Het land van Jaap Bos met op de achtergrond de Reevedijk
Het land van Jaap Bos met op de achtergrond de Reevedijk (foto: Maarten van Gemert)

Provincie Gelderland leidt onderzoek naar koeiensterfte naast Reevediep

· leestijd 2 minuten Algemeen

(door Maarten van Gemert)  
NOORDEINDE – Provincie Gelderland neemt de coördinatie op zich in het onderzoek naar de mysterieuze koeiensterfte op Noordeinde. Omdat de oorzaak gezocht wordt in een grensgebied van gemeenten, provincies en waterschappen, neemt nu één instantie de leiding. Hieraan refereerde het Kamper college kort op vragen vanuit de Kamper gemeenteraad. Gemeente Kampen is verantwoordelijk voor de grond in de Reevedijk die op de grens ligt en waarover bij betrokkenen vragen rijzen.

Tussen het Reevediep en de Zomerdijk ligt het perceel van Jaap Bos, agrariër op Noordeinde, gemeente Oldebroek. Ruim een jaar geleden stierf een eerste koe. Toen er meer volgden om onbekende redenen, kwam Bos schoorvoetend ermee naar buiten. Inmiddels is bijna de helft aan zijn veestapel verloren gegaan. Tot nu toe is er nog geen oorzaak gevonden. Eén van Bos’ vermoedens is vervuilde grond in de Zomerdijk. Provincie Gelderland gaat gedegen onderzoek verrichten en hoopt eind augustus de eerste resultaten bekend te maken.

Beweiding
Het melkveebedrijf van Jaap en Erna Bos is overgegaan van vader op zoon. De boerderij bestaat daar zo’n zestig jaar en telt veertig tot zestig koeien. Een rapportage spreekt over een ”gesloten bedrijf met een hoge gezondheidsstatus”. Een ander rapport noemt de hoge leeftijd die de koeien halen. Eén van de opvallende aspecten aan het huidige drama is de beweiding. Het jongvee komt nog niet in de wei en krijgt leidingwater. De volwassen koeien lopen van april tot november in de wei en drinken daar slootwater. Binnen deze laatste groep namen sinds 2018, het jaar waarin het Reevediep werd aangelegd, de gezondheidsproblemen toe waaronder een hoge kalversterfte. Het jongvee daarentegen kalft wel normaal af.
WDODelta, het waterschap dat de dijk beheert, heeft op basis van bureauonderzoek van de Reevedijk geen aanleiding om te twijfelen aan de inhoud van de kering. Volgens een woordvoerder is bij aanleg van de dijken langs het Reevediep grond gebruikt die voor een belangrijk deel vrij kwam bij graafwerkzaamheden voor het Reevediep en bij de zomerbedverlaging in de IJssel. Dit is grond die voldoet aan de eisen die gesteld zijn in het besluit Bodemkwaliteit.

Overlegstructuur
Gemeente Kampen heeft de vergunning afgegeven voor de Reevedijk. De gemeente is het bevoegd gezag over het toepassen van grond in de dijklichamen conform voornoemd Besluit Bodemkwaliteit. De aannemer zou meldingen hebben ingediend voor het toepassen van de grondstromen in het dijklichaam. Deze meldingen zouden zijn beoordeeld door gemeente Kampen maar volgens Piet Bergstra (Hart voor Kampen, HvK) zijn er geen BBk-meldingen bekend. Het perceel van Bos ligt op grondgebied van Oldebroek maar wellicht komt er uit of door de Kamper Reevedijk vervuiling in grond of water. Om die reden is Kampen betrokken bij de overlegstructuur.
Binnen die structuur heeft Provincie Gelderland nu het voortouw genomen, vanuit haar bevoegdheid op grond van de Wet bodembescherming. Zij gaat de komende weken aan de slag met bodem- en oppervlaktewaterkwaliteitsonderzoek. Gedeputeerde Harold Zoet (landbouw, BBB) kon vorige week geen contact krijgen met Bos maar er is wel eerder ambtelijk contact geweest. Ook WDODelta kon de afgelopen tijd geen afspraak maken met Bos. Die blijkt, gelezen zijn negatieve uitingen in de regionale krant, geen enkel vertrouwen meer te hebben in de instanties.

Volksgezondheid
Bergstra wijst erop dat de volksgezondheid mogelijk in het geding is. In een uitgebreid artikel haalt hij veterinairs (veeartsen) aan die “een zeer sterk vermoeden” hebben “dat (zwaar) toxische stoffen de oorzaak zijn van de koeiensterfte”. Volgens hen moeten “gemeenten inzien dat dit mogelijk een gevaar is voor de volksgezondheid.” Het raadslid voor HvK heeft het college al twee keer vragen gesteld over de betreffende kwestie.
In de Provinciale Staten van Gelderland heeft JA21 vragen gesteld en een motie ingediend. Caroline van der Plas (BBB) heeft vragen gesteld in de Tweede Kamer. Middels acht Kamervragen vraagt ze (demissionair) ministers Piet Adema (Landbouw) en Mark Harbers (Waterstaat) om opheldering. In de tussentijd gaat de strijd van Jaap Bos door voor het leven van zijn koeien.


In de omgeving van Jaap Bos wordt nog steeds aan de dijken gewerkt (foto: Maarten van Gemert)

..