Schapen verdronken na sluiting balgstuw bij Ramspol

(door Maarten van Gemert) 
KAMPEREILAND – Storm Conall heeft het leven gekost aan een aantal schapen in de uiterwaarden van de IJssel bij Kampen. Nadat Rijkswaterstaat de stormvloedkering bij Ramspol had gesloten, stroomde het land buitendijks vol water. De brandweer werd opgeroepen en meldt op Facebook dat ze samen met boeren een zeventigtal schapen op het droge wist te krijgen.

Een klein maar venijnig stormfront trok vorige week in de nacht van woensdag op donderdag van het westen naar het noordoosten over het land. Om het achterland te beschermen, besloot Rijkswaterstaat de stormvloedkering bij Ramspol, oftewel de balgstuw, te sluiten. Betrokken partijen werden gewaarschuwd maar niet particulieren, zoals de getroffen schapenhouder uit Kamperveen. Rond middernacht werd het brandweerkorps uit IJsselmuiden opgeroepen om de schapen te redden. Een aantal dieren was zelf al de dijk opgelopen.

Reddingsoperatie
De reddingsoperatie duurde tot half drie in de nacht. Er zouden zo’n tweehonderd schapen in de uiterwaarden hebben gestaan waarvan een tiental de watervloed niet overleefd zou hebben. De getroffen Kampervener boer wil zelf geen toelichting geven aan de krant. De kering werd woensdagavond rond negen uur gesloten (lees: opgeblazen). Donderdagmorgen rond tien uur liet Rijkswaterstaat de balgstuw weer leeglopen.
De stormvloedkering bij Ramspol sluit bij hoogwater het Zwarte Meer af van het Ketelmeer. De opblaasbare dam werd in december 2002 geopend. De balgstuw is tien meter hoog wanneer hij met lucht is volgepompt. Het is één van de zes stormvloedkeringen van Nederland. Na ingebruikname werd de situatie korte tijd later al penibel op Kampereiland. Bij sluiting in combinatie met een (harde) westenwind bleek Kampereiland (deels) te overstromen. Onder het te beschermen ”achterland” verstaat Rijkswaterstaat onder andere Zwolle, Zwartsluis en Genemuiden.

De reddingsoperatie in volle gang (bron: Facebook)

Ramspolkering
„De schapen stonden - voor zover wij weten – buitendijks,” laat een woordvoerster van Rijkswaterstaat weten. Ze vervolgt: „ Buitendijkse gebieden liggen tussen het water en een dijk. Doordat dit gebied niet beschermd is met een dijk kan het bij extreme weersomstandigheden te maken krijgen met hoogwater en zelfs wateroverlast. Buitendijks wonen of ondernemen brengt risico’s met zich mee, vooral tijdens het stormseizoen. Bewoners en ondernemers in buitendijkse gebieden hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid.”
Ursula Neering ontkent dat er de afgelopen decennia eerder risico is geweest op overstroming van Kampereiland vanuit het Ketelmeer: „Het sluiten van de Ramspolkering heeft slechts beperkt effect op de hoogwaterstanden bij Kampen. Dat weten we uit berekeningen in de Projectnota/MER Ramspol. Alle voor- en nadelen van de werking van de Ramspolkering zijn in het verleden in de besluitvorming meegewogen. In het watersysteem rond Kampen is rekening gehouden met het eventueel opstuwen van een deel van het water als neveneffect van de sluiting.

Stormseizoen
Waterschap Drents Overijsselse Delta was gewaarschuwd maar laat desgevraagd weten geen rol te spelen in de uiterwaarden. Zij gaat over de dijken. Daarop mogen geen schapen en vee lopen in het stormseizoen. Half oktober is het einde beweidingseizoen en begint het stormseizoen. Het waterschap vraagt regelmatig aandacht voor de grasmat op de dijken die als een beschermende laag functioneert in tijden van hoogwater. In het voorjaar mogen schapen weer terug op de dijk.
De storm luwde al in de loop van de nacht. Naast veel schade en een tiental verdronken schapen heeft Conall het leven gekost aan een jonge vrouw uit Lochem. Zij kwam onder een vallende boom terecht. De brandweer uit IJsselmuiden heeft het nachtelijk avontuur goed overleefd. Met natte voeten zoals de schapen met natte poten.

Schapen die het drama overleefd hebben (bron: Facebook)|