Pontjes op de IJssel en het Zwarte Water blijven in de vaart ondanks laag rivierpeil
· leestijd 2 minuten Algemeen
(door Maarten van Gemert)
’S-HEERENBROEK –Het waterpeil in de grote rivieren staat uitzonderlijk laag voor de tijd van het jaar. Daarmee daalt ook het peil van de IJssel die met name door de Rijn wordt gevoed. Het Zalkerveer hoeft echter niet uit de vaart. Ook het Kleemanspontje en het Pieperpontje aan de andere kant van Kampen blijven varen. Mits passagiers zelf actie ondernemen.
Donderdag meldde de NOS dat Nederland officieel een tekort aan water heeft door de aanhoudende droogte. Rijkswaterstaat, waterschappen en andere waterbeheerders spreken ernstig over een ’feitelijk watertekort’. Voor de IJssel valt het mee. Twee factoren houden de IJssel ter hoogte van ’s-Heerenbroek redelijk op peil. Niettemin loopt de rijplaat bij het Theehuis erg steil de oever op.
Watertekort
In de zomer is er vrijwel altijd een watertekort maar het huidige tekort is groter dan normaal. Dat vraagt om verdergaande maatregelen, aldus de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW). Volgens de commissie is de situatie uitzonderlijk voor deze tijd van het jaar. Ook zegt de commissie dat de kans op droogte in de afgelopen tientallen jaren groter is geworden vanwege klimaatverandering.
Eerder riep de LCW, een samenwerking tussen Rijkswaterstaat, waterschappen en andere waterbeheerders, al op om zuinig om te gaan met drinkwater. De commissie heeft de afgelopen tijd al maatregelen genomen. In het IJsselmeer en het Markermeer is bijvoorbeeld extra zoet water opgeslagen.
Pompen, sluizen en stuwen worden ingezet om het water goed te verdelen. Zo kan worden voorkomen dat te veel zout water binnendringt, hetgeen in het westen van het land nog urgenter is. Zo blijft er genoeg zoet water over voor drinkwater, landbouw en natuur.
IJsseltrechter
Stichting Philadelphia beheert het Theehuis en het Zalkerveer als dagbestedingslocatie. Het pontje is van 1 april tot 21 oktober in de vaart. Op 1 november wordt het pontje gewoonlijk naar een dok in Hasselt gevaren voor een, zo nodig onderhoudende, ’winterslaap’. Een twintigtal vrijwilligers vaart op het Zalkerveer waaronder Lucas F. (in de groep zit ook een Lucas H.). Hij heeft zijn vaarbewijs, al is dat op dit pontje niet verplicht. Doch hij vindt het belangrijk om de regels te kennen.
Volgens Lucas F. zijn er twee factoren die een waterpeildaling bij Zalk dempen. Allereerst wordt het Zwolle-IJsselkanaal, dat het Zwarte Water en de IJssel met elkaar verbindt, af en toe open gezet. Daarnaast wijst de schipper op het trechtereffect bij Zalk. Een vernauwing van de rivier bij Zalk stuwt het water op. Dit voorkomt dat het water zo laag komt te staan dat het pontje uit de vaart moet, waartoe tussen Gorsel en Wilp (richting Deventer) wel is besloten. Niettemin komt de oprijplaat naar de Zalker dijk erg schuin (steil) te liggen. Eén passagier haalt het net niet met zijn scootmobiel en de schipper helpt mee de wal op te komen.
Ganzendiepoversteek
Aan de andere kant van het Kamper grondgebied ligt het Kleemanspontje. Dit vormt een cruciale schakel in de fietsverbinding tussen het Kampereiland en de Mandjeswaard, zoals verderop het Pieperpontje de Mandjeswaard met Genemuiden verbindt. „Op deze plaatsen is nog minder te zien van de alarmerende situatie in, om te beginnen, de Rijn”, vertelt een echtpaar op het Kleemanspontje. Zij komen uit Apeldoorn en passen een paar weken op het huis van hun dochter in Kampen. Hun fietstocht, in de volle zon, door Zwartewaterland wordt niet gehinderd door enige wateroverlast.
Het rivierpeil van het Zwarte Water, om de hoek van het IJsselmeer, lijkt hoegenaamd niet lager te liggen. Deze pontjes worden desgewenst door passagiers zelf naar de overkant gevaren, vroeger met een draaiwiel en tegenwoordig zonne-elektrisch aangedreven.
Het waterschap laat desgevraagd weten dat er rondom Kampen geen concrete maatregelen van kracht zijn. Wel roept ze op beregenen te melden en zuinig om te gaan met water. Klimaatverandering vraagt ook om de kraan dicht te draaien tijdens het tanden poetsen. De pontjes bij Genemuiden en Mandjeswaard varen er wel bij.
