Nieuw monument moet herinneringen aan Berk in Brunnepe vasthouden
· leestijd 2 minuten Algemeen(door Maarten van Gemert)
BRUNNEPE – Achter de schermen wordt al maanden gebroed op een nieuw Berkmonument. Vrijdag kwam een eerste schetsontwerp voor de schermen. De historische Berkmuur uit 1951 is een roemloos einde gestorven. Om toch de belangrijke geschiedenis te bewaren van Berk Kampen in Brunnepe, komt er een nieuw monument. Dit gaat hand in hand met een bredere beleving van Brunnepe.
Nadat met het slopen van de Berkmuur de laatste tastbare herinneringen aan het Berkverleden verdwenen, beloofde gemeente Kampen met een alternatief te komen. Hieraan is breed invulling gegeven. Naast een nieuw Berkmonument zijn er hoorspelen en een documentaire in de maak over de wijk die naar verluidt als buurt ouder is dan Kampen. De BK-fabriek speelde de laatste anderhalve eeuw een belangrijke rol in het dagelijkse leven te Brunnepe.
Berkmuur
Onder nationale belangstelling werd in 1951 een gedenkmuur geschonken aan firma Berk ter gelegenheid van haar honderdjarig bestaan. De fabricage van de beroemde BK-pannen verdween enkele decennia later naar lageloonlanden. Het Berkterrein rondom de huidige Berklaan en Balkstraat kwam braak te liggen. Toen firma Mateboer rond de eeuwwisseling het terrein overnam, schonk zij geen aandacht aan de gedenkmuur. De muur was een bijzonder kunstwerk van Lex Horn. Zijn dochter, die waakt over de nalatenschap van haar vader, probeerde tien jaar geleden de vervallen muur, inmiddels gemeentelijk monument, nog te redden maar tevergeefs. Stichting Behoud Erfgoed Brunnepe (BEB) had zich daar ook voor beijverd. BEB kreeg wel de toezegging dat er een alternatief zou komen om de herinnering vast te houden.
De gedenkmuur voor firma Berk (bron: Kamper Nieuws)
Berkmonument
De gemeente vroeg haar cultuurmakelaar dit ter hand te nemen. Margreet Bouwman vroeg vervolgens Roseanne Meijer mee te denken. De geboren Kamperse, afgestudeerd theaterdocente, heeft zelf in Brunnepe gewoond en koos voor een benadering die bekend staat als ’community arts’. Hierbij worden bewoners actief betrokken bij een kunstproject in hun wijk. Robbert van der Horst, gevraagd om het nieuwe monument te ontwerpen, ging dan ook eerst bij wijkbewoners te rade. Toen hij zich verdiepte in de geschiedenis van BK, raakte hij onder de indruk van het enorme assortiment. Een catalogus uit 1893 met meer dan 250 verschillende producten vormt zijn eerste inspiratiebron. Daarnaast laat hij zich inspireren door de architectuur van de Berkgebouwen en de verwevenheid met Brunnepe als dorp.
Berkbeleving
Vrijdag presenteerde Van der Horst zijn eerste schetsontwerp aan de wijkbewoners. Daaronder gewortelde Brunnepenaren als ook verse ingezetenen uit de nieuwbouw die op het terrein is verrezen. Ieder mocht zijn en haar ideeën spuien en de ontwerper gaat ermee aan de slag. In mei staat het definitieve ontwerp gepland. Delen daarvan (uit de productcatalogus) zouden door de wijk heen zichtbaar moeten worden, zoals ook enkele andere initiatieven het erfgoed van Brunnepe moeten bewaren.
Bas Nijhof is druk doende vijf hoorspelen te maken langs een nog nader te bepalen route door Brunnepe. Jovan Avramoski maakt een documentaire over de buurt en legt de identiteit van de wijk vast. Nijhof benadrukt dat de drie initiatieven (monument, hoorspelen en documentaire) bij elkaar horen en in mei ”tot volle wasdom” moeten zijn gekomen. De bewoners reageren enthousiast en nieuwe ideeën blijven opborrelen, zoals aangrenzende historische straatnamen toe te lichten. De geschiedenis van Brunnepe wordt tastbaar en (in)voelbaar gemaakt, te beginnen met een nieuw Berkmonument.
Robbert van der Horst (achter het houten deelontwerp) in gesprek met een wijkbewoner (foto: Maarten van Gemert)
