Anonieme schenking verrijkt Buitenkerk met unieke monstrans
Algemeen(door Huib Strengers)
KAMPEN – De RK Buitenkerk heeft kort voor Kerstmis een bijzondere schenking ontvangen: een monstrans die door een particulier is aangeboden. De schenker wil anoniem blijven. In Pontem, het kerkblad van de O.L. Vrouwenparochie, beter bekend als De Buitenkerk, beschrijft Theo van Mierlo, parochiearchivaris, de schenking. Het is de derde monstrans die eigendom van de kerk is geworden.
In een monstrans kan een geconsacreerde hostie achter glas zichtbaar, ter verering en aanbidding, getoond worden. Onder meer in het lof of in een processie wordt deze rondgedragen. Dat gebeurde met name op de feestdag van het Heilig Sacrament, de tweede donderdag na Pinksteren.
De geschonken monstrans is vervaardigd door de in Bergen op Zoom woonachtige edelsmid Antonius Andriessen (1887-1963). Hij volgde in 1913 zijn vader op. Eerst maakte hij vooral gouden en zilveren sieraden. Gaandeweg specialiseerde zijn bedrijf zich in kerkelijke attributen. Het is (nog) niet bekend wanneer en voor wie de monstrans is vervaardigd. Stilistisch zal deze ergens tussen 1935 en 1955 te dateren zijn. Ook is het niet ondenkbaar dat, gezien het verspreidingsgebied van De Grondwet, de opdrachtgever gezocht moet worden in het katholieke zuiden van het land.
Geel messing
De monstrans is van geel messing. De sol, het middengedeelte waarin de hostie geplaatst wordt, is omgeven door een stralenkrans, eindigend in rode glazen kralen, met een gehamerde achterwand van wit messing.
Op enig moment is de monstrans in particuliere handen gekomen en werd deze een aantal jaren geleden aangeboden bij de jaarlijkse religieuze markt in de St. Nicolaaskerk in Lettele, een plaats in Overijssel. Daar werd de monstrans gekocht door de schenker, die overigens anoniem wil blijven. Na enige tijd de huiskamer gesierd te hebben, vond hij dat de monstrans een betere plek verdiende. De schenking omvat ook een sacramentsvaandel. Een dergelijke vaandel onttrok tijdens een plechtigheid, gedurende de prediking, de monstrans met het heilig sacrament aan het zicht van het kerkvolk. Het is overigens niet zeker of het vaandel oorspronkelijk bij de monstrans hoort.
Niet de enige monstrans
De geschonken monstrans is niet de enige in de Buitenkerk. Dé monstrans van de kerk is de neogotische torenmonstrans uit 1904. Tijdens de zomertentoonstellingen in de O.L. Vrouwenparochie is deze te zien. Ook de uit 1969 daterende monstrans, afkomstig van de Flevokerk, is te zien, evenals twee sacramentsvaandels die tegenwoordig hangen aan de pilaren in de kerk.
De locatieraad, het ‘bestuur’ van de parochie, heeft de schenking in dankbaarheid aanvaard. Hoewel een monstrans nog zelden in de Buitenkerk gebruikt zal worden, past de schenking goed in een lange traditie. Een traditie die ontstond nadat veel interieurstukken en voorwerpen tijdens de grootschalige restauratie, die aanving in 1963, waren verdwenen. De in 1977 afgeronde restauratie werd feestelijk geopend door Prins Claus.