Judith van driel daagt musici Dudok uit: virtuositeit en risico’s op de grens in kampen

KAMPEN - “Iedereen speelt het moeilijkste dat-ie op z’n repertoire heeft.” Tijdens de Dudok Muziekdagen, van 22 t/m 25 mei in Kampen, maakt eerste violist Judith van Driel het haarzelf en de in totaal 11 musici die in Kampen optreden simpelweg erg moeilijk. De lat ligt hoog. Dat is voor haar de manier om het overkoepelende thema ‘Grenzeloos’ vorm te geven. Allerminst vrijblijvend dus. In haar eigen programma zoekt ze de grenzen van virtuositeit, prestatiedruk en persoonlijkheid op.

Van Driel, eerste violist van het Dudok Quartet Amsterdam, kiest voor een gedurfde setting. Ze opent met het vierde Brandenburger Concert van Bach – berucht om z’n razendsnelle vioolpartij. “Ik speel het samen met blokfluitist Erik Bosgraaf en een 15-jarig talent van de Sweelinck Academie. Of het allemaal lukt? Geen idee. Maar juist dat risico maakt het spannend.”

Voor haar gaat het concert niet alleen over tonen raken, maar over een dieper proces. “Wanneer ben je aan het presteren, en wanneer ben je echt aan het spélen?” Die vraag kwam voor haar in beeld toen ze zichzelf verloor in studio-opnames. “Het resultaat was vaak prima, maar ik vond het afschuwelijk. Die eindeloze herhalingen, al die microfoons – ik haalde mezelf naar beneden en daarmee het kwartet ook. Ik wist: als het zo moet, wil ik het niet meer.”

Inmiddels is er veel veranderd. Mede dankzij gesprekken, reflectie en goede mensen om haar heen, is de balans terug. “Dat heeft tijd gekost. Maar ik speel weer met plezier. En ik wil het publiek meenemen in dat proces. Daarom speel ik onder andere die Chaconne van Bach. Een stuk met een enorm aura. Ik weet dat het spannend wordt, en misschien gaat het niet perfect. Maar dat ís dus het idee.”

Van Driel spreekt open over perfectionisme, groepsdruk en het imposter-syndroom. “Iedereen op dat podium kent het. Die gedachte: waarom zitten al die mensen hier voor mij? Maar het is ook wat je zélf wil, gek genoeg. Musici zijn rare mensen.”

Binnen het kwartet werd en wordt de lat ook altijd hoog gelegd, vertelt ze, wat vroeger lastiger was. “Onze docenten vroegen letterlijk: zijn jullie wel streng genoeg voor elkaar? We moesten leren bepalen: wanneer vinden we het zelf goed? Gelukkig hebben we daar nu onze eigen weg in gevonden.”

De Muziekdagen in Kampen zijn voor het Dudok Quartet ook een laboratorium. “Het festival van vorig jaar was precies wat we hoopten: vrienden die met elkaar speelden, het publiek dat echt deel uitmaakte van het geheel.” Ook dit jaar komt daar verdieping bij, onder andere met workshops, schoolconcerten en samenwerking met de AZC-band uit Dronten.

“Grenzeloos klinkt alsof alles maar kan. Maar juist het tegenovergestelde is waar. Je loopt altijd tegen grenzen aan – en dat is maar goed ook. Muziek is pas interessant als er spanning is, een randje. Anders wordt het een kunstje.”

Ze ziet het kwartet als een organisme in ontwikkeling. “Soms schuiven grenzen zonder dat je het doorhebt. Dan luister je een oude opname terug en denk je: wow, dat klinkt anders. Je herkent jezelf, maar je bent toch veranderd.”

Wat begon als een persoonlijke zoektocht, wordt nu gedeeld met publiek, collega’s en jonge musici. En dat is precies waar het bij de Dudok Muziekdagen om draait: grenzeloze ontmoeting, met een scherp randje.