Column wethouder van der Sluis: Hoopvol gesprek

Kent u dat gevoel? Het gevoel van heel goed weten dat je iets beter niet kunt doen en dat je het dan toch doet. Ik wel. Er wordt mij sterk afgeraden om naar de (online) reacties op krantenartikelen of posts over de beslissingen die wij als college hebben genomen te kijken. Mensen die reageren zijn immers meestal geen grote fan van de gemeente of overheid of zijn gewoon simpelweg hopeloos teleurgesteld. Misschien wel in heel veel dingen. Maar soms kan ik het bijna niet laten, want de eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik eigenlijk wel zou willen reageren. Om uit te leggen dat zo’n beslissing niet zomaar wordt gemaakt. Dat daar vele vergaderingen, adviesgesprekken en consultaties overheen gaan en dat het dan soms nog een keuze is tussen twee kwaden.

Zo langzamerhand lijken de hoopvolle mensen en de mensen zonder hoop lijnrecht tegenover elkaar te staan. Misschien hebben beide partijen wel gelijk. Neem nou de toeslagenaffaire. Het hele toeslagensysteem is opgebouwd uit verschillende onderdelen om mensen financieel te ondersteunen. Wellicht slaan we daarin door, want meer werken loont in vele gevallen niet (zie de uitzending van Lubach hierover). Maar het gros van de mensen waar de toeslagen nu echt voor bedoeld zijn, krijgt deze niet. Deze mensen verzuipen in het woud van regels en zijn digitaal niet vaardig genoeg. We kunnen spreken van een systeem dat ingesteld is met goede bedoelingen, maar dat qua uitwerking de plank misslaat. Evenals de oproep van de politiek om wegens fraude te handhaven. Vandaar de toeslagenaffaire. Teveel korte termijn politiek. Of het invoeren van een toeslag op plastic bakjes. Nog zo’n mooi idee. Mooi voornemen, maar in de praktijk betalen mensen gewoon meer en is het effect nul, omdat er praktisch geen goed alternatief is. 

We staan aan de vooravond van nieuwe verkiezingen. Nieuwe hoop wordt verkondigd. Wellicht dat de verhouding tussen de mensen met en zonder hoop weer beter in balans komt. Misschien voor even? Tegen de tijd dat de uitwerking van nieuwe voorstellen echt wordt gevoeld zijn we toe aan nieuwe verkiezingen. Dan gaan we weer meer naar rechts of links. Het is dan net of het plaatje van de Snollebollekes ‘Links Rechts’ iedere keer wordt afgespeeld. Is dan de hoop weer verloren?

Het belangrijkste is om het gesprek in én met de samenleving te blijven voeren. We moeten kijken naar wat goed is voor het collectief en zorgen dat inwoners durven te hopen. Niet voor de korte termijn van 4 jaar, maar voor langere tijd! Kunnen de ondernemers voldoende perspectief en ruimte krijgen om hun activiteiten uit te voeren en dus weer de moed vinden om te investeren in de samenleving? Krijgen mensen voldoende perspectief om gezond te leven en hun kinderen veilig te laten opgroeien? Dat vraagt om visie voor de lange termijn. Je kunt niet praten over de aanpak van eenzaamheid als je het buurthuis sluit. Je kunt niet praten over werken als het systeem met toeslagen zo verstopt is dat het niet loont om te werken. Je kunt niet praten over het verrichten van mantelzorg als je daardoor allerlei belastingenkortingen gaat verliezen en je zelf niet meer rond kunt komen. Dat zijn geen problemen die de politiek of ambtenaren alleen kunnen oplossen. Dat kan alleen samen met de ervaringsdeskundigen in de samenleving. Naast de oproep om te stemmen op 22 november is het nog belangrijker om blijvend je stem te laten horen. Gebruik dus de inspraak. Gebruik de wijkavonden. Blijf in gesprek en houd hoop. Word een hoopvolle realist. 

Wethouder Jan Peter van der Sluis