Digitale natuur reageert op bezoekers in Museum de Fundatie

ZWOLLE - Museum de Fundatie toont vanaf 3 oktober bijna 120 werken van de Franse kunstenaar Miguel Chevalier. Digital by Nature is volgens het museum zijn grootste overzichtstentoonstelling in Europa tot nu toe en zijn eerste grote solotentoonstelling in Nederland.

Vier grote interactieve installaties vormen het hart van de tentoonstelling. De bewegingen van bezoekers beïnvloeden wat er op schermen en projecties gebeurt. Patronen verschuiven, kleuren veranderen en digitale vormen groeien en verdwijnen. Iedere beweging binnen de installaties levert een andere vertoning op.

Geluid speelt daarbij een belangrijke rol. Componist Jacopo Baboni Schilingi, met wie Chevalier al jarenlang samenwerkt, maakte elektronische composities die voortdurend veranderen in relatie tot de beelden en de bewegingen van bezoekers.

Creatieve partner

Chevalier gebruikt digitale technieken om patronen en structuren uit de natuur zichtbaar te maken. Bloemen, koralen, kristallen en microscopische beelden van onderwaterorganismen behoren tot zijn inspiratiebronnen. Naast digitale projecties en interactieve installaties zijn sculpturen, robottekeningen, machinaal gemaakte borduurwerken, wandtapijten, video’s en objecten uit natuurwetenschappelijke collecties te zien. Een deel van de werken is speciaal voor de tentoonstelling gemaakt.

Toen Chevalier in de vroege jaren tachtig met digitale kunst begon, waren krachtige computers nauwelijks beschikbaar. Hij werkte daarom ‘s nachts op de machines van een onderzoekscentrum in Parijs, die overdag door wetenschappers werden gebruikt. Daar maakte hij zijn eerste volledig digitale werken, ruim voordat virtual reality en kunstmatige intelligentie breed werden toegepast in de kunst.

De kunstenaar beschouwt de computer niet alleen als gereedschap, maar ook als creatieve partner. Hij bepaalt de regels, vormen en kleuren, waarna algoritmen steeds nieuwe beelden genereren. Daardoor verloopt ieder bezoek anders.

Beatrice von Bormann, directeur-bestuurder van Museum de Fundatie, noemt de presentatie een mijlpaal voor het museum. “Wat het werk van Miguel Chevalier zo bijzonder maakt, is dat hij kunstgeschiedenis en technologie, maar ook natuur en algoritmen met elkaar verbindt. In zijn installaties komen die werelden samen en worden bezoekers letterlijk onderdeel van het werk. Dat we Chevalier voor het eerst op deze schaal in Nederland presenteren, is voor ons museum een mijlpaal. Tegelijkertijd nodigt de tentoonstelling een breed publiek uit om digitale kunst op een nieuwe manier te ervaren.”

Pixels en algoritmen

Chevalier werd in 1959 geboren in Mexico-Stad en woont en werkt in Parijs. Zijn werk ontwikkelde zich van experimenten met pixels, binaire codes en algoritmen tot grootschalige installaties waarin natuur, technologie en menselijke beweging samenkomen.

Digital by Nature is van 3 oktober tot en met 4 april 2027 te zien in Museum de Fundatie

Ook de kunstgeschiedenis beïnvloedt zijn werk. Het museum noemt onder anderen Marcel Duchamp, Jean Tinguely, Claude Monet, Diego Rivera en videokunstpionier Nam June Paik. Verder liet Chevalier zich inspireren door vroege computerkunstenaars als Vera Molnár en Catherine Ikam.

Digital by Nature is een initiatief van Kunsthalle München, waar de tentoonstelling tussen september 2025 en maart 2026 te zien was. Voor Zwolle is de presentatie aangepast en uitgebreid met nieuwe onderdelen. In december 2026 verschijnt bovendien veertien dagen lang het werk Pixel Waves op de gevel van Museum de Fundatie. Het werk van Chevalier is dan tegelijk binnen en buiten het museum te zien.

Meer natuur

Tegelijk met Digital by Nature opent het museum twee andere tentoonstellingen waarin natuur een belangrijke rol speelt. In DEEP DIVE verandert Natalia Domínguez Rangel De Wolk van Museum de Fundatie in een onderwaterachtige omgeving. De presentatie bestaat uit sculpturen van glas, keramiek en metaal en een speciaal gecomponeerde geluidsinstallatie. De kunstenaar onderzoekt de relatie tussen mensen en oceanen en gevolgen daarvan, waaronder geluidsoverlast.

Voor de programmalijn Kunst in de Vide maakt Diana Scherer de negen meter hoge installatie Symbio. Zij laat plantenwortels vergroeien met speciaal ontworpen textiele structuren. Met aarde, zaden, licht, water en sjablonen onderzoekt ze natuurlijke groeiprocessen en de verhouding tussen controle en toeval, natuur en techniek en kunst en biologie.

Kinderen

In De Studio kunnen kinderen een eigen onderwaterwezen maken. Hun creaties worden samen met die van andere bezoekers geprojecteerd tot een digitale onderwaterwereld. Ook is er een gratis Omdwaaltour door het museum.

Tijdens de schoolvakanties geeft het museum gratis workshops onder de naam Natuur in de spotlight. Kinderen kunnen daarnaast met een virtualrealitybril een digitale tekening maken.

Miguel Chevalier - Digital by Nature en Natalia Domínguez Rangel - DEEP DIVE zijn van 3 oktober t/m 4 april 2027 te zien. Diana Scherer - Symbio loopt van 3 oktober t/m 22 augustus 2027.

Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het hieronder. Heb je mooie foto’s gemaakt of een leuk filmpje van dit evenement? Deel ze dan via de links onder dit artikel.