Ratten sterk in opkomst na verbod op gif en door rondslingerend voedsel
· leestijd 1 minuut Algemeen(door Maarten van Gemert)
KAMPEN – Momenteel valt het In Kampen nog mee maar direct in de omgeving neemt de populatie ratten flink toe. Het verbod op gif is daar deels debet aan en rondslingerende etensrestanten werken de toename in de hand. Soms is afschot noodzakelijk. Rattenschutters Frank Diender en Dolf Schinkel geven een waarschuwing af: ”Alleen samen krijgen we ze eronder.”
In Kampen is het aantal meldingen van ratten nog beperkt maar bij de ’buren’ in de Noordoostpolder en op de Veluwe is de groei van de rattenpopulatie duidelijk in de grafieken van het RIVM te zien. Sinds het verbod op rattengif door particulieren in 2015, is een kentering waarneembaar. Behalve bestrijding is preventie ook belangrijk en goed mogelijk. Een verantwoorde omgang met voedsel en etensresten doet heel veel.
Rattenpopulatie
Ratten planten zich razendsnel voort. Bruine ratten kunnen vijftien nesten per jaar werpen. Elk nest kan zeven tot tien jongen voortbrengen. Deze jongen kunnen zich vervolgens binnen twaalf weken zelf gaan voortplanten. Bij een worp kan een bruine rat één tot twintig jongen per keer krijgen. Het is logisch dat de ratten populatie hierdoor snel toeneemt. In de praktijk krijgen de ratten gemiddeld zeven tot twaalf jongen per keer. Gemiddeld krijgt één vrouwtjesrat dertig jongen per jaar. Wijfjes van zwarte ratten kennen ongeveer zes worpen per jaar.
In Kampen meldden professionele plaagdierbestrijders in 2022 minder dan vijf ratten per maand aan het RIVM. In 2023 steeg dat aantal naar tien tot vijftien per maand. Dat aantal steeg dit jaar naar meer dan vijfentwintig ratten per maand. Veel al gaat het om de bruine rat die de ziekte van Weil kan overbrengen, zoals de zwarte rat met name in de middeleeuwen de pest overbracht.
Rattenwelzijn
Frank Diender en Dolf Schinkel hebben zich middels opleiding (KAD, IPM) en certificering bekwaamd en gemachtigd om rattenpopulaties aan te pakken door afschot. Daarbij gaan ze diervriendelijk te werk.
Vanuit de EU bestaan er strenge regels over dierenwelzijn. Een dier mag niet onnodig lijden. Zorgplicht is dan ook een belangrijk punt in de opleiding, vertellen beide Kamper rattenschutters. Ze schieten nauwkeurig en met perslucht. Dit heeft als voordeel de kracht van het schot in te kunnen stellen. De provincie moet een ontheffing afgeven en elke provincie gaat anders met de regels om.
Rattenoverlast
Beide schutters benadrukken dat de rat geen blaam treft. Het zijn de mensen die hun etensrestanten weggooien, al gebeurt dat minder dan vroeger. Drie factoren, vertelt Schinkel, zijn van levensbelang voor de rat: wonen, water en voedsel. Als één van deze drie wegvalt, migreert de rat en zoekt zijn heil elders. Daarom is het belangrijk om voedsel en etensresten op te ruimen en buiten bereik te houden van ratten, die ‘s nachts actief zijn en op voedsel jagen. Diender vult aan dat ratten ook nuttig zijn. Aangekoekte resten in het riool worden netjes opgeruimd door de ratten. Diender en Schinkel gaan bij voorkeur niet bij nacht en ontij op pad om de rat te bestrijden. Maar nood breekt wet door de sterke opkomst van ratten.
“There’s a rat in mi kitchen” (UB40)
