Massale bomenkap deels door fout provincie
· leestijd 3 minuten Algemeen(door Maarten van Gemert)
IJSSELMUIDEN – Er lopen twee vergunningsaanvragen om ten noorden van IJsselmuiden bijna honderd bomen om te leggen. De helft betreft ’regulier onderhoud’ in een uitgestrekt gebied. De andere helft concentreert zich bij een perceel aan de Grafhorsterweg. Deze kap is volgens deskundigen te wijten aan een fout bij de reconstructie van de weg in opdracht van Provincie Overijssel.
In 2022 startte Provincie Overijsel groot onderhoud aan de N760, beter bekend als de Grafhorsterweg. De autoweg over de dijk van IJsselmuiden naar Genemuiden werd in de bebouwde kom van IJsselmuiden ter hoogte van de Lidl als eerste grondig aangepakt. Voor de daardoor gewijzigde waterhuishouding werd vergeten een duiker te plaatsen. De naburige bomen kwamen permanent in het water te staan. Toen een kenner de bewoners na een jaar wees op het afsterven van de bomen, kwam de zaak aan het rollen.
Boomveiligheidscontrole
Een erkend boomveiligheidscontroleur van Aarten Boomverzorging concludeert bij het perceel ”dat het merendeel van de bomen een verhoogd veiligheidsrisico vormt”. Tijdens de inspectie werd vastgesteld dat bijna alle bomen symptomen vertonen van langdurig zuurstofgebrek als gevolg van overmatig wateroverlast. Dit leidde, aldus het rapport, tot wortelrot en aantasting van de bodemstructuur, met negatieve gevolgen voor het bodemleven. Daarnaast zijn diverse essen aangetast door essentaksterfte en vertonen sommige Italiaanse populieren gebreken aan de stamvoet. Vanwege de langdurig onderwaterzetting werd besloten om deze gebreken niet verder te onderzoeken.
„Bij de reconstructie zijn langs de weg opstaande randen gemaakt,” vertelt gedupeerde Dennis Postema. „Dat houdt het water tegen dat eerst gewoon in de sloot wegstroomde.” Het (hemel)water stroomt nu via een duiker onder het asfalt naar één slootzijde. Het kan niet wegstromen naar de rest van de sloot. Onder de oprit naar het erf van Postema had een duiker geplaatst moeten worden.
Dat laten gemeentelijke groenmedewerkers weten aan het Bomenmeldpunt. Onder hen Frank Klappe, die vorig jaar uitleg gaf bij de noodzakelijke bomenkap aan de Zwartendijk. Op een contactverzoek aan de gemeente met de andere boomdeskundige kwam geen reactie. Een woordvoerster van de provincie reageert ontwijkend. Zij stelt pas zeer recent te hebben vernomen van de zaak. Naar verluidt via een brief van de ingeschakelde advocaat. De duiker is in 2023 alsnog door de provincie in de sloot gelegd, volgens Postema. Dit is de woordvoerster niet bekend en zij blijft de fout ontkennen in afwachting van nader onderzoek.
Werkzaamheden aan de N760 ter hoogte van Kamperzeedijk (bron: de BouwApp)
Hoofdpijn
De vrouw van Postema wijst daarnaast op de glooiing in het midden van de nieuw geasfalteerde weg, in vaktermen de “middennaald”. De subtiele scheiding tussen de rijbanen misleidt zelfcorrigerende wagens en is verraderlijk voor motoren, stelt Margret Postema. Zij hoopt vurig dat de laatste boom van de rij nog gered kan worden. Ook met nieuwe aanplant blijft het een kaalslag en bovendien heeft jonge aanplant veel minder milieu- en natuurwaarde dan oude(re) bomen. De provincie gaat niet in op de suggestie of oudere bomen herplant kunnen worden.
Het groot onderhoud aan de N760 dreigt een hoofdpijndossier te worden voor de provincie. Na het debacle dat nu naar buiten is gekomen, zijn de vervolgwerkzaamheden stil gelegd vanwege de stikstofregels. Het werk binnen de bebouwde kom van IJsselmuiden en Genemuiden is gereed. Het onderhoud aan de dijkweg tussen de twee plaatsen en de vervanging van de William Thomsonbrug is opgeschort na een uitspraak van de Raad van State. De stikstofregels hebben echter niet de bomen aan het begin van de provinciale weg kunnen redden.
Locatie van de ’vergeten’ duiker, aldus het rapport (bron: Aarten Boomverzorging)
Stadserven
Op de vraag of oude(re) bomen herplant kunnen worden, reageert Gerke Tempelman, groenbeheerder bij de Stadserven, dat er een zo goed mogelijke afweging wordt gemaakt: „Over het algemeen slaan jonge bomen beter en sneller aan dan oudere aanplant.” De Stadserven beheren voor gemeente Kampen de boerderijerven in een gebied dat loopt van Kamperzeedijk tot aan Reeve en de IJssel. Ook bij deze aanvraag betreft het een vergunning voor 45 ”houtopstanden”. Uit een periodieke controle eerder dit jaar op dode en slechte bomen bleek voor 45 bomen ”duurzaak behoud” niet mogelijk. Evenals enkele gevaarlijke bomen zijn dode of zieke iepen al middels noodkap gekapt.
Tempelman geeft aan uit te gaan van 1 op 1 vervanging van gekapte bomen, dus minimaal 45 te herplanten bomen. „Waar ruimte is,” vult Tempelman aan, „zullen extra bomen worden bijgeplant, mede in overleg met de gebruikers van betreffende percelen. “
Volgens vrijwilligers van het Bomenmeldpunt wordt de kapaanvraag nog gecontroleerd door de gemeente. Tijdens die controle kijken medewerkers van de groenvoorziening of het terecht is dat de boom kan worden gekapt, aldus het Bomenmeldpunt.
Bomenkap beroert vaker de gemoederen zoals twee jaar geleden in IJsselmuiden en bij de Vischrookerij in Brunnepe. Die kap door Mateboer bleek illegaal te zijn. Het uitdelen van bomen weegt daar niet tegenop, volgens critici. Aan het begin van de weg naar Grafhorst sneuvelen de bomen ditmaal niet door menselijk gedrag gestimuleerde klimaatverandering. Daar zijn door een menselijke constructiefout tientallen bomen verdronken.
