Coalitie presenteert ambitieus plan voor toekomst van de lokale journalistiek

SON EN BREUGEL – De lokale journalistiek staat onder druk. Steeds minder geld, veranderend mediagebruik en toenemende concurrentie maken het voor sommige nieuwsorganisaties moeilijk het hoofd boven water te houden. Om de toekomst veilig te stellen sloegen vertegenwoordigers van gemeenten, media en maatschappelijke organisaties de handen ineen. 

Eén van de kartrekkers is Johan van der Kolk, directeur van Brugmedia en uitgever van enkele huis-aan-huisbladen waar het juist uitzonderlijk goed mee gaat, waaronder deze krant. Van der Kolk zet zich, vanuit zijn rol als bestuurslid van de Nederlandse Nieuwsblad Pers (NNP), in voor het behoud van de lokale journalistiek. Tijdens het congres van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) presenteerde de zogenoemde Coalitie voor Lokale Journalistiek het rapport ‘Naar een gezonde toekomst voor lokale journalistiek’. Het is voor het eerst dat publieke en private partijen zich gezamenlijk bogen over een duurzame bekostiging van lokaal nieuws. Het rapport doet concrete voorstellen om de lokale journalistiek structureel te versterken.

Een gratis huis-aan-huiskrant lijkt vanzelfsprekend, maar is dat allang niet meer, stelt Van der Kolk. “Minder advertentie-inkomsten betekent ook minder budget voor lokale verslaggeving.” Hij stelt dan ook dat de partijen op zoek moeten naar nieuwe manieren om de lokale nieuwsvoorziening te bekostigen. Die oproep klinkt breder. Volgens de coalitie is lokale journalistiek cruciaal voor een goed functionerende democratie: het informeert burgers, controleert de lokale macht en verbindt gemeenschappen. Maar de kwaliteit en het bereik staan steeds vaker onder druk, zeker nu jongeren zich minder via traditionele media informeren en sociale platforms geen verdienmodel bieden voor lokale nieuwsaanbieders.

In het rapport pleit de coalitie voor intensieve samenwerking tussen publieke en private media, gemeenten en maatschappelijke fondsen. Een van de voorstellen is het opzetten van een ondersteuningsfonds waaruit zowel lokale omroepen als huis-aan-huiskranten kunnen worden gefinancierd. Deze zou dan door Rijksoverheid, gemeenten, provincies, privépersonen en meer gefinancierd moeten worden. Daarmee moet voorkomen worden dat er in bepaalde regio’s geen onafhankelijke journalistiek meer overblijft.

De coalitie roept op om lokale journalistiek te erkennen als ‘nutsvoorziening’: iets dat, net als water, essentieel is voor een goed functionerende samenleving. Ook wordt onderzocht hoe jongeren beter bereikt kunnen worden en hoe inkomsten via nieuwe kanalen, zoals sociale media, verankerd kunnen worden in het model. De partijen willen nu verder met proefprojecten in gemeenten die al stappen zetten richting versterking van hun lokale mediabeleid. De lessen daaruit moeten leiden tot nieuwe landelijke richtlijnen. Van der Kolk: “Het begint met erkenning. Lokaal nieuws is geen bijzaak. Het verdient bescherming én investering.”