Besturen met onzekerheid: wat de miljoenennota betekent voor regio Zwolle

Op Prinsjesdag heeft de regering een voorzichtig optimistisch beeld proberen te laten zien. Het CPB rekent voor 2026 op een economische groei van 1,4% en een lichte koopkrachtstijging van 1,3%. Geen cijfers die de champagne ontkurken, maar ogenschijnlijk wel een basis om op voort te bouwen. De boodschap van het kabinet is helder: bestaanszekerheid versterken, innovatie aanjagen en de economie toekomstbestendig maken. Dit doen ze vanuit de principes concurrentiekracht, brede welvaart en weerbaarheid.

Aan de politieke kant lieten de Algemene Politieke Beschouwingen (APB) zien dat Den Haag voorlopig verdeeld blijft over richting en tempo. Fractievoorzitters benadrukten bestaanszekerheid, regeldruk, woningbouw en energietransitie; iedereen wil vooruit, maar de prioriteiten verschillen fors. Voor regio’s betekent dit: niet wachten op uniform nationaal beleid, maar zelf doorpakken binnen de ruimte die er is. Dat past bij de manier waarop wij in Regio Zwolle al werken: ondernemers, onderwijs en overheid in één coalitie die pragmatisch levert.

Het ogenschijnlijk positief gepresenteerde beeld verdient wel nuance. Toegegeven, we doen het veel beter dan bijvoorbeeld Duitsland, dat al vanaf 2019 op de nullijn zit. Maar de Nederlandse economie groeide de afgelopen jaren met name door binnenlandse bestedingen, een voortvloeisel uit de loonstijgingen van de laatste jaren. In de jaren negentig groeide onze economie vooral doordat we slimmer gingen werken. De laatste tien jaar kwam groei vooral doordat meer mensen langer of vaker zijn gaan werken, waaronder ook arbeidsmigranten. Maar dat kan niet eeuwig doorgaan: de arbeidsmarkt wordt steeds krapper.

Dan de plannen zelf. Er komt structureel meer geld vrij voor innovatie en ondernemerschap. Economische Zaken trekt de komende jaren honderden miljoenen extra uit voor robotisering, AI en verduurzaming. Dat zijn precies de thema’s die in Regio Zwolle urgent en kansrijk zijn. Want wie naar onze regio kijkt, ziet een sterke sectorstructuur waarin maakindustrie, bouw, agro&food, logistiek en zorg elkaar versterken. Maar de arbeidsmarkt is krap, jong talent stroomt weg en onze arbeidsproductiviteit blijft achter bij het landelijk gemiddelde. We kunnen simpelweg niet meer groeien door meer arbeid; de toekomst ligt in slimmer werken. De echte grote pot geld focust zich echter op de techsector, die in onze regio niet of nauwelijks aanwezig is. 

In mijn ogen moeten we Regio Zwolle positioneren als een regio die duurzaamheid, innovatie en productiviteit verbindt. Waar bedrijven circulaire verdienmodellen ontwikkelen, waar slimme maakindustrie de standaard zet en waar Port of Zwolle zich ontwikkelt tot een inlandse zeehaven van Europese betekenis. Waar anderen ruimte en slagkracht missen, hebben wij de schaal, de mentaliteit en de verbondenheid om vooruit te gaan. De Miljoenennota biedt daarvoor haakjes. 

Allereerst op het gebied van arbeidsproductiviteit. Het kabinet benadrukt dat verdienvermogen alleen houdbaar blijft als de waarde per medewerker stijgt. Voor onze regio betekent dat concreet: digitalisering en robotisering versnellen, sociale innovatie breed toepassen en Leven Lang Ontwikkelen tot een vanzelfsprekendheid maken. Projecten zoals Perron038 in Zwolle of de sectorale samenwerking rondom de arbeidsmarktvragen zijn hier voorbeelden van. Nu is het moment om die op te schalen met de landelijke middelen die beschikbaar komen. Dat vraagt om vier sporen die al in meer of mindere mate lopen: digitalisering van primaire processen in de maak- en bouwketen, keten- en platformprojecten, projecten in circulaire hergebruikstromen en tot slot skills-programma’s met MBO/HBO/WO rondom onze dominante sectoren. 

