Zilveren rand aan Kamper beiaardierschap Frans Haagen

(door Maarten van Gemert) 
KAMPEN – Vanuit de Nieuwe Toren strooit Frans Haagen al 25 jaar de klanken van de Kamper beiaard uit over de Kamper binnenstad. Zijn zilveren jubileum als Kamper stadsbeiaardier is voor Louwrens Stoter niet onopgemerkt gebleven. De voorzitter van de Kamper Beiaardkring fêteerde de jubilaris op de eerstvolgende vergadering. Toen Haagen in 2000 stadsbeiaardier van Kampen mocht worden, ervoer hij dat als een ”geschenk uit de hemel”.

Zo verborgen voor het zicht als een beiaardier vaak speelt in een toren, zo verborgen leek het jubileum van Frans Haagen voorbij te gaan. Maar daar stak Stoter een stokje voor. Op 17 april 2000 mocht Haagen Kamper stadsbeiaardier worden, als opvolger van Leon van der Eijck. Hij speelt een breed repertoire. Dit is terug te horen in de populaire carillonjukebox die de jaarlijkse serie Zomeravondconcerten afsluit. Ook heeft Haagen al meerdere nieuwe composities voor Kampen laten maken door beiaardier en componist Geert D’hollander uit Florida (VS).

Conservatoria
Ofschoon Haagen van jongs af een grote interesse had voor de beiaard als instrument, begon hij met een orgelopleiding aan het conservatorium in Zwolle. Toentertijd, begin jaren zeventig, bood Zwolle als één van de weinige opleidingen in Nederland, elektronisch orgel aan als hoofdvak. Daarnaast studeerde hij kerkmuziek, koordirectie en het opkomende hoofdvak lichte muziek. Aan de conservatoria in Enschede en Amsterdam studeerde hij nog respectievelijk piano en schoolmuziek. Toen hij echter in Haarlem het ”fantastisch mooie beiaardspel” op de Bavokerk hoorde, was hij om. Hij stapte over naar de Beiaardschool in Amersfoort. Daar heeft hij van meerdere docenten les gehad. Na zijn afstuderen kon hij al snel op meerdere plaatsen spelen.
Het conservatorium in Utrecht ging op in de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) waar Haagen in 2005 aantrad als docent en coördinator. Na gezondheidsproblemen nam hij twee jaar geleden daar afscheid, letterlijk en figuurlijk met pijn in het hart. Momenteel is hij nog stadsbeiaardier in Kampen, Almelo, Zutphen en Doesburg.

Louwrens Stoter kijkt Frans Haagen al twintig jaar op de vingers ;-)  (compilatie: Maarten van Gemert)

Carillons
Eén of twee keer per week speelt hij in die plaatsen. In Kampen zijn de vaste speeldagen tijdens de markt op maandag en zaterdag van 11.00 tot 12.00 uur. Tussen de beiaards in de diverse plaatsen is er verschil in instrumenttype, stemming, zwaarte en locatie in de stad. „Hanzestad Hattem,” noemt Haagen als voorbeeld, „heeft een lichte beiaard, zowel qua gewicht als klank, hoewel het om en nabij evenveel klokken heeft als het carillon in Kampen.” Het Kamper carillon in de Nieuwe Toren staat bekend als de zwaarste beiaard uit de 17e eeuw. Er gaat een lange geschiedenis schuil achter de Nieuwe Toren die begint bij het afbranden van de kerk en de toren van het Heilige Geest Gasthuis in 1646. Er kwam een nieuwe, speciale beiaardtoren en bij de eindkeuring op 2 januari 1664 sprak men grote lof over deze prachtige beiaardtoren. „De combinatie van een zware beiaard in een relatief lage toren onderscheidt Kampen van andere steden,” aldus Haagen.

Beiaardkring
In januari 2001 richtte Frans Haagen de Kamper Beiaardkring op. „Er gebeurde niets op dat gebied in Kampen,” vertelt hij. Sinds enkele jaren is Louwrens Stoter voorzitter. Daarnaast maken onder andere de Kamper organisten en musici Sander van den Houten en Ab Weegenaar deel uit van de Beiaardkring met als secretaris vanaf het eerste uur Jasper Stam, docent en stadsbeiaardier van Hoogeveen. Eén zoon van Stam zit op de Beiaardschool en dat geeft Haagen hoop op het doorgeven van de kunst aan een nieuwe generatie. Klokkenist (beiaardier) is één van de oudste beroepen, benadrukt hij.
Stam is ook nauw betrokken bij de Zomeravondconcerten op de Nieuwe Toren. Deze jaarlijkse serie van beiaardconcerten op zes vrijdagavonden start dit jaar op 13 juni. Traditiegetrouw trapt Frans Haagen de serie af en sluit deze af met verzoeknummers in de ’Jukebox’. Afgelopen jaren zijn er meermaals bijzondere combinaties georganiseerd met bijvoorbeeld Anette Scholten als lame sonore en Linda Westera als dichteres. Samen met zijn brede repertoire haalt Haagen zo nog steeds veel plezier uit zijn vak. Op de kringvergadering verraste Stoter hem met een grote bos bloemen plus een chocoladepakket, door de chocolaterie afgestemd op zijn jubileum. Het Kamper stadsbeiaardierschap van Frans Haagen is nu zilver omrand.

Beiaardkring Kampen met v.l.n.r. Frans Haagen, Ab Weegenaar, Louwrens Stoter en Jasper Stam (foto: Maarten van Gemert)