Burgemeester Sander de Rouwe geeft eerste Preek van de Leek in De Bron te IJsselmuiden

IJSSELMUIDEN - De Kamper burgemeester Sander de Rouwe verzorgt op zondag 26 januari in De Bron in IJsselmuiden de Preek van de Leek. Daarmee is hij de eerste lekenpreker (in een serie van twee per jaar) die dit nieuwe fenomeen in PKN-kerk De Bron gaat verzorgen.

Een kerkdienst met een Preek van de Leek? Wat moeten we ons daarbij voorstellen? Daarop geeft Renée van Riessen, voorzitter van de taakgroep Eredienst, antwoord: “Het is een dienst waarin bekende personen aan het woord komen die in de samenleving van zich hebben laten horen. De ‘leek’ krijgt de vraag voorgeschoteld: kies een Bijbeltekst die je aanspreekt, en leg uit hoe die jou inspireert. Betrek zo mogelijk in de uitleg ook maatschappelijke vragen. De leken kunnen mensen zijn uit de wereld van sport, theater, politiek, muziek of sociale betrokkenheid. Of ze nou gelovig zijn of niet, gepreekt hebben ze nog nooit. Aan hen wordt gevraagd een preek te houden in de ochtendviering van De Bron. Met de inbreng van hun persoonlijke ervaringen en het kiezen van een Bijbeltekst, en wellicht bijpassende liederen, kunnen ze een stempel drukken op de eredienst. Maar het samen vieren in de protestantse traditie blijft centraal staan.”

‘We doen het zonder dominee’

Geen dominee

Is er dan geen dominee in zo’n dienst? Renée vervolgt: “Nee. We doen zo’n viering zonder dominee. De lekenpreker verzorgt de preek, terwijl leden van onze commissie Variatie in Vieringen de liturgie voor hun rekening nemen. Zo mogelijk met extra inbreng van andere gemeenteleden. De liturgie als geheel zal vorm krijgen in overleg met de lekenpreker. Na afloop is er onder de koffie gelegenheid tot napraten.”

Een eyeopener

Waarom een Preek van de Leek? Renée: “Het is een activiteit waarmee we als kerkelijke gemeente naar buiten willen treden om mensen nieuwsgierig te maken naar de persoonlijke ervaringen met Bijbel en geloof van de lekenpreker van die zondag. Deze diensten kunnen een eyeopener zijn, zowel voor regelmatige als onregelmatige kerkgangers. Zo komen we tegemoet aan onze diversiteit, want we hebben hier in De Bron vogels van allerlei pluimage.”

Vernieuwing liturgie

Voorzitter van de kerkenraad Gert Jan van der Kolk sluit hierop aan: “In 2023 heeft De Bron voor de komende vijf jaar een beleidsplan opgesteld. Enkele speerpunten daaruit sluiten goed aan bij de Preek van de Leek. We streven namelijk naar vernieuwing in de liturgie en willen meer aandacht besteden aan onze plek als kerkelijke gemeente in de samenleving.” Waaraan moeten we denken bij vernieuwing van de liturgie? Gert Jan: “De eredienst zien wij als een belangrijk ontmoetingspunt met elkaar en met God. We besteden daarom veel aandacht aan de vorm van de zondagse diensten en streven daarin naar vernieuwing en variatie. Dit kan op meerdere manieren gestalte krijgen: door themadiensten, door het inzetten van andere muziek. Of door gemeenteleden meer bij de eredienst te betrekken. Voor dit speerpunt is momenteel een aparte commissie aan het werk.” 

‘Kom uit je eigen bubble.’

Middenin de samenleving

En aandacht voor een plek in de samenleving? Gert Jan: “Als kerkelijke gemeente De Bron zijn we ons bewust van onze plek in de wereld en in IJsselmuiden. We willen oog hebben en houden voor de wereld om ons heen. Onze kerk moet daarom een plek worden die herkenbaar is binnen de IJsselmuidense samenleving. Denk bijvoorbeeld aan onze open koffie-ochtenden ‘Bakkie in De Bron’ en aan onze betrokkenheid bij goede-doel-projecten. Dichtbij, zoals de Voedselbank, of verder weg, zoals het project Orange Babies in Namibië. Onze zichtbaarheid willen we vergroten door gezamenlijke activiteiten te ontplooien met scholen, buren en andere kerkgemeenschappen. Kortom: Aansluiting zoeken en uit onze eigen bubble komen. Al met al sluit zo’n ‘Preek van de Leek’ dienst goed aan bij onze activiteiten. Tegelijkertijd is het een variant waarmee we de ochtenddienst nog meer dan anders open zetten naar de samenleving.”

‘Van een komma een punt maken’

Uitdaging voor burgemeester

Wat vindt lekenprediker De Rouwe er zelf van om in De Bron de eerste lekenpreker te zijn?   

De burgemeester: “Ik ben doorgaans heel terughoudend om op dit soort uitnodigingen in te gaan. Maar in mijn eigen gemeente Kampen maak ik nu een uitzondering, omdat ik het Preek van de Leek-initiatief een serieus, stoer en gedurfd project vind. De Bron is hier bezig met vernieuwing en verkenning van mogelijkheden, maar blijft toch ook dicht bij zichzelf. Als burgemeester vind ik het belangrijk dat bedrijven, burgers en organisaties de vernieuwing durven op te zoeken. Daarom doe ik nu voor één keer ook zelf mee.

Mijn eerste reactie bij het ontvangen van deze uitnodiging was dan ook: Leuk idee van deze kerk, maar optreden als lekenpreker is niet mijn eerste taak als burgemeester. Tegelijkertijd vind ik het ook prima om soms iets te doen wat je anders niet standaard doet. Zo leer je elkaar en jezelf ook beter kennen. 

Mijn Bijbeltekst gaat over een eredienst in de synagoge waar veel discussie en interactie is. Het herinnerde mij aan het feit dat interactie en discussie destijds heel gebruikelijk waren in de synagoge. In veel huidige Nederlandse erediensten is die spontane interactie wat vergeten geraakt. Wat dat betreft is project dus vernieuwend en historisch tegelijkertijd. O ja, mijn thema op 26 januari wordt: Van een komma een punt maken.”

Sander de Rouwe (Bolsward, 1 november 1980) is een Nederlandse bestuurder, protestants en CDA-politicus. Sinds 1 oktober 2021 is hij burgemeester van Kampen. Daarvoor (vanaf 2015) was hij lid van de Gedeputeerde Staten van Friesland; en daarvoor (vanaf 2007) lid van de Tweede Kamer, op één na het jongste Kamerlid. In zijn beginjaar won hij het parlementair debattoernooi voor nieuwe Kamerleden. Bij zijn afscheid van de Kamer werd hij gedecoreerd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Hij is gehuwd en vader van vier meisjes en vijf jongens.