Nog even dit: ‘De trossen zijn los…’
· leestijd 2 minuten Algemeen(door Henk de Koning)
Sommige gezegden blijven je zelfs nog in je slaap achtervolgen. ‘We are the Champions’ bijvoorbeeld, maar ook: ‘Zo beste mensen, de trossen zijn los.’ Aan boord van de fraaie Kamper salonboot ‘De Veerman van Kampen’ klinkt de stem van schipper Gerrit Visser, klaar en helder over de boordmicrofoon bij vertrek vanaf de IJsselkade voor een toeristische vaartocht over de met veel natuurschoon bedeelde wateren van NW Overijssel.
Die vrijdag voor aanvang van de tocht over de Veluwerandmeren naar Elburg heen en terug ben ik al vroeg aan boord want ik wil zo’n verwennerij uitje met zon, wind en water beslist niet missen. Om half tien in de ochtend heb ik daarom al plaatsgenomen op het bovendek, hoewel de afvaart eerst om tien uur is gepland
Al snel blijkt dat heel wat meer personen op deze uitgelezen dag er met de Veerman van Kampen op uit willen trekken. ‘U vaart ook mee?’ krijg ik van een zojuist aan boord gestapte allervriendelijkste Kampenaar te horen. Er blijkbaar prijs op stellend meteen maar met open deur kennis te maken. ’Wel beste mensen, de trossen zijn los.’ Gerrits stem. Zij het geen verrassende, dan toch een heldere uitleg biedend van een belangrijke nautische gebeurtenis,
Er moet een speciale School voor Journalistiek komen om op juiste wijze uiting te kunnen geven van de afwisselende pracht waarmee moeder natuur het landschap van Kampen en omgeving heeft vorm gegeven. Op weg naar Elburg passeren we een eskader zwanen in een witte wolk van schoonheid verfijnd dobberend een herkenbaar ballet opvoerend. En je zult het zien, net droom je romantisch weg over zwanen of de volijverige bediening komt kordaat rond met tomatensoep. ‘ Die heb ik niet besteld.’ reageert en dame naast me enigszins verrast als haar een bekertje wordt voorgehouden. Maar het gerecht is bij de tocht inbegrepen, hoort ze. Evenals onderweg tegen het middaguur de lunch. Nu ook de vele soorten drankjes bij de lunch gratis zijn volgt een soort ‘uitverkoop’ toeloop naar het uitgebreide buffet op dit welhaast ouderwets toegeeflijke Kamper Ui-t-je.
Opmerkelijk: sinds de Engelsen niet meer in de Europese Unie zitten neemt het gebruik van het Engels als voertaal in de wereld alleen maar toe. Neem nu dat mooie, pure Nederlandse woord ‘uitverkoop’. Stomweg ingeruild voor dat miezerige Engelse begrip: ‘Sale’. Een veel te lang woord, daarom Engels, legde en verkoopster me uit toen ik haar plagend om ‘Sales’ vroeg, maar dan op z’n klompen Nederlands uitgesproken en zij verbaasd vroeg: ‘Hoe bedoelt u?.’ Ik heb het haar maar niet uitgelegd. Nog zo’n ingeburgerd wrak begrip voor natuurbehoud: ‘Extinction Rebellion’ Probeer dat maar eens op oudere leeftijd met goed fatsoen uit te spreken zonder meteen te moeten vaststellen dat ‘Kukident’ voor je gebit minder goed plakt in vreemde talen.’ En wat hiervan te denken: ‘Incheckpaal?’ De Nederlands spoorwegen werken er mee. Sommige reizigers worden er handtastelijk van.
‘Er is maar één Zwolle en dat is Kampen,’ was mijn vriend en college onderwijzer Jan Keuter eertijds gewoon te roepen zodra er maar een wanklank over Kampen viel. Zo bestaat volgens Janus Flapuut maar één soort Nederlands en dat is Kampers. In lunchroom d’Uutschieter ontmoet Dark zijn maatje Gait als volgt:
‘Wat zie ‘k Gait? An de koffie? ‘Det zien ie wel goed, Dark. ’t Is mien nog te vrog veur bier bij ‘De Skele (café ‘De Unie’) ‘Oe ei’j ’t anders? Bi’j druk?’ ‘Oe bedoel ie?’ ‘Now gewoon, of da’j nog an ’t wark bin?’ ‘Nee, al lange niet meer. Of’ekeurd met de rugge. Ieje dan?’ ‘Ja, eerst wel ‘ewarkt maar now niet meer. Ene weke in de vriescel van een kipmslachterij’je was mien genog. ‘Oe bedoel ie? Ontslag ‘ekreegn?’ ‘Nee, eneumm. Noa een weke al. Ie zoln bevriezen in zo’n kolde celle met al die dooie kipm. Ik denke wegwezen Gait. Riep die veurman mien achternoa: ‘Zeg, weur denk ie op an te goan? ‘Oe plaase is in de vriescel. Ik zège: ‘Niks gien vriescel. ‘k Goa noa ‘uus. Vurstverlet.’
Ik hoorde die twee stilletjes aan. Heerlijk Kamper dialect.
Henk de Koning
