AI doet zijn intrede bij kunst uit de Hofstraat voor ’Avercamp in de Sint Nicolaas’
· leestijd 2 minuten Algemeen
(door Maarten van Gemert)
KAMPEN – Aan de Hofstraat wordt hard gewerkt voor de tentoonstelling ’Avercamp in de Sint Nicolaas’ begin oktober. In het atelierverzamelgebouw, waar vroeger het Grafisch Atelier zat, werken Joke Beens en Martin-Jan van Santen geheel verschillende ideeën uit. Beens laat Artificial Intelligence (AI) zