Kamper historisch onderzoeker bundelt vijftien jaar oorlogsonderzoek in boek
AlgemeenKAMPEN - Meer dan vijftien jaar speurde Laurens Hooisma naar de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in zijn geboortestad. Op 14 april presenteert de Kamper onderzoeker zijn boek De oorlog in Kampen. Bezetting, vervolging, verzet en onderduik, 1940-1945 in De Stadskazerne.
De presentatie vindt plaats tijdens de thema-avond van de Historische Vereniging voor de IJsseldelta ‘Jan van Arkel’ op dinsdag 14 april. De zaal opent om 19.30 uur, de avond begint om 20.00 uur. Locatie: de Johan van Mulkenzaal in De Stadskazerne, Oudestraat 216 in Kampen.
Archieven en getuigen
Hooisma (1968) werkt bij de provincie Overijssel, maar bracht naast zijn baan dagenlang door in allerlei archieven. Het lot van de afgevoerde Joodse stadgenoten trok hem, de motivaties van verzetsstrijders fascineerden hem en de beweegredenen van collaborateurs riepen vragen op. Zijn research hield hem meer dan eens wakker.
Hij zocht ook tientallen getuigen op — mensen die als kind de oorlog hadden meegemaakt, met herinneringen aan de onderduik of het verzet van hun ouders. De meesten zijn inmiddels overleden. Met Hooisma’s boek krijgen zij alsnog een plek in de Kamper geschiedschrijving.
De artikelen die hij schreef voor het Historisch Tijdschrift van HV ‘Jan van Arkel’ vormen de basis van het boek. Op advies van zijn mentor, de inmiddels overleden kerkhistoricus Jaap van Gelderen (1943-2024), bracht hij de verhalen bijeen, breidde ze uit en voegde nieuwe toe.
Emotioneel onderzoek
Hooisma is geen gestudeerd historicus, maar Van Gelderen was meer dan eens onder de indruk van wat hij uit de archieven opdiepte. Het onderzoek raakte Hooisma ook mentaal. Zo nu en dan moest hij het even wegleggen. “Nog los van de spanning van het publiceren zelf”, zegt Hooisma. “Want ook dat is wel een dingetje.”
De bundeling van zijn werk geeft hem grote voldoening. “Nu alles tussen twee kaften zit, zie ik ook weer hoeveel werk het was. Maar er staat wel iets”, aldus Hooisma.
Negentien hoofdstukken
Het boek telt negentien hoofdstukken in bijna 300 pagina’s. Hooisma beschouwt zichzelf niet als iemand die een standaardwerk wilde schrijven — hij navigeerde van onderwerp naar onderwerp. Toch geldt hij inmiddels als de autoriteit op het gebied van de Tweede Wereldoorlog in Kampen.
Zijn drijfveer was vastleggen wat anders verloren dreigt te gaan. “Ik wilde het vooral zelf allemaal weten. En vastleggen natuurlijk, voordat het anders verdwijnt. En dan weten ze je wel te vinden”, zegt Hooisma. Over de waarde van het schrijven zelf: “Dan leren we misschien nog iets van de ellende van toen.”
Persoonslijsten als bijlage
Achterin het boek zijn twee bijlagen opgenomen: een geactualiseerde lijst met slachtoffers uit Kampen als gevolg van het handelen van de bezetter, en een lijst met in Kampen ondergebrachte Joodse onderduikers. Dat veel mensen uit die laatste groep dankzij onderduik in Kampen aan de holocaust ontsnapten, stelde Hooisma gerust. “Weet je, er is ook veel goed gedaan in onze stad.”
Een persoonlijke mening geeft de auteur bewust niet. “Daar zit niemand op te wachten. Laat de feiten voor zich spreken.” Over de vraag wat hij zelf gedaan zou hebben in de oorlog, schrijft hij in het voorwoord: “Mijn conclusie: die vraag is zinloos totdat je zelf voor de keuze staat. Het is niet aan ons om te oordelen, we moeten alleen de verhalen doorvertellen.”
Praktisch
De oorlog in Kampen. Bezetting, vervolging, verzet en onderduik, 1940-1945 van Laurens Hooisma verschijnt bij AERIE Uitgevers (Kampen/Scherpenzeel) en telt 296 pagina’s. De prijs is € 24,95; leden van HV ‘Jan van Arkel’ betalen € 19,95. Het boek is te bestellen via Read Shop Bos, andere boekhandels en via www.hvjanvanarkel.nl.