Realisatie wandkleed Overijsselse slavenverleden vervolgt in Zwolle

(door Maarten van Gemert)  
ZWOLLE – In delen wordt verspreid over Overijssel door eigen inwoners een enorm wandkleed gemaakt. Daarop worden verhalen verbeeld uit het boek ’Overijssel & slavernij’. Het eerste, meterslange deel is gefabriceerd in Enschede en Hengelo. Vorige week zaterdag werd gestart met het deel van regio Zwolle. Peter Snijders, burgemeester van Zwolle, zette de eerste steek. In bijzijn van Kamper wethouder Richard Boddeus, die met ontwerpster Amber Hyacinth de Kamper fragmenten besprak.

Het wandkleed, dat in zijn geheel 35 meter lang wordt, moet straks een blijvende herdenking worden aan het pijnlijke koloniale en slavernijverleden dat provincie Overijssel kent. Alle provincies in Nederland maken een dergelijk wandkleed met hun inwoners, behalve de vorige eeuw pas ontstane provincie Flevoland. In het Academiehuis te Zwolle wordt de komende maanden het Overijsselse wandkleed voltooid. Kampenaren die mee willen tuften, borduren, quilten en punchen kunnen zich nog aanmelden bij de Overijssel Academie.

Eerste steek
Rondom het wordingsproces van het bijzondere kunstwerk worden meerdere activiteiten georganiseerd. Ook het zetten van de eerste steek door burgemeester Snijders was ingebed in een uitgebreid programma. Klik hier voor een fotoreportage.
Allereerst sprak Marco Krijnsen, publiekshistoricus bij de Overijssel Academie, met betrokkenen bij het project waaronder Martin van der Linde, zijn mede-auteur van het boek ’Overijssel & slavernij’. Van der Linde vertelde dat voor hem het balletje was gaan rollen toen hij met een schok ontdekte dat twee families in Zwolle betrokken waren bij slavenplantages in Suriname.
Krijnsen sprak ook met Ricardo Burgzorg en Amber Hyacinth. Burgzorg is de geestelijk vader en initiator van het project. In een Groningse kerk wilde hij een wand van 35x2,5m vullen en zo ontstonden de afmetingen. Hyacinth maakte het ontwerp voor de Zwolse delen, gebaseerd op scènes uit het boek. Peter Snijders zette tenslotte de eerste steek in het Zwolse wandkleeddeel. Dit deed hij in de ambtsketen van Adolf Wilhelm Storm van ’s Gravesande. In 1859 werd hij in Lonneker de eerste donkere burgemeester van Nederland, nog voor de afschaffing van de slavernij terwijl zijn moeder een tot slaaf gemaakte vrouw was. Snijders kreeg eerst duidelijke instructies hoe de steek te zetten want dit was hem niet geleerd bij Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters.

Burgemeester Snijders zet de eerste steek in de ambtsketen van een collega uit een ver verleden (foto: Maarten van Gemert)

Kamper sporen
Het participatieproject startte 14 september 2024 in Enschede met een eerste steek door de burgemeester van Enschede en de Commissaris van de Koning van Overijssel. Ook Utrecht en Zeeland startten vorig jaar en het Utrechtse deel is inmiddels gereed. Dit jaar volgen Noord-Brabant, Gelderland en Zuid-Holland en volgend jaar de overige provincies. Vanaf eind april is het Overijsselse wandkleed in zijn geheel te bewonderen, eerst in het Academiehuis en daarna in De Museumfabriek. Het project wordt afgesloten met een slotmanifestatie rondom de viering van Keti Koti in Enschede.
Het Overijsselse ontwerp is gemaakt door Amber Malaïka Hyacinth (1998), illustrator en beeldend kunstenaar. Opgegroeid in Hengelo, gestudeerd aan ArtEZ in Zwolle en net verhuisd naar Arnhem. Zij bekeek met Richard Boddeus de Kamper scènes in het ontwerp, zoals de Koornmarktpoort en Everdina (Dientje). Dit donkere meisje werd uit een kolonie meegenomen en ’geadopteerd’ door een Kamper echtpaar. Anderhalf jaar geleden kwam haar verhaal naar voren bij een expositie in Stedelijk Museum Kampen over de sporen die de slavernij in Kampen getrokken heeft en dat onbewust nog steeds doet volgens menigeen.
Nu trekken de sporen door op het wandkleed. Overijssel komt er gekleurd op te staan.