De Zuiderzeewrakken vertellen (7)
· leestijd 1 minuut Algemeen
Daar waar vroeger de Kamper schepen de Zuiderzee bevoeren, bloeien tegenwoordig de tulpenvelden. Her en der staan ook de wrakkenpalen als herinnering aan de schepen die hun reis niet voltooiden.
In deze rubriek duiken we in de verhalen achter die schepen.
NQ75
Soort: Kogge
Periode: Circa 1300-1325
Ontdekt: in 1946
Ligging: Aan de Neushoorntocht vlakbij de Zwijnsweg, in Ens
Tijdens het graven van de Neushoorntocht werden op kavel Q75, diep in het toekomstige tochttalud, houtresten aangetroffen die wezen op de aanwezigheid van een scheepswrak. De resten bevonden zich ongeveer tien meter uit het hart van de nog aan te leggen kavelsloot tussen de kavels Q74 en Q75. De ontdekking werd in 1946 gemeld, maar pas op 28 mei 1949 kon een systematische opgraving plaatsvinden.
Om het wrak veilig te onderzoeken, bleek het noodzakelijk een houten damwand te slaan. Een damwand bestaat uit een rij houten planken of palen die in de bodem worden gedreven om grond en water tegen te houden. Bij opgravingen in natte omstandigheden wordt deze techniek toegepast om instorting van de werkput te voorkomen en archeologische resten toegankelijk te maken. In de jonge polders, waar de bodem vaak nat en slap was, vormde het slaan van damwanden een belangrijk hulpmiddel bij archeologisch onderzoek.
Het wrak had een lengte van ongeveer 9,3 meter over de stevens. Door de onvolledige staat van het schip konden breedte, diepgang en inhoudsmaat niet meer worden vastgesteld. Tijdens de opgraving werden geen voorwerpen gevonden die een nauwkeurige datering mogelijk maakten. Op basis van de afzettingen waarin het wrak lag, werd de ondergang van het schip gedateerd tussen de 13e eeuw en 1600. Maritiem archeoloog Gerrit van der Heide vermoedde dat het schip waarschijnlijk in de 14e of 15e eeuw verloren is gegaan.
Ondanks de slechte staat van het hout werden enkele constructiedelen geborgen en geconserveerd.
Door: Silke van Lohuizen • Bron: Joran Smale (MaSS-database) • Foto’s: Nationaal Scheepsarcheologisch Depot, Museum Batavialand
Vrijwilligers van AWN Flevoland dragen bij aan het in kaart brengen van archeologische vondsten. Word ook lid.
Meer hierover is ook online terug te vinden op: www.awnflevoland.nl.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
