Vluchten naar Kampen 1914-2024 centraal in Stedelijk Museum Kampen

KAMPEN - Dit jaar is het 110 jaar geleden dat Kampen ruim 2000 Belgische vluchtelingen opving tijdens de Eerste Wereldoorlog in 1914 en 1915. Het is een verhaal dat niet veel mensen kennen. In samenwerking met de Belgische kunstenaar Koen Broucke (1965) vertelt Stedelijk Museum Kampen deze geschiedenis, die nog generaties lang doorwerkt in veel families. Broucke slaat een brug tussen verleden en heden. Hij schildert de portretten van vluchtelingen uit 1914 en die van een aantal Kampenaren met een vluchtverleden anno nu.

Kampen als veilig toevluchtsoord
In 1914 valt Duitsland België binnen om achter de linies van Frankrijk te komen. Na een aantal hevige gevechten rondom Antwerpen geeft België zich over. Ruim een miljoen Belgen slaat op de vlucht naar het neutrale Nederland. Kampen, dat dan 20.000 inwoners heeft, vangt maar liefst 2.000 gevluchte militairen en burgers op. De Kampenaren organiseren van alles voor deze groep mensen. Van inzamelacties tot activiteiten en tentoonstellingen. Vooral deze betrokkenheid en de samenwerking tussen burgers en vluchtelingen is opvallend. Nu, 110 jaar later, is Kampen nog steeds een plek voor mensen die huis en haard achterlaten voor een veilig onderkomen en een betere toekomst voor zichzelf en hun naasten.

Eigen overgrootmoeder
Ook de overgrootmoeder van Koen Broucke, Hélène Govers-Debeen, verlaat in 1914 hoogzwanger haar woonplaats Oostende. Samen met haar dochtertjes en twee meisjes van wie de ouders vermist zijn, vlucht ze naar Nederland. Hélène heeft tijdens de oorlog een dagboek bijgehouden. In het schrift van 109 pagina’s beschrijft ze de hoop en wanhoop die ze ervaart op haar barre tocht.

Portretten
Koen Broucke kiest een aantal vluchtelingen van toen en nu om te portretteren. Naast zijn overgrootmoeder schildert hij ook portretten van kunstenaars die moeten vluchten, zoals Piet Mondriaan en Henri Wils. De Belgische soldaat Henri Wils is een talentvolle kunstenaar. Hij is tijdens de Eerste Wereldoorlog in Kampen geïnterneerd. Zijn kunst blijft niet onopgemerkt. De Kampenaren organiseren zelfs een tentoonstelling voor hem. Na de oorlog exposeert hij in verschillende gerenommeerde kunsthandels in België en Nederland met bekende kunstenaars als Jan Sluijters.

In Kampen wonen en verblijven nu ook mensen met een vluchtverleden. Het verhaal van vier van hen krijgt een plek in de tentoonstelling. Een man uit Eritrea die tien jaar geleden vluchtte, een vrouw uit het voormalige Joegoslavië, een jonge vrouw uit Oekraïne en een vrouw uit Afghanistan. Hun indrukwekkende verhalen geven je een beeld van wat het betekent om je huis en land te moeten verlaten. Koen Broucke: “Je weet maar nooit wanneer je zelf in een bootje moet stappen om jezelf te redden.”

Op Drift is te zien van 5 oktober tot en met 16 maart 2025 in Stedelijk Museum Kampen.

Kans op gesigneerde giclee print
De eerste 500 bezoekers van Op Drift maken kans op een gesigneerde giclee print van Koen Broucke. Een giclee print is een hoogwaardige reproductie die het originele kunstwerk dicht benadert en voldoet aan de hoogste eisen van de kunstenaar.