Kampen presenteert sluitende jaarrekening, maar schaduwen van tekorten werpen zich op

(door Nick de Vries)

De gemeente Kampen presenteert een sluitende jaarrekening over 2024, maar wie verder kijkt dan het positieve resultaat van 5,1 miljoen euro, ziet een begroting die onder druk staat. In de Jaarstukken 2024, onlangs aan de raad gepresenteerd, tekent zich een beeld af van een gemeente die financieel wendbaar wil zijn, maar op lange termijn tegen grenzen aanloopt. Met name de gebiedsontwikkeling Reevedelta, het sociaal domein en de afhankelijkheid van rijksmiddelen vormen structurele uitdagingen.

Hoewel Kampen het jaar afsluit met een positief resultaat, blijft van het aanvankelijke overschot weinig over. Een groot deel van het bedrag, zo’n 3,6 miljoen euro, is al doorgeschoven naar 2025 via een zogenoemde slotwijziging. Daardoor blijft netto een resultaat over van slechts 1,3 miljoen euro. Dat is op zich gezond, maar het laat ook zien dat de ruimte kleiner wordt. De gemeente heeft in 2024 voor het eerst ingezet op realistisch begroten en tussentijdse bijsturing, om verrassingen achteraf te voorkomen. Die werkwijze werpt vruchten af, maar drukt wel de rek uit de cijfers.

Daarbij komt dat het meerjarenbeeld zorgwekkender is. Vanaf 2025 verwacht Kampen een tekort van 6,2 miljoen euro. Dat komt deels door vertragingen en onzekerheden rond grote gebiedsontwikkelingen zoals Reevedelta. Belangrijke investeringen, zoals de aanleg van Sluis Reeve (€8,2 miljoen) en kosten die nog niet zijn verhaald op ontwikkelaars, drukken zwaar op de begroting. Mocht de ontwikkeling van Reeve 2 volgens de oorspronkelijke planning gerealiseerd gaan worden, dan vervalt per 2026 circa € 10 miljoen aan risico’s. 

Reevedelta

De herontwikkeling van Reevedelta, het nieuwe stadsdeel aan de zuidkant van Kampen, is cruciaal voor de toekomst van de stad. Er is ruimte voor duizenden woningen, een sportcampus en nieuwe infrastructuur. Maar in 2024 werd een zogeheten ‘reality check’ uitgevoerd, waarin werd vastgesteld dat de oorspronkelijke plannen financieel en praktisch te ambitieus zijn. De gemeenteraad moet in 2025 kiezen: vertragen, faseren of investeren. Ondertussen zijn delen van het project, zoals een snelle fietsverbinding met Zwolle, ‘on hold’ gezet.

De risico’s van Reevedelta zijn niet alleen ruimtelijk, maar ook financieel. Als fase 2 van het project niet doorgaat, kan de gemeente miljoenen mislopen. De grondexploitatie kent al een tegenvaller van bijna een half miljoen euro. Voor inwoners betekent dit dat woningbouwambities mogelijk vertragen, met gevolgen voor woningzoekenden, vooral starters en spoedzoekers.

Woningbouw op stoom, maar niet hard genoeg

Toch is er ook goed nieuws. In 2024 werden op meerdere locaties concrete stappen gezet in woningbouwprojecten, van flexwoningen aan de Buitenbroeksweg tot de herontwikkeling van het Bovenhavenkwartier. Kampen stelde op zeven locaties voorkeursrechten in, waarmee de gemeente regie houdt over strategische bouwgronden. Het doel blijft 4000 woningen in tien jaar, maar 3000 lijkt realistischer. Met andere woorden: het tempo moet omhoog, maar het budget laat dat niet altijd toe.

Sociaal domein: overschot met een kanttekening

Opmerkelijk is dat het sociaal domein in 2024 een overschot liet zien. Vooral bij participatie en de Wmo werd minder uitgegeven dan begroot, in totaal ruim 2 miljoen euro.

Ook werden belangrijke stappen gezet, zoals de oprichting van een lokaal team voor toegang tot hulp, en de start van de aanpak ‘JIJ KUNT’ voor kansrijke ontwikkeling van jongeren. Ook is er extra ingezet op ondersteuning bij armoede en schulden, bijvoorbeeld via de Warme Winter Weken. De gemeente lijkt hiermee de goede richting in te slaan, maar moet in de toekomst scherp blijven op de balans tussen beleid en uitvoering.

Verkeer en veiligheid: zichtbaar resultaat

Op het gebied van verkeer en veiligheid werd wel zichtbaar resultaat geboekt. De gemeente verbeterde verkeerssituaties, zoals een gevaarlijke oversteek op de IJsseldijk, en realiseerde cameratoezicht bij station Kampen-Zuid. Ook werd de startnotitie voor een nieuw mobiliteitsplan vastgesteld, waarmee in 2025 verdere keuzes worden gemaakt over bereikbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid.

Financieel bleef dit programma nagenoeg binnen de perken, al waren er lichte overschrijdingen door hogere onderhoudskosten. De combinatie van fysieke maatregelen en beleidsontwikkeling maakt dit een van de meer stabiele dossiers.

Cultuur en sport: stevige investeringen

Met de oprichting van Sportservice Kampen en investeringen in sportaccommodaties is ook op het gebied van vitaliteit veel gebeurd. Nieuwe voetbalvelden, kleedkamers en een gymzaal in Onderdijks zijn voorbeelden van tastbare verbeteringen. Ook in de cultuursector werd beleid geactualiseerd en erfgoed ondergebracht in het Stadsarchief. De grote sprong, de ontwikkeling van een sportcampus in Reevedelta, is echter nog onderwerp van besluitvorming. Voorlopig is alleen de verhuizing van de hockeyvereniging als ‘no regret’-maatregel ingezet.

Duurzaamheid: veel animo, trage uitvoering

De subsidieregelingen voor woningisolatie en klimaatadaptatie vonden gretig aftrek: honderden inwoners maakten er gebruik van. Tegelijk signaleert de gemeente dat de uitvoering soms achterblijft, onder meer door koppeling aan andere projecten of capaciteitsgebrek. Toch zijn er zichtbare resultaten, zoals vergroening van het Meeuwenplein en succesvolle afvalscheiding.

Keuzes op komst

In 2024 heeft Kampen veel bereikt, zowel in beleid als uitvoering. De financiële huishouding is strak gevoerd, met realistische ramingen en tijdige bijsturing. Maar de schaduw van toekomstige tekorten hangt over het meerjarenbeeld. De gemeenteraad zal in 2025 stevige keuzes moeten maken over ambities, prioriteiten en dekkingsmiddelen. Wat willen we als stad, wat kán er financieel, en wat betekent dat voor de inwoners van Kampen?