Column CultuurZIEN: Aealt Boister, stom en doof geboren
· leestijd 1 minuut AlgemeenCultuurZIEN schrijft ieder maand in De Brug een column over de geschiedenis van Kampen, dit keer over: Aelt Boister.
Voor een doofstomme was het niet ongebruikelijk om te kiezen voor een beroep als tekenaar of schilder. Van beiden is nu in Kampen een voorbeeld te zien. Opmerkelijker is de beroepskeuze van de 16e eeuwse Aelt Boister: hij goot klokken.
Net als over andere doofstommen valt er over Aelt Boister bar weinig te vinden in de archieven. Doofstom betekende beperkt en dat reduceerde iemand tot een onmondige burger, tot iemand waarover besloten werd. De eerste aanwijzing over het bestaan van Aelt Boister dateert van 1542 en de aanleiding is weinig fraai.
Ruzie tussen twee klokkengieters
Na het overlijden van Geert van Wou sr in 1527 werkten zijn zoon Geert jr en Geert sr (laatste) leerling Jan ter Steghe samen in de klokkengieterij. Daarover hadden zij een convenant gesloten, waarin ook afspraken waren gemaakt over het gebruik van het giethuis. Na 1535 verslechterde de verhouding tussen beide klokkengieters steeds meer. Wat er precies speelde wordt nooit helemaal duidelijk. In 1542 liep de onenigheid zover uit de hand dat Geert van Wou jr aan zijn compagnon de toegang tot het giethuis weigerde. Geerts doofstomme knecht moest wel blijven doorwerken in het giethuis. Niet lang na deze uitbarsting verdween Geert jr uit Kampen. Enkele jaren later overleed mr. Jan ter Steghe. Einde van de klokkengieterij in Kampen?
Klokken van Aelt Boister, beter bekend als Aelt de Stomme
Niet helemaal. Blijkbaar heeft Aelt Boister toch nog zijn meesterstuk kunnen afleveren bij Geert jr... Uit de jaren 1560 zijn nu twee klokken van hem bekend. De kleinste werd in 1563 gegoten voor Sassenheim. Dat klokje met een diameter van 42 cm. is er nog wel, maar is zwaar beschadigd en daarom niet meer in gebruik. Ter vervanging heeft men een replica van het klokje gegoten.
In 1569 goot Aelt een luidklok voor Cornwert aan (toen) de Zuiderzeekust in Friesland. De klok heeft een diameter van ruim 1 meter, is ca 660 kilo zwaar en werd gegoten in de Klokkensteeg. In het klokkenopschrift meldt Aelt trots dat hij stom en doof geboren is. Dankzij dat opschrift weten wij ook dat Peter Albertsz Vriese hem geholpen heeft bij het vervaardigen van de klok. Peter Albertsz Vriese, een schoonzoon van Geert jr., was een geelgieter, iemand die voorwerpen goot van geelkoper of van messing.
Na in 1943 te zijn geroofd, keerde de klok van Boister&Vriese na de oorlog terug naar Cornwert. De klok van Aelt Boister, stom en doof geboren, laat 457 jaar later nog steeds zijn geluid horen.
link naar filmpje over klok in Cornwert: youtube.com/watch?v=jpCrEkCRBEU
Wil jij het laatste nieuws nooit meer missen? Meld je dan hier aan op de dagelijkse nieuwsbrief van De Brug.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
