Afbeelding
Tennekes.

Bert Weever hekelt ambitieuze plannen: ‘Tweede Zuiderzeehaven heeft geen kans van slagen in Kampen’

· leestijd 5 minuten Ondernemen in Kampen

Door Alex de Jong @ Attest Communicatie
REGIO - Het haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden voor een tweede Zuiderzeehaven in Kampen (als onderdeel van de Port of Zwolle) is nog in volle gang, maar is wat hem betreft ‘het nutteloos verbranden van gemeenschapsgeld’. ‘Port of Zwolle heeft haar nut bewezen, en doet dat nog steeds. Een tweede Zuiderzeehaven in onze Hanzestad kan de regio veel brengen, maar is onmogelijk’, stelt Bert Weever, die vreest dat alle geld en moeite voor niets is. ‘Dit onderzoek komt veel te laat; het had tien jaar geleden al moeten plaatsvinden. Nu zijn er geen mogelijkheden voor uitbreiding meer.’

Bert fungeert in het overleg over de verbetering van de Kornwerderzand sluizen als woordvoerder voor de ondernemers op de Zuiderzeehaven. Doel: een publiek-privaat gefinancierd project optuigen om het IJsselmeer beter toegankelijk te maken voor coasters. Dat biedt kansen voor onze gehele regio, maar: ‘Inzetten op alleen maar Kampen als ‘Port of Zwolle’ gaat niet werken. We moeten verder kijken. Naar Lelystad, want daar ligt nog volop industrieterrein braak.’ Want alleen samenwerking biedt ‘volop kansen voor het havengebied in het hart van Nederland’, zo stelt hij onomwonden. ‘Ik kan je nu al vertellen wat de uitslag van dat - dure - haalbaarheidsonderzoek zal zijn. Dat gaat ‘em hier in Kampen niet worden.’ Tenzij er gevoelige keuzes worden gemaakt, waar, zo denkt hij, binnen de politiek toch niemand toe bereid zal zijn. Iedereen is naar zijn idee veel te veel met het eigen belang van conflicterende regio’s bezig, waardoor het grotere geheel uit het oog wordt verloren.

Herontwikkeling van bedrijventerreinen
‘Ik heb meerdere malen tegen diverse bestuurders en beleidsmakers gezegd: ‘Voordat je allerlei kosten gaat maken voor een haalbaarheidsonderzoek, ga nu eerst even kijken wat voor stilstofruimte er zit. Is die nul, dan is iedere euro die besteed wordt aan uitbreiding van een haven, verbrand geld’, stelt Bert. ‘We hebben hier in Kampen categorie 5.2 industrieterrein waar nu al, vanwege de milieuregels, niet meer mag worden gebouwd. Een groot deel van het terrein ligt braak, maar is allang verkocht. De koper krijgt geen vergunning omdat voor de Zuiderzeehaven de stikstofregels veel te zwaar zijn en er feitelijk geen uitbreiding van bedrijfsmatige activiteiten mogelijk is.’ Kortom: die regels zullen anders moeten.

Een andere oplossing (behalve het oprekken van regels of het opheffen van Natura 2000 ‘postzegels’) heeft hij wel, maar die is lastig, weet hij. ‘Je zou nog kunnen kijken welke bedrijven er nu daadwerkelijk gebruikmaken van de havenfaciliteiten. Ieder bedrijf dat geen gebruik maakt van de faciliteiten, zou je moeten verplaatsen. Bert noemt graag man en paard: ‘Wärtsila heeft niets aan het water te zoeken. Hun eis was dat ze van alle vervoersmodaliteiten gebruik konden maken en daarom aan de Zuiderzeehaven wilden zitten, maar de kade waaraan zij zitten is nog nooit gebruikt en gaat ook niet gebruikt worden. Verplaatsen is natuurlijk heel lastig. Het bedrijf is bovendien een trekker voor de Zuiderzeehaven geweest’, weet hij. ‘Maar ook aan de Haatlandhaven zitten dergelijke bedrijven. Neem Wijma. Ook die maakt nooit gebruik van de kade, maar ze hebben wel vier hectare industrieterrein daar. En wat dacht je van Scania in Zwolle? Ook die doet niks met het water. Er ligt daar een prachtige kade rondom, maar er meert daar nooit een schip aan. En ja, ik realiseer me dat dit vloeken in de kerk is - en financieel heel moeilijk -, maar waarom zouden we dit niet eens goed bespreekbaar maken?’
Verplaatsen van bestaande bedrijven betekent wel dat je ruimte nodig hebt. ‘En dat hebben we in Kampen, maar ook in Zwolle, niet. Industrieterrein Rijksweg 50 is compleet uitverkocht. Tien jaar geleden riep ik al dat we daarop als gemeente moesten anticiperen, maar dat is niet gebeurd. Nu zijn we - wederom - te laat.’

