Honderd maal portretteert Ursula van de Bunte haar man en muze Paul Rooyackers

(door Maarten van Gemert)  
GELDROP – De creativiteit van fotografe Ursula van de Bunte en haar man en muze Paul Rooyackers lijkt schier eindeloos, aldus Ingrid Gaasterland van Kasteel Geldrop. In honderd portretten heeft Ursula Paul vastgelegd, in zeer diverse variaties van pose en garnering. Morgen is de laatste dag dat in Kasteel Geldrop een uitgebreide selectie te zien is. Wie weet na morgen in Kampen een plek voor de complete expositie ’De Honderd van Rooyackers’?

„Bij ons gaan de mensen lachend weg,” vertelt Ursula. Er zijn al genoeg zware exposities volgens de artistieke fotografe die jaren geleden neerstreek in Kampen. Haar man figureert regelmatig in haar fotowerk. Bij deze expositie heeft Paul de ultieme hoofdrol. Ingrid Gaasterland zit de kunstcommissie voor van Kasteel Geldrop. Ze is enthousiast over de kwaliteit en creativiteit van de twee volgens haar ”bijzonder aardige mensen”.

Geboortegrond
Geldrop, ten oosten van Eindhoven, is de geboortegrond van theatermaker Paul Rooyackers. Niet verrassend gezien zijn achternaam die verwijst naar verre voorgeslachten in Zuidoost-Brabant. Een medewerker van gemeente Geldrop, die Paul nog van vroeger kende, zag ’De Honderd’ en vroeg hem in het Kasteel te exposeren. De laatste bewoonster overleed in 1972 en de drie zonen van de barones hadden geen belangstelling voor het grote kasteel plus landgoed eromheen. Daarop kocht de gemeente het in 1974 aan voor 1,1 miljoen. Ze volgde de voorwaarde op van de barones dat het dan publiek opengesteld moest worden. Elke zondagmiddag is dat het geval en ’De Honderd’ trok honderden bezoekers sinds 7 mei. Met een Pinksterpiek van 400 bezoekers verwacht Paul op de laatste dag, 25 juni, de 1500 bezoekers aan te tikken.

Herinneringen
Volgens zowel wetenschappelijke statistieken als gezond verstand, is de levensverwachting van Paul korter dan zijn twintig jaar jongere echtgenote. Daarom is Ursula de fotoserie in 2015 begonnen, om te ”bewaren wat je niet kwijt wilt raken en bang bent om te verliezen”. Ze is ”als de dood dat Paul dood gaat”. Om de gedachtenis aan hem al bij voorbaat levend te houden, legt Ursula hem vast in honderd herinneringen.
Die herinneringen lopen uiteen van ”klassieke, fotografische interpretaties tot ”ironisch gezochte opvattingen”. Soms geven de fotowerken een ”knipoog naar iconische schilderijen”, zoals Paul als het bekende kaasmeisje (zie onderaan). Deze foto is populair en al in zeer groot formaat verkocht. Elke reproductie kan van een andere grootte zijn en krijgt een eigen lijst mee. De kwinkslag naar cultuur, historie en kunsthistorie spreekt Gaasterland (onbewust?) aan.

Verhalen
Ingrid Gaasterland is kunsthistorica en zit nu zo’n twee jaar de kunstcommissie voor van Kasteel Geldrop. Elke twee maanden wisselt de expositie en ’De Honderd’ heeft al landelijke kranten en tijdschriften gehaald als ook de short list en finale van de International Food Award 2023. Voor de vrijwilligers van het Kasteel verzorgden Paul en Ursula vooraf een lezing. Tijdens de expositieduur geven ze elke zondag acte de présence. Ursula is inmiddels de vrijwilligers gaan fotograferen en Paul vertelt honderduit over zijn jeugd en de foto’s.
Als jochie van acht was het met zijn vriendjes een wedstrijd om de Dommel, die langs het landgoed loopt, over te zwaaien met een touw aan een boom. Om vervolgens zo ver mogelijk het landgoed op te komen zonder een draai om de oren te krijgen van de beheerder. Of een beet in de billen door één van de twee honden.
Elke foto heeft zijn eigen verhaal, van de verschillende stroomsnelheden van de melk en honing tot de verkleuring van rode kool, die op zijn hoofd tot leven komt. Maar er zit eveneens een staatsieportret in de serie als ook een transformatie van Paul tot vrouw, professor en dominee. In de expositieruimte van het kasteel hebben de fotowerken geen naam of toelichting. Ieder mag er zijn of haar eigen verhaal bij maken.

Paul Rooyackers in een “knipoog naar een iconisch schilderij”

Productlijn
Paul heeft zijn eigen merchandise ontwikkeld, van een koekjestrommel en een kaasplank tot een bord, een puzzel en het spel Sketch. Met dat theaterspel van 64 kaarten (lees: foto’s van Rooyackers) zijn 11 miljoen verhalen te vertellen, aldus Paul. Tijdens de coronatijd werd dat al eens met veel hilariteit in de Stadsgehoorzaal gespeeld.
Het aantal plaatsen, waar enkele of meerdere werken zijn geëxposeerd, blijft groeien – van Elburg (architectenbureau) en Nunspeet (hotel) tot Amsterdam en Haarlem (galerie). De ’loopkaart’, eventueel als placemat te gebruiken, geeft voor de verkoop een overzicht van nagenoeg alle foto’s.
Feitelijk is de fotoserie een doorlopend project dat pas zal eindigen als Pauls leven eindigt. Ver daarvoor zouden Paul en Ursula graag hun foto’s in Kampen exposeren maar waar? Dat puzzelstukje wordt nog gezocht voor de uiteenlopend van serene tot prikkelende ’Honderd van Rooyackers’.

Ursula van de Bunte, Ingrid Gaasterland en Paul Rooyackers poseren bij het Kaasmeisje (foto: Maarten van Gemert)

....