Aart Kleijer toont ’zijn’ ABC-trofee
Aart Kleijer toont ’zijn’ ABC-trofee (foto: Maarten van Gemert)

Kamper glaskunstenaar maakt ABC-trofee voor laaggeletterdheid

· leestijd 2 minuten Algemeen

(door Maarten van Gemert)  
AMERSFOORT – Tijdens de jaarlijkse Taalambassadeursdag is de ABC-trofee weer uitgereikt. Dit jaar is de prijs gemaakt door Aart Kleijer. De gewezen Kamper schooldirecteur is jarenlang regiocoördinator geweest bij Stichting ABC die aandacht vraagt voor laaggeletterdheid. Kleijer maakt al een aantal jaar te pas en te onpas kunstige glas-in-loodwerken. Voor ABC was nu de Y aan de beurt.

Stichting ABC is een vrijwilligersorganisatie van en voor laaggeletterden in heel Nederland. Met Taalambassadeurs, ervaringsdeskundigen en testpanelleden behartigt zij de belangen van mensen die, vaak verborgen, moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen of die de tegenwoordig broodnodige digitale vaardigheden missen. Met de ABC-trofee wordt sinds 1997 jaarlijks een persoon of organisatie geëerd die zich daarvoor inspant. De creatie van Kleijer werd met lof ontvangen.

Genomineerden
De ABC-trofee is een jaarlijks terugkerende prijs voor personen of organisaties die zich extra inspannen om de communicatie met hun laaggeletterde contacten te vereenvoudigen. Laaggeletterden en taalambassadeurs kiezen de winnaar zelf op hun jaarlijkse ABC-dag.
Het aantal genomineerden varieert en dit jaar waren er drie kanshebbers voor de prijs aangewezen. Gemeente Tilburg had zich echter teruggetrokken. Feitelijk had zij haar initiatief overgenomen van gemeente Rotterdam en wou niet met valse eer gaan strijken. Als tweede was ProDemos (Huis voor democratie en rechtsstaat) genomineerd dat samen met ABC al een aantal keer een eenvoudig geschreven verkiezingskrant gemaakt.
De derde genomineerde won de trofee, nadat de stemmen van alle aanwezigen waren geteld: het tv-programma ’Leven zonder Letters’ waarin Frans Bauer laat zien waar laaggeletterden tegenaan lopen. Aanvankelijk zou Frans Bauer komen totdat hij hoorde dat het nog niet zeker was dat hij zou winnen. Op Facebook laat hij na afloop alsnog weten ”ongelooflijk trots te zijn”.

ABC-trofee
De trofee bestaat uit een kunstwerk dat is geïnspireerd op een volgende letter van het alfabet. „Bij aanvang was de hoop dat aan het einde van het alfabet laaggeletterdheid Nederland uit zou zijn,” vertelt Kleijer, „maar niets is minder waar.” Hij verwacht zelfs dat het aandeel laaggeletterden verdubbelt. In Nederland hebben 2,5 miljoen mensen van 16 jaar en ouder moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Dat is 18% van alle mensen in Nederland oftewel ongeveer 1 op de 6 mensen. Debet aan de groei zijn onder andere migratie, het complexer worden van de samenleving en het verdwijnen van ROC’s. Die hadden een Taalpunt dat nu in veel bibliotheken bestaat of gerealiseerd wordt.
Kleijer zelf was jarenlang coördinator voor regio Overijssel bij ABC, voor regio IJssel-Vecht bij ’Taal voor het Leven’ en werkte voor het project ’Lezen en Schrijven’. Tegenwoordig organiseert hij nog het Kamper Dictee dat op donderdag 14 maart weer op de agenda staat. Langzaamaan probeert hij dat over te dragen.


Aart Kleijer leverde de ABC-trofee af inclusief bewaarkoffer (foto: Maarten van Gemert)

Raak
Na de feestelijke bekendmaking en uitreiking speelden theatermakers Crins & Schippers hun voorstelling ’Rake woorden’. Zij spelen graag op locatie hun voorstelling ’Rake woorden’. Met veel gevoel voor humor en compassie gaan ze daarin de problematiek van laaggeletterdheid te lijf.
In samenwerking met ervaringsdeskundigen, Stichting ABC en Bibliocenter (vier bibliotheken in Limburg) willen Rogier Schippers en Martijn Crins het taboe doorbreken op niet of moeilijk kunnen lezen en schrijven. Ze doen dit op een plek waar het ertoe doet. Op de werkvloer, in kantines, buurthuizen en feestzalen. Crins & Schippers trekken graag het land in.
Bij de voorstelling is gewoonlijk een taalambassadeur van ABC en/of een ervaringsdeskundige aanwezig. Na afloop kan er verder gepraat worden over het landelijk groeiende probleem. Meer informatie via digitaalhuis@Bibliocenter.nl.

Glaskunst
Een tijdje na zijn pensionering als directeur op scholen voor (zeer) moeilijk lerende kinderen, begon Kleijer met glas in lood te ”fröbelen”. Zo drukt hij het zelf graag uit want hij ziet zichzelf niet als, al dan niet professioneel, kunstenaar. Toch heeft hij al de nodige glaskunstwerken op zijn naam staan. Kleijer redde ook enkele glas-in-loodramen van de Schepmanpanden die firma Mateboer heeft gesloopt. Een jaar na zijn verzoek tot behoud, kreeg hij antwoord en inmiddels heeft hij enkele ramen gerestaureerd en herbestemd in de nieuwbouw.
De onvolprezen glaskunstenaar was vereerd de ABC-trofee te mogen maken. Belangrijker nog vindt hij aandacht voor laaggeletterdheid. Zoals ook in de hiervoor beschreven voorstelling , met discussie achteraf, op de ABC-dag liet zien, is laaggeletterdheid een vaak onderschat of ongezien fenomeen. Het kan echter zeer lastig uitpakken, zo niet dramatisch voor de betreffende personen zelf. De inspanningen van ’Leven zonder Letters’ om hieraan tegemoet te komen zijn dit jaar gelauwerd met een ABC-trofee met een Kamper randje.

Het team achter ’Leven zonder Letters’ krijgt de ABC-trofee 2024 uitgereikt (foto: Maarten van Gemert)

..