5 vragen aan: Erwin Doorneweerd, figurant in de musical 40-45

vr 13 feb, 09:49 Algemeen

Voor Erwin Doorneweerd uit Kampen is spelen in een musical over de Tweede Wereldoorlog meer dan alleen een rol op het toneel. Al jaren verdiept hij zich in deze periode door boeken en documentaires, en nu staat hij zelf midden in een indrukwekkend verhaal over familie, keuzes en morele dilemma’s in oorlogstijd. Met negen kostuumwissels per voorstelling, uiteenlopende rollen van soldaat en NSB’er tot Jood en burgerman en scènes die hem elke keer opnieuw raken, beleeft hij het verhaal van heel dichtbij. In deze 5 vragen aan vertelt Erwin over zijn ervaringen, de boodschap van de musical en waarom deze geschiedenis ook voor Kampen nog altijd dichtbij voelt.

(door: Thomas Reil)

Hoe was het om in de musical te spelen? 

“Ik ben al lange tijd erg geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog. Ik lees er veel over en kijk documentaires, dus om dan zelf onderdeel te mogen zijn van zo’n verhaal voelt heel bijzonder. In de musical speel ik veel verschillende rollen, zoals soldaat, NSB’er, parachutist, piloot, collaborateur, burgerman en Jood. Dat betekent veel omkleden (negen keer), veel bewegen en ongeveer zes kilometer rennen per voorstelling. Ik mag in een limousine rijden, in een vliegtuig zitten, dansen en sta continu in contact met andere spelers. Met de bewegende tribunes en de grote led-schermen zit je echt midden in de voorstelling. Alles is tot in detail op elkaar afgestemd en je merkt hoeveel voorbereiding en samenwerking erin zit.”

Welke boodschap geeft de musical mee volgens jou? 

“Voor mij laat de musical zien dat je in het leven altijd keuzes maakt, ook als je denkt dat je geen keuze hebt. Tegelijk laat het zien hoe groot de invloed van propaganda en fake news kan zijn. Als je niet beter weet, of volledig opgaat in een bepaald gedachtegoed, kan het ontzettend lastig zijn om de juiste keuze te maken. Dat zie je bijvoorbeeld terug in die tijd in nazi-Duitsland.”

Het verhaal draait om familie en keuzes maken onder extreme omstandigheden. Denk je dat het publiek zichzelf in deze personages kan herkennen, ook nu?

“Ja, zeker. De personages laten verschillende kanten van de mens zien. De twee broers maken ieder een andere keuze, maar ook personages als Emiel en de moeder laten zien hoe mensen omgaan met angst, loyaliteit en verantwoordelijkheid. Niemand is alleen maar goed of fout. Juist dat maakt het herkenbaar: de omstandigheden zijn nu anders, maar de innerlijke worsteling is hetzelfde.”

Als iemand uit Kampen deze musical ziet, wat hoop je dat hij of zij herkent of juist opnieuw ontdekt over die periode?

“Dat de Tweede Wereldoorlog geen ver van je bed verhaal is. Ook in Kampen zie je de sporen nog terug, bijvoorbeeld in struikelstenen in de stad. Het gaat over gewone mensen, in gewone straten, die voor onvoorstelbare keuzes kwamen te staan. Ik hoop dat het publiek opnieuw beseft hoe dichtbij die geschiedenis eigenlijk is en hoe belangrijk het is om die te blijven doorgeven.”

Is er een scène of moment in de voorstelling dat jou elke keer opnieuw raakt, hoe vaak je het ook speelt? Waarom juist die?

“Wat mij elke keer raakt, is de scène waarin ik samen met een kind oploop en we van elkaar worden gescheiden en afgevoerd naar een concentratiekamp. Dat komt extra binnen omdat ik in Westerbork ben geweest en ook Auschwitz heb bezocht. Daarnaast lees en kijk ik veel over de Tweede Wereldoorlog, waardoor zo’n moment niet alleen spel is, maar direct verbonden voelt met echte verhalen en echte mensen. Ook de NSB-scène raakt me sterk, vooral door te zien wat propaganda met mensen doet. Het beeldmateriaal waarin Joodse mensen worden vergeleken met ratten blijft elke keer confronterend.”

De musical 40-45 is de komende maanden te zien in de Midden Nederland Hallen in Barneveld. Voor de exacte tijden kun je een kijkje nemen op de website: 40-45, de Musical.