Hondenhoek | Communicatie

In de column Hondenhoek belicht kynologisch gedragstherapeut en doorgewinterd hondenkenner Bert Nieuwenhuis één actueel gedragsthema. Aan de hand van voorbeelden vertaalt hij het naar heldere, direct toepasbare tips voor een harmonieuzer leven met uw hond.

Wij vernemen het iedere dag via allerlei berichtgeving. Communiceren is een belangrijk onderdeel in onze samenleving. Dit geldt als het gaat om aanpassing aan elkaar als menselijke soortgenoten, maar eveneens is de samenleving met de andere zoogdieren voor ons niet onbelangrijk. Of wij nu willen of niet, wij hebben nu eenmaal in het dagelijkse leven met de hele pluimage te maken. Ditzelfde geldt andersom ook voor de hond in onze maatschappij. 

Ook hij moet zich staande houden tussen ons mensen en andere door ons gehouden huisdieren. In principe is het voor onze viervoeter het gemakkelijkst om uitwisseling met soortgenoten te plegen natuurlijk. Daarom is de drang om kennis te maken met vooral nieuwe, voor hem onbekende honden, behoorlijk aanwezig. Net als mensen zijn honden nieuwsgierig. Dit is hun van nature ingegeven al was het maar omdat in het wild levende dieren aan voedsel moesten zien te komen en daardoor informatie over de omgeving moesten verzamelen. Maar ook moest de omgeving verkend worden om gevaar wat op de loer lag te ontwijken. 

Om dicht bij huis te blijven is het voor mij gemakkelijk om te proberen mijn eigen hond te observeren. Hij heeft eveneens de drang om naar andere honden te gaan om nader kennis te maken. Wanneer in de verte een hond loopt, ongeacht van welk ras of geslacht, moet er even iets uitgewisseld worden. De achterkant van de voor hem onbekende is van groot belang en als de gelegenheid zich voordoet wordt dat gedeelte uitvoerig besnuffeld. Het lijkt erop dat honden uit beleefdheid elkaar niet van voren bestormen maar dit is eigenlijk maar schijn.  De achterkant van honden bevat namelijk veel kliertjes en als neusdier is het dan natuurlijk het gemakkelijkst om vanuit die positie te gaan verkennen. Nu kan een benaderde hond onwelwillend reageren.  Het dier kan zich plotseling overvallen voelen (en hier moet je als begeleider van je hond toch terdege rekening mee houden door hem niet zomaar de vrije teugel te bieden)  en dan verdwijnt vaak de staart tussen de benen om maar niet toe te laten dat die “overvaller” nader kennis maakt. Als dit ook nog eens gepaard gaat met neus kronkelen en een snauw uitdelen, heeft mijn hond door ervaring het al snel begrepen. Het denkbeeldige maatje geeft op die manier aan dat er niet op de avances ingegaan wordt en mijn hond draait zich dan om en neemt afscheid. Maar hij heeft intussen wel zijn nieuwsgierigheid bevredigd en dus zijn beloning daarvoor gehad.

Eigenlijk is het logisch dat de nieuwsgierigheid van honden naar elkaar best wel groot is. Wat hebben de dieren  ook anders te  doen?  Zij gaan in principe het grootste gedeelte van de dag met ons mensen om.  Dus die communicatie is voor hen heel gewoon en daar is geen nieuwsgierigheid meer voor nodig. Maar als intelligent wezen ben je toch altijd weer bereid om nieuwe dingen in je op te nemen en zodoende te leren. Met wie heb je te maken? Dit gegeven geldt overigens voor alle zoogdieren. De heel belangrijke apendeskundige, Jane Goodall, maakte door middel van haar in het wild levende chimpansees  melding van het feit dat deze dieren over intelligentie beschikken die hun wordt ingegeven door hun hersenfuncties. Al naar gelang de omgeving waarin de dieren leven worden die functies aangepast. Omdat de omgeving van onze hond zich afspeelt in onze maatschappij probeert de hond zich aan te passen aan onze gewoontes en gedragingen en daarbij aan de gewoontes en gedragingen van eigen soortgenoten en andere huisdieren. Daarbij moet hij dan ook rekening houden met onze cultuur en zich daaraan aanpassen. Door dit te doen, beschikt hij over de juiste communicatie en schept hij de beste overlevingskansen. En ook dit geldt voor alle zoogdieren.

Bert Nieuwenhuis.