AI maakt weergaloze audiotoer bij allegorisch beeldverhaal Henk Jans
· leestijd 2 minuten Algemeen(door Maarten van Gemert)
KAMPEN – Half maart verschijnt een allegorisch beeldverhaal van de Kamper kunstenaar Henk Jans. Het boek is getransformeerd naar een expositie bij het Ikonenmuseum. Deze is vanaf deze week te bezichtigen. Met een bijbehorende, bijzondere audiorondleiding: volledig door AI gegenereerd.
”De techniek staat voor niets” luidt een bekende uitdrukking. Voor de technologie AI (artificial intelligence) lijkt dit zeker op te gaan. De technologische toepassing van kunstmatige intelligentie heeft bij de expositie van Henk Jans een levensechte audiotour gefabriceerd. In het beeldverhaal gaat het hoofdpersonage Wezen op zoek naar bestemming, harmonie en betekenis. Na enkele aanwijzingen van Henk Jans weet AI feilloos waar het om draait.
Expositie
Vooruitlopend op de publicatie van zijn boek ’Waar Welbevinden woont’, heeft Henk Jans een aantal tekeningen uit het beeldverhaal vergroot geëxposeerd bij het Ikonenmuseum, inclusief bijbehorende korte teksten. Zaterdagmiddag 14 maart presenteert de multidisciplinaire kunstenaar het boek bij het Ikonenmuseum. In 2019 mocht hij daar zijn autobiografie presenteren. In KUNST – de zin van het zinloze beschreef hij toen zijn zoektocht naar de zin van het bestaan.
Nu stuurt hij Wezen met die missie op pad. Tijdens zijn reis ontmoet Wezen mythologische en andere personages die hem, ieder vanuit hun eigen aard, van repliek dienen. Jans’ vorige boek was zowel om te lezen als om te kijken, met veel tekeningen, schilderijen en foto’s. Ook de aanstaande uitgave geeft het verhaal in tekst èn beeld weer. Doch nu ook met geluid dankzij de nieuwe technologie van AI.
Podcast
AI is de mogelijkheid van een machine om mensachtige vaardigheden te vertonen - zoals redeneren, leren, plannen en creativiteit. Kunstmatige intelligentie is er al heel lang. Het zit bijvoorbeeld in sociale media en autonavigatie. AI is de laatste tijd plots populair geworden omdat generatieve AI voor iedereen beschikbaar is geworden. Generatieve AI betekent dat de kunstmatige intelligentie ’zelf’ dingen kan maken. Zoals video’s, muziek, afbeeldingen, teksten en nog veel meer.
Henk Jans nam de proef op de som en voerde de samenvatting van het verhaal in en schreef de personages op een A4’tje. AI maakte daarvan een gesprek tussen een man en een vrouw dankzij associaties, betekenissen en soms maatschappelijke toepassingen. „AI herschrijft het boek niet”, benadrukt Jans, „maar het geeft een interpretatie, een visie weer. Wat kan de ontmoeting tussen Wezen en de personages betekenen?’ Vermoedelijk slaagt AI in een weergaloze audiotoer omdat oeroude thema’s aan bod komen. Daarover is genoeg op internet te vinden, de voedingsbron van AI.
Henk Jans leest zijn boek bij de exposite in het Ikonenmuseum (foto: Maarten van Gemert)
Lettertype
Een subtiel detail in het boek is het gebruikte lettertype. Jans zocht een vrouwelijk element ter compensatie van de man die Wezen is en als hoofdpersoon vanzelfsprekend het verhaal domineert. De Kamper kunstenaar vond daarvoor een geschikt lettertype: ’joy like sunshine through my windowpane’. Dit font is ontwikkeld door de ontwerpster Brittney Murphy, die al sinds 2009 geobsedeerd is door lettertypes. Op deze manier hoopt Jans een beetje vrouwelijke beleving in het boek te stoppen.
Aan het boek wordt dezer dagen de laatste hand gelegd. Intekenen voor een exemplaar kan al bij Uitgeverij Oorsprong. De expositie in het Ikonenmuseum is gereed. Een voorproefje in het groot op de aanstaande publicatie van ’Waar Welbevinden woont’. De audiotoevoeging middels AI is levensecht. De technologie prikkelt zelfs door het einde open te laten en iets mee te geven “om over na te denken”. Zoals ook Henk Jans beoogt. Hij verwondert zich over de techniek en noemt het fascinerend. Hij ervaart het als een waardevolle aanvulling. Maar ook Henk Jans geeft aan dat men zelf na moet blijven denken. Daartoe hoopt hij zijn lezers te prikkelen. Met de zoektocht naar waar Welbevinden woont.
