Drie klokken, twee feestdagen en een luidritueel in de Buitenkerk
· leestijd 1 minuut AlgemeenKAMPEN – De klokken van de Buitenkerk klonken zaterdag 3 januari anders dan gebruikelijk. Niet het weekend stond centraal, maar twee religieuze feestdagen uit verschillende tradities. Drie leden van het klokkenluidersgilde Geert van Wou luidden de klokken met een ritueel dat verwees naar zowel Driekoningen als de oosters-orthodoxe feestdag Synaxis der Apostelen.
Na het beklimmen van ruim zestig traptreden betraden de luiders de houten zolder van de middeleeuwse kerk, waar drie touwen hangen voor evenzoveel klokken. Onder leiding van de luidmeester begon het ritueel. De Maria-klok, die de diepste toon voortbrengt, werd als eerste in beweging gebracht. Deze klok verwijst naar de geboorte van Christus en luidde daarom symbolisch als opening. Even later volgde de hoogste klok, de Gerardus, die de klank verhelderde. Als sluitstuk werd de Twaalf Apostelen-klok in beweging gezet, die zijn naam draagt als eerbetoon aan de apostelen uit het Nieuwe Testament.
Het bijzondere aan deze luiding was niet alleen de volgorde, maar ook de zorgvuldige opbouw van de symboliek. Terwijl de eerste twee klokken geleidelijk tot stilstand kwamen, klonk de Twaalf Apostelen-klok nog drie minuten solo – een verwijzing naar de christelijke drie-eenheid. Om 17.00 uur gaf de luidmeester het sein om ook deze laatste klank te laten uitdoven. Daarna werden de touwen zorgvuldig opgerold en de gehoorbeschermers opgeborgen. Het ritueel was voltooid.
Het moment viel samen met het weekend voor Driekoningen, dat dit jaar op zondag 4 januari wordt gevierd. Tegelijk markeert de dag in de oosters-orthodoxe kerk de Synaxis der Apostelen. Op deze feestdag wordt niet alleen stilgestaan bij de twaalf apostelen, maar ook bij de zeventig discipelen die volgens de traditie na Christus’ hemelvaart zijn boodschap verder verspreidden. Het gilde zag hierin aanleiding voor een bijzondere vorm van luiden, waarin geloofstradities met elkaar verbonden werden.
Dat juist de Twaalf Apostelen-klok het ritueel mocht afronden, is niet alleen symbolisch maar ook historisch passend. In het boek Naer de eisch van ’t werck, over middeleeuws bouwen in Kampen, beschrijft auteur Chris Kolman dat op de plek van de huidige Buitenkerk ooit een kapel stond die gewijd was aan de Twaalf Apostelen. Een verwijzing die het ritueel van zaterdag verbindt met het religieuze en bouwkundige verleden van de stad. Zo bracht het gilde met een zorgvuldig uitgevoerde luiding niet alleen klank, maar ook betekenis en herinnering tot leven.