Samenwerken met Lelystad
‘We zitten klem in deze regio. Daarom roep ik al een tijdje: zoek samenwerking met Lelystad. Bundel en verdeel logistieke activiteiten. Wat maakt het uit of iets in Kampen of in Lelystad plaatsvindt? De onderlinge afstand is verwaarloosbaar. Bovendien liggen er in Lelystad vele hectares vrij. Wees verstandig en zoek de samenwerking met Lelystad. Zorg dat het onderdeel wordt van de Port of Zwolle; of verander desnoods die naam. Waar het om gaat is dat, wil je logistieke activiteiten in deze regio ontplooien, je eerst moet kijken naar laaghangend fruit, maar dat gebeurt nu totaal niet.’ Een gemiste kans, zo denkt hij. ‘Als je nu een procedure start voor een nieuwe, extra Zuiderzeehaven, dan ben je als alles meezit, zo acht jaar verder. Mits het al technisch haalbaar zou zijn, want je zit nog steeds met die stikstofregels. Bovendien: als er om de hoek, in Lelystad, al volop haventerrein beschikbaar is, hoe denk je dan ooit als gemeente Kampen/Port of Zwolle, de Raad van State ‘om’ te kunnen krijgen? Werk samen. Kijk naar welke bedrijvigheid waar het beste past. Lelystad heeft als nadeel dat veel ruimte binnendijks zit; het heeft weinig hectares pal aan het water. Maar voor tankopslag en voor warehousing van stukgoed is dat helemaal geen probleem. Voor bulkgoederen is dat wat anders, maar die kun je dan weer in Kampen laten lossen. Het betekent dat je heel sturend te werk moet gaan en daarvoor heb je visie en lef nodig. Met name aan dat laatste schort het. Dat kan veel beter tussen de regio’s onderling.’

Natura 2000
‘De beoogde haven ligt in een gevoelig gebied; de Melmer. Dat betekent sowieso al dat het een circulaire haven moet worden; energieneutraal.’ Hier kan Bert, met zijn expertise door de jaren heen, zich zeker in vinden, maar het zal niet voldoende zijn, zo denkt hij. ‘Overal rondom de Zuiderzeehaven en de Melmerpolder (de beoogde uitbreiding, red.) vind je zogenoemde Natura 2000 natuurgebieden die beschermd moeten worden. Dat betekent, ook al zou er nog grond over zijn, ik op de bestaande Zuiderzeehaven alleen nog maar iets mag beginnen als ik geen stikstof extra uitstoot. Doe ik dat wel, dan kan ik mijn plannen vergeten. Dan krijg ik geen vergunning. Want mijn stikstofuitstoot schaadt het Natura 2000 gebied aan de overkant van de IJssel. Dat is best een heftige conclusie’, zo stelt hij. ‘We hebben hier in Kampen categorie 5.2 industrieterrein waar nu al, vanwege de milieuregels, niet meer mag worden gebouwd. Een groot deel van het terrein ligt braak, maar is allang verkocht. De koper krijgt geen vergunning omdat voor de Zuiderzeehaven de stikstofregels veel te zwaar zijn en er feitelijk geen uitbreiding van bedrijfsmatige activiteiten mogelijk is. De Raad van State hanteert als referentiejaar het jaar 2000 en baseert daar de emissie-eisen voor nieuwe bedrijvigheid op. Maar in 2000 was dit weiland en dus zal het weiland blijven, tenzij ze de richtlijnen aanpassen.’ Uiteindelijk zal deze ‘groene visie’ nieuwe groene plannen met een veel grotere positieve impact op het milieu frustreren, stelt hij. Dus zullen er keuzes gemaakt moeten worden. ‘Dat betekent óf de ‘kleine stukjes’ Natura 2000 opgeven, óf met z’n allen moeten erkennen dat duurzame plannen, die grote positieve milieueffecten zullen hebben, niet mogen plaatsvinden, waardoor uiteindelijk de natuur grotere schade zal ondervinden dan wanneer we nu kleine stukjes natuur opofferen.’ Hij weet dat dit niet iets is wat de gemeente Kampen kan oplossen, maar dat dit op het bordje van Den Haag terechtkomt.

Havens bereikbaar voor
 coasters van 5.000 ton
 
Samenwerking tussen Kampen en Leylstad is juist nu cruciaal, meent Bert Wever. ‘De Kornwerderzand sluizen worden verbeterd. Een project van 225 miljoen euro om sluizen, brug en vaargeul te verbeteren. De landelijke overheid steekt er 115 miljoen in en provincies bij elkaar - met Friesland als de grootste, maar ook Overijssel, Drenthe en Flevoland doen mee - voor 50 tot 60 miljoen. Daarnaast draagt ook het bedrijfsleven een fikse steen bij. Hierdoor verbetert de bereikbaarheid voor zeeschepen; die kunnen straks in het hart van Nederland afmeren. Dan heb je het over coasters van 5.000 ton uit Noorwegen, Zweden, Engeland, Ierland, Spanje, Portugal, Frankrijk, maar ook uit Odessa, Oekraïne. ‘Het is toch geweldig dat je een lading vanuit Italië helemaal naar het hart van Nederland kunt halen, zonder tussenkomst van een zeehaven? Helemaal naar Kampen of naar Lelystad toe? Kortom: Kampen en Lelystad gaan hiervan profiteren. Dus waarom zou je dan niet ook in het ontwikkelen van je havengebied samen optrekken?’

Abonneer gratis

op de digitale krant en ontvang
deze wekelijk in je mailbox.