussen was in Nederland een nieuwe race tegen de klok gestart. Zoon Karsten hoorde het nieuws terwijl hij in De Kuip zat bij de bekerfinale tussen Feyenoord en NEC uit Nijmegen, de woonplaats van Karsten. Stewards in De Kuip zorgden ervoor dat Karsten op het treinstation kwam vanwaar hij naar Schiphol ging. Daar aangekomen trof hij huisgenoten die hij had gevraagd om naar het vliegveld te komen met zijn paspoort, laptop en wat kleding. Een paar minuten voor het sluiten van de gate zat Karsten in het vliegtuig richting Dublin. 

Vandaar is het nog wel een paar uur rijden richting Galway. In Dublin bleek echter Ian klaar te staan, een Ierse agent die Rustidge via haar werk kent. Hij was ingeseind door Michèl, de collega van Jacqueline die Karsten nog snel even gebeld had vanaf Schiphol. Ian had het vervoer al geregeld. 

Eenmaal aangekomen op de plek van bestemming en als steun voor zijn vader bleek wat ze aantroffen een situatie tussen hoop en vrees. Rustigde: “Karsten heeft in Ierland een dagboek bijgehouden. Daaruit blijkt ook wel de onzekerheid van het moment, over hoe ik er uit ga komen. Op dat moment werd ik kunstmatig in coma gehouden en was er nog heel veel onduidelijk.” 

Dagen vol onzekerheid verstreken. Na drie weken echter bleek een uit coma ontwaakte Rustidge sterk genoeg om overgebracht te worden naar Nederland waar ze in de Zwolse Isala Klinieken werd opgenomen. Rustidge: “Eind mei, ongeveer vijf weken na het incident, werd ik uit het ziekenhuis ontslagen. Daarna begon een periode van herstel.” 

Deze revalidatie verliep dus bijzonder voorspoedig. Al vrij snel werd duidelijk dat het hart van Rustidge geheel onbeschadigd was gebleven. Rustidge: “Drie cardiologen hebben mijn hart onderzocht en hebben niets kunnen vinden. Wel was ik in vijf weken tijd liefst zeven kilo aan spiermassa verloren. Ik woog 42 kilo, terwijl ik normaal gesproken rond de 49 zit. Ik moest echt opnieuw leren lopen.” 

Hardlopen zat er aanvankelijk niet in. Toch zou Rustidge ook daar weer mee beginnen. “Eerst liep ik aan de arm van een ander. Ik vroeg mij af: ‘Gaan mijn benen mij weer houden?’ 

Verderop in het jaar volgde een loopevent in Cornwall (Zuidwest-Engeland, red.) waarbij je drie dagen achter elkaar een marathon loopt. Ik besefte dat dit rennend niet zou gaan en heb mijn inschrijving laten omzetten naar de wandelstart. In dat weekend heb ik op dag 1 en 3 de marathonafstand wandelend en dribbelend afgelegd en op dag 2 ben ik tot de eerste checkpoint gegaan. Inmiddels loop ik weer een kilometer in minder dan 5 minuten. Daarmee zit ik lang niet op mijn oude niveau, maar dat hoeft ook niet.” 

Op de vraag of deze ingrijpende gebeurtenis haar leven heeft veranderd antwoordt Rustidge: “Ik ben nog steeds dezelfde persoon. Ik was altijd al dankbaar voor het leuke leven dat ik leid. Toch beleef ik dat nu nog bewuster en zijn er momenten dat ik denk: ‘Wat mooi dat ik er weer bij mag zijn’.”