Daarnaast is het ondernemersklimaat een belangrijk thema. Vanuit Den Haag klinkt de roep om minder regeldruk en betere toegang tot financiering. Voor Regio Zwolle ligt hier een kans voor het ‘no wrong door’ principe voor ondernemers als het gaat investerings- of innovatievragen, innovatiegelden en financieringsopties. Dat haalt drempels weg en zorgt dat goede plannen niet stranden op papierwerk. Hiervoor rollen we nu een ondernemersdienstverleningsaanpak uit, die gestut wordt door Regio Deal gelden. 

De derde pijler is infrastructuur en bereikbaarheid. Zonder goede verbindingen stokt de economie. De Miljoenennota noemt nadrukkelijk de noodzaak van robuuste verbindingen en multimodaal transport. Voor onze regio is bereikbaarheid de sleutel. Dat betekent betere verbindingen via weg, spoor en water. Denk aan de verbreding van Kornwerderzand en snellere trein- en binnenvaartverbindingen richting Duitsland en verder Europa in. De APB maakten duidelijk dat de politiek vooral inzet op effecten (bereikbaarheid, veiligheid, betaalbaarheid). Als Port of Zwolle zich ontwikkelt tot volwaardige (Green) Gateway voor Europa, profiteert niet alleen onze regio, maar heel Nederland.

Ook de brede welvaart staat centraal. De APB lieten zien hoe groot de politieke nadruk ligt op bestaanszekerheid. Voor ons betekent dat: skills centraal stellen, niet alleen banen. Een inclusieve arbeidsmarkt met volop ruimte voor scholing en mobiliteit maken ons wendbaar en productief. Dat is geen luxe, maar noodzaak. 

Meerdere fracties vroegen om minder stapeling van regels en snellere duidelijkheid (o.a. voor zzp-kaders). Regionaal zou je dit kunnen vertalen als dat gemeenten en uitvoerders “één loket” organiseren voor vergunningen, subsidies en arbeidsmigratie- & huisvestingsvraagstukken in strategische ketens. Oftewel een proeftuin die vertraging uit projecten haalt. 

De rode draad uit de Miljoenennota is dus: stabiliteit zoeken in een tijd van onzekerheid. Voor Den Haag vertaalt zich dat in cijfers en begrotingen. Voor ons in Regio Zwolle betekent het iets anders: lef tonen, keuzes maken en samenwerken. Wij zijn groot genoeg om impact te hebben en klein genoeg om snel te schakelen. We hebben 800.000 inwoners, 400.000 banen en 80.000 bedrijven. Dat is de schaal waarop je verschil kunt maken, maar ook de schaal waarop triple helix-samenwerking écht werkt.

Mijn conclusie als Economic Board voorzitter: de Miljoenennota biedt genoeg handvatten om in Regio Zwolle te versnellen, ook als Den Haag politiek wisselvallig blijft. Onze kracht is dat we al werken zoals het rijk het graag ziet: integraal, datagedreven en met zichtbare resultaten. De vraag is niet of we ruimte hebben, maar hoe snel we die omzetten in projecten met rendement voor brede welvaart.

Als Regio Zwolle leveren we graag de proeftuin en de bewijsvoering: wat hier werkt, kan landelijk ook. Dat is onze bijdrage aan een Miljoenennota die inzet op toekomstbestendigheid en ons moment om te laten zien dat de regio’s de motor zijn van economische vernieuwing. Regio Zwolle is een onmisbare schakel in de Nederlandse economie met misschien wel de meeste potentie tot groei. 

Tot slot ben ik persoonlijk heel blij met de aangenomen motie om doorbetaling bij ziekte voor kleine ondernemers tot een jaar te beperken. Iets waar MKB Nederland al jaren hard voor heeft gelobbyd. 

Jelle Weever

Voorzitter Economic Board Regio Zwolle & DGA Weever bedrijven