Hoe ver-zin je het: Veranderen
· leestijd 1 minuut AlgemeenElske en Karin de Lange zijn voorgangers bij de Vrijzinnigen Kampen. In deze rubriek wisselen moeder en dochter hun gedachten met elkaar uit.
Je schreef in september over trage vragen die je leven lang meegaan. Vragen die je de tijd moet geven. Gevonden antwoorden, ervaar ik, zijn tijdelijk. Ze helpen me langer of korter, en dan ineens werken ze niet meer, houden ze me juist tegen. De trage vraag zelf komt weer omhoog en vraagt nieuwe antwoorden.
Trage vragen cirkelen rond als een spiraal waardoor je elke keer op een ander niveau terecht komt. Een ander facet licht op of een andere dimensie dient zich aan. En ook dat moet in de trage vraag meegenomen worden. Oude antwoorden lijken dan juist de verkeerde kant uit te wijzen. Dat maakt me wel onzeker. Heb ik het al die tijd verkeerd gezien? Het lijkt wel wat op wetenschappelijk onderzoek. Ook daar zijn antwoorden voorlopig, totdat er nieuwe kennis is.
Trage levensvragen trekken met je mee terwijl je je leven vormgeeft. Dat probeer je zo goed mogelijk te doen. En dan achteraf ontdek je hoe het beter kan. Dat geldt al voor kleine dingen. Op het moment dat je klaar bent met een nieuw soort klusje weet je hoe je het had moeten doen. Voor levenskunst werkt dat niet anders. De filosoof Kierkegaard schreef daarover al dat het leven vooruitgeleefd wordt en achteraf begrepen.
Tegelijkertijd geldt dat je het meeste leert van je fouten. Dat betekent dat elk mens ‘recht heeft’ om fouten te maken en in het verlengde daarvan ‘recht heeft’ te mogen veranderen. Gunnen we elkaar nog om te leren van fouten?
Kunnen we accepteren dat inzicht groeit, zich ontwikkelt en dat ik als mens daardoor langzaam maar zeker verander? De huidige internetcultuur in onze samenleving weigert onze fouten te vergeten. Zodra we met onze kop boven het maaiveld uitkomen, worden we daarmee weer geconfronteerd.
Leven echter betekent per definitie verandering. In 1917 schreef Dirk Witte al het liedje Mens, durf te leven, vooral bekend door Ramses Schaffy: Je leeft maar heel kort maar een enkele keer en als je straks anders wilt kun je niet meer. Mens, durf te leven.
…
En lap aan je laars hoe een ander het vindt! Hou een hart vol van warmte en van liefde in je borst. Maar wees op je vierkante meter een vorst! Wat je zoekt kan geen ander je geven!
Mens, durf te leven
Het nieuwe kerkseizoen is begonnen. In De Levensbron gaan we aan de slag met het thema: voelen, denken, doen. Drie stappen die in die spiraal van ontwikkeling en verandering telkens weer langskomen.
Elske
