Draagvlak politiek voor Kamper kerkasiel houdt niet over

(door Maarten van Gemert) 
KAMPEN – Meerdere gemeenten in Nederland hebben hun steun uitgesproken voor gewortelde kinderen van gevluchte ouders. Daarmee steunen zij indirect het Kamper kerkasiel. De Kamper gemeenteraad nam als eerste de motie aan. In de Tweede Kamer sneuvelde een amendement op de Asielnoodmaatregelenwet over gewortelde kinderen. Al met al houdt het politieke draagvlak voor het kerkasiel niet over.

Ondanks de steun van de Kamper gemeenteraad, heeft de burgemeester van Kampen, Sander de Rouwe, meermaals benadrukt verder niets voor het ondergedoken gezin te kunnen betekenen. Een twintigtal Nederlandse gemeenten, op een totaal van ruim driehonderd, heeft haar steun uitgesproken. Een vijftal heeft de motie verworpen en bij een vijftiental gemeenten staat de motie nog op de agenda. De kwestie over het kinderpardon speelt al jaren.

Aandacht
”Het leed van gewortelde kinderen verdient brede politieke aandacht,” aldus de initiatiefnemers van het kerkasiel dat in november vorig jaar startte in kerkelijk centrum ’Open Hof’. Ze hebben een voorbeeldmotie op hun website geplaatst. Sympathisanten en deelnemers aan het kerkasiel wordt gevraagd de motie onder de aandacht te brengen bij hun gemeente. Om het belang te onderstrepen wordt er onder meer verwezen naar een rapport van professor Erik Scherder en een opiniestuk in de Volkskrant. Scherder is als klinisch neuropsycholoog verbonden aan de VU in Amsterdam. Zijn onderzoek onderstreept hetgeen in de Volkskrant wordt bepleit: ”Het is hoog tijd dat er een kinderrechtentoets komt in de Vreemdelingenwet.”
Zover gaat Don Ceder niet maar in een afgewezen amendement bij de bespreking van de Asielnoodmaatregelenwet vroeg hij wel om in uitzonderlijke gevallen maatwerk mogelijk te maken bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) met name voor kinderen die langdurig in Nederland verblijven en hier geworteld zijn. Dit geldt tenminste voor de twee kinderen van het ondergedoken gezin in de Open Hof die in Nederland geboren zijn. Kort na de start van het kerkasiel verschoof de aandacht van een verblijfsvergunning voor de familie naar een kinderpardon.

Een afvaardiging van de PKN-gemeente De Lege Geaën zette mede de kerkdienst voort (foto: Maarten van Gemert)

Kinderpardon
Het kinderpardon is de korte naam voor een regeling uit 2013. Daardoor konden kinderen van asielzoekers die langer dan vijf jaar in Nederland woonden en eigenlijk het land uit moesten, toch blijven. De tijdelijke regeling bestond drie maanden en daarna kwam er een definitieve regeling. In 2019 was de stand van zaken dat in de zes jaar daarvoor 2140 minderjarigen een verzoek voor een kinderpardon hadden ingediend waarvan 740 kinderen tot 18 jaar dat ook kregen. De overige 1400 aanvragen, twee derde van het totaal, werden afgewezen. Het kerkasiel in de Haagse Bethelkerk in 2018 eindigde met een akkoord dat 630 van de 700 gewortelde kinderen in Nederland mochten blijven.
In 2019 ontstond rondom de onenigheid over het kinderpardon een crisissfeer in politiek Den Haag. Datzelfde speelt nu rondom een amendement dat wel aangenomen werd, te weten strafbaarstelling van hulp aan illegalen c.q. ongedocumenteerden.

Eén van de activiteiten tijdens de kerkdienst was iconen schilderen (foto: Maarten van Gemert)

Geschiedenis
Het fenomeen ’kerkasiel ’ voert in Nederland terug naar de vorige eeuw, om precies te zijn naar 1978. In Nederland en Vlaanderen (België) wordt het middel weinig ingezet. Dit in tegenstelling tot Duitsland, in veelal protestantse kerken. Zij het met weinig succes. Daar ligt het al jaren onder politiek vuur. Ook in Nederland en in Kampen klinken kritische geluiden en tevens bij het bezoek van René de Reuver , op dat moment nog scriba van de PKN .
Veel media besteden aandacht aan het Kamper kerkasiel, van lokale media in plaatsen waaruit men afreist naar Kampen als in landelijke kranten van NRC tot Telegraaf. Het ondergedoken gezin Babayants is al voor diverse televisiecamera’s verschenen. In de uitgave van vorige maand belicht OneWorld Magazine het Kamper kerkasiel uitgebreid. Ama Boahene schrijft dat de term ’kerkasiel’ voor het eerst in 1978 gebruikt werd. In Amsterdam werden toen 182 Marokkaanse gastarbeiders opgevangen in RK kerk ’De Duif’. Na veel druk op Den Haag kregen allen enkele maanden later een verblijfsvergunning. Volgens de Protestantse Kerk Nederland werd tussen 1978 en 2000 in totaal 52 keer kerkasiel verleend aan mensen uit onder meer Turkije, Vietnam, Syrië en Palestina.

Bethelkerk
Afgelopen jaren kwam kerkasiel in Nederland zelden voor. De laatste keer was in 2018 bij de opvang van de Armeense familie Tamrazyan in de Haagse Bethelkerk. Een delegatie van de Open Hof, onder aanvoering van drie voorgangers, reisde af naar Den Haag en overhandigde symbolisch een gezalfde rots . Na drie maanden kregen ze een verblijfsvergunning èn kwam er een landelijk politiek akkoord voor gewortelde kinderen. Voor nieuwe gevallen verdween een jaar later het kinderpardon. Genoeg stof tot discussie buiten de dienst om of tijdens de estafettedienst in de Open Hof te Kampen die nog immer voortduurt.

Op een landkaart wordt de herkomst van alle kerkasieldeelnemers bijgehouden (foto: Maarten van Gemert)