„Een oor afsnijden is een milde straf” (De Rouwe)
· leestijd 1 minuut Algemeen(door Maarten van Gemert)
CAMPEN – De straffen in de middeleeuwen waren niet mals. Dat laat de nieuwe audiopresentatie van Stedelijk Museum Kampen horen. Samen met Kay en zijn collega uit 1423 sprak burgemeester Sander de Rouwe een vonnis uit. De rechtbank, oftewel de schepenen van weleer, bestond uit basisschoolleerlingen. Op de oorspronkelijke plek herleefde de Hanzetijd.
Historische presentatie
De presentatie van de audiopresentatie werd ingeleid met een sketch doorspekt met historische feiten. Burgemeester Scriver uit 1423 stapte woedend de Schepenzaal binnen. Hij beklaagde zich over Wilhelmus Blommenstein die geen havengeld wilde betalen. Volgens stadsarchivaris Theodorus van Mierlo was in een document uit 1323 vastgelegd dat Kamper schepen vrijgesteld waren van tolheffing bij Terschelling. Morgen zou Scriver met de IJsselkogge zelf naar Terschelling gaan maar nu moest eerst een dief veroordeeld worden. Met overtuiging speelde Reijer van ’t Hul de rol van de verre voorganger van De Rouwe. Samen zaten de schout van toen en de burgemeester van nu op het rechtsgestoelte.
Leerlingen van groep 7 en 8 van basisschool Villa Nova vormden de rechtbank op de schepenbanken. Kay mocht als één van hen met De Rouwe als eerste het audiomeubel in gebruik nemen. Dat liet de sprekers en discussies in de rechtszaak horen waarbij wisselende rode lampen aangaven wie van de aanwezigen in de zaal het woord had. Welke straf moest de arme man krijgen die hout had gestolen in Brunnepe en Steenwijk?
Digestum Vetus
De strafzaak is één van de vijf waaruit gekozen kan worden. De verhalen staan opgetekend in het Digestum Vetus, een verzamelband uit de middeleeuwen. Peter Henricks schreef tussen 1454 en 1473 de regels op die in Campen golden. Dit stadsboek is bewaard gebleven dankzij de beroemde ijzeren deur in het oude raadhuis, die het stadsarchief redde van een grote stadsbrand.
De interactieve audiopresentatie heeft mede Hester Vos, educatief medewerkster van Stedelijk Museum Kampen, ontwikkeld samen met Studio Louter en IJsfontein. Deze organisaties houden zich, deels specifiek voor musea, bezig met spelenderwijs (digitaal) leren. Stemacteur Martin-Jan van Santen heeft alles ingesproken.
Milde straf
Welke straf krijgt een dief? Hoe bepaal je de hoogte van een schadevergoeding? Wat doe je om ondernemers binnen de stadsmuren te houden? In de vijftiende eeuw hield het stadsbestuur van Kampen zich al bezig met allerlei zaken. „Dat gebeurde in de Schepenzaal die tot op de dag van vandaag onveranderd is gebleven”, vertelt museumdirectrice Nynke van der Wal. „Dankzij het Digestum Vetus weten we hoe het er in die tijd aan toe ging.”
Bij het bepalen van het uiteindelijke vonnis noemde Sander de Rouwe met een knipoog een oor afsnijden een milde straf. De rechtbank was niet unaniem. Eén leerling stak zijn vinger op bij het opperen van de doodstraf. Maar zover kwam het niet. Ook in de Hanzetijd bestond er al recht. Met de nieuwe audiopresentatie herleeft in de Schepenzaal van Stedelijk Museum Kampen de Hanzetijd.
Kay bestudeert welke van de vijf ’cold cases’ te kiezen (foto: Richard Tennekes)
....
