De repetities van Onvoorwaardelijk.
De repetities van Onvoorwaardelijk. Nick de Vries

Vuur en Vlam sprakeloos in veelzeggende dansvoorstelling over Alzheimer

· leestijd 2 minuten Algemeen

(door Nick de Vries)

KAMPEN - “Tijdens de repetitie liepen mensen binnen. Al snel kregen ze tranen in hun ogen”. En daarmee beantwoordt choreograaf Germa Scholten meteen de vraag of het thema Alzheimer te vertalen is naar een dansvoorstelling waarin niet gesproken wordt. ‘Ja, dus’, want dat is precies wat er gebeurt in ‘Onvoorwaardelijk’. De nieuwste productie van Vuur en Vlam over een gezin dat getroffen wordt door Alzheimer.

Het applaus voor het kleurrijke spektakel The Wiz dat de Stadsgehoorzaal zes keer wist te vullen, is nog maar net verstomd, of Vuur en Vlam maakt zich alweer op voor een nieuwe première. Wel één van een andere aard. Op het podium dit keer geen vrolijk musicalspektakel van een meisje dat de weg zoekt in een fanatasieland, maar een aangrijpend drama van een gezin dat haar weg zoekt in een nachtmerrie: alzheimer. Met minimaal decor en zonder tekst.

Tevreden

Een week voor de première op dinsdag 14 februari heerst in het intieme vestzak, waar gerepeteerd wordt, een opgewonden bedrijvigheid. De voorstelling waar ruim een jaar aan gewerkt is nadert zijn hoogtepunt. Scène na scène worden de puntjes op de i gezet. Geconcentreerde gezichten bij de dansers, maar ook af en toe een tevreden lach. Choreograaf Germa Scholten (in Vuur en Vlam), die regisseert en voor het eerst sinds jaren zelf met een rol op de planken staat, heeft het gevoel dat ze iets bijzonders heeft neergezet.

“Het is prachtig als je ziet dat mensen die weinig van de voorstelling weten toch direct geroerd worden”, vertelt ze. “Het is de bevestiging dat het ons gelukt is het toch wat moeilijke thema goed op de planken te zetten. Moderne dans, maar toch voor iedereen makkelijk te begrijpen. We hebben wel even geprobeerd wat tekst in het stuk te verwerken, maar dat werkte niet. Het voelde alsof we dubbelop aan het praten waren. De dans zei genoeg.”

Patronen

“’Onvoorwaardelijk’ gaat over een familie die getroffen wordt door Alzheimer”, vertelt theatermaker Marjan Hommes die samen met Germa het hart van In Vuur en Vlam vormt. “We zien een gelukkig gezin rond de eettafel. Ze staan vol in het leven. Iedereen heeft zijn eigen maniertjes en patronen, maar plots begint de vader, briljant gespeeld door Dick Cohen, de bestaande patronen te doorbreken. Dat leidt tot verwarring. Verwarring die eerst genegeerd wordt, maar na verloop van tijd merken zowel de personages als het publiek dat er iets niet in orde is.”

Beide theatermakers hebben zich uitgebreid ingelezen in het thema dat mede dankzij getuigenissen van bekende personen als Hugo Borst en Heleen van Royen volop in de aandacht staat. Ook praatten zij veel met Marjans vader een oud-geriater die veelvuldig met de ziekte in aanraking gekomen is. Toen het tweetal hun onderzoek ging vertalen naar de voorstelling, bleek al snel dat zij de meer medische kant van de ziekte snel achter zich zouden laten.

Relaties

Germa: “We kozen ervoor ons te richten op de effecten die Alzheimer heeft op de relaties. Wat gebeurt er in een gelukkig gezin, als de vader des huizes ineens verandert? Hoe reageren de gezinsleden? Hoe verwerken ze het? Steunen ze elkaar onvoorwaardelijk? Het fundament van de familie wordt weggeslagen. Dat zorgt ervoor dat er ondanks het thema ook ruimte is voor eigen interpretatie. Een kind van gescheiden ouders, kan hier bijvoorbeeld ook emoties in herkennen.”

Abstract toegankelijk

Alzheimer en moderne dans. Een moeilijk thema gebracht op een gewaagde manier. Toch verwachten Scholten en Hommes een breed publiek aan te spreken. “Germa komt uit de wereld van de moderne dans, terwijl ik uit de musicalwereld kom. Zo houden we elkaar in balans”, lacht Hommes. “Die samenwerking noemen we abstract toegankelijk”. Germa vult haar even later aan: “Ik denk dat de voorstelling een goede opstap vormt voor mensen die nog weinig moderne dans gezien hebben.”

Onvoorwaardelijk wordt op 14, 27 en 28 februari in de Stadsgehoorzaal opgevoerd. Daarna hoopt het team het land in te gaan om in verzorgingshuizen te spelen. Zo kan de voorstelling mogelijk troost bieden aan mantelzorgers van personen die getroffen zijn door Alzheimer. De voorstelling is mogelijk gemaakt door de Stadsgehoorzaal Kampen, het VSB Fonds en het Cultuurfonds Kampen. Kaarten zijn verkrijgbaar via www.stadsgehoorzaalkampen.nl.