Ikonenmusea wijden gezamenlijk tentoonstelling aan heilige vrouwen
· leestijd 1 minuut Algemeen(door Maarten van Gemert)
KAMPEN – De bovenverdieping van Ikonenmuseum Kampen is deze zomer gewijd aan heilige vrouwen in de orthodoxe kunst. Samen met de ikonenmusea in Recklinghausen en Frankfurt am Main is een tentoonstelling opgezet over vrouwelijke heiligen. Bij het openingsprogramma werden derhalve ook Duitse gasten gefêteerd op stemmige muziek op een stemmige locatie. Dr. Lutz Rickel houdt zich aanbevolen voor een vervolg.
Waar op de meeste terreinen van oudsher mannen domineren, zo zie je dat ook in de wereld der heiligen. Vrouwelijke heiligen zijn er echter wel degelijk. Samen met de twee Duitse musea heeft Ikonenmuseum Kampen er een aantal samengebracht op de tentoonstelling ’Ikona’. Van april tot en met september zijn de ikonen te bewonderen aan de Buiten Nieuwstraat 2 in Kampen.
Samenwerking
Rond de opening van de tentoonstelling ’Ikona’ was een programma opgezet bovenin de Broederkerk. In de passende entourage werd oude muziek gespeeld door Amaveria en Patrick Broekema. Als curator c.q. conservator van het Kamper Ikonenmuseum heette Liesbeth van Es iedereen welkom in de bovenzaal. Tussen de muzikale intermezzo’s gaven dr. Konstanze Runge, directeur Ikonenmuseum Frankfurt am Main, en dr. Lutz Rickelt, directeur Ikonenmuseum Recklinghausen, een korte toelichting op de tentoonstelling.
Deze heeft van november tot en met maart in Recklinghausen gestaan en reist straks door naar Frankfurt a.M. Rickelt vertelde hoe uit het zakelijke contact een vriendschap is ontstaan. Runge vond het spannend om de tentoonstelling op te bouwen. Hij was verrast door de vele vrouwelijke heiligen waarvan ikonen blijken te bestaan.
Actueel
De vrouw is een actueel thema, aldus Runge. Na deze zomer komt de tentoonstelling naar zijn Ikonenmuseum. Burgemeester De Rouwe sprak ook een kort woord en refereerde aan de eerdere tentoonstelling bij het Stedelijk Museum over slavernij. Hij ziet in beide tentoonstellingen dezelfde kracht. De vrouw is ondervertegenwoordigd in de kunst en daarin wordt nu tegemoet gekomen.
Boeiende verhalen over Maria, Catherina en anderen gevoegd bij debatten in de samenleving over positie, gender en misstanden hebben de samenstellers aan het denken gezet.
Wie zijn de vrouwelijke heiligen en hoe werden zij zulke belangrijke rolmodellen? De tentoonstelling ’Ikona’ is de eerste ikonententoonstelling die zich richt op de representatie van heilige vrouwen in de orthodoxe ikonenschilderkunst.
Uitwisseling
De tentoonstelling en wil bijdragen aan het beeld van vrouwen in andere culturen en hun historische ontwikkeling traceren. Meer dan zeventig ikonen uit de drie musea en van particuliere bruikleengevers illustreren het brede spectrum van vrouwelijke heiligheid. Het christelijke beeld werd vooral gevormd door Eva en Maria. Doch naast martelaren, kluizenaars en nonnen waren er ook machtsbewuste heersers die als heiligen werden vereerd.
De selectie van oudere en nieuwe ikonen worden thematisch tentoongesteld. Ook wordt er aandacht besteed aan een aspect van de Russische schilderkunst: in prinsessen, heksen en gemene stiefmoeders kunnen bezoekers kennis maken met allerlei heldinnen èn heksen. Zo biedt Ikona voor ieder wat wils. Met de vrouw centraal. Een heilig verklaarde vrouw.
Liesbeth van Es in gesprek met dr. Lutz Rickelt, directeur Ikonenmuseum Recklinghausen (foto: Maarten van Gemert)
..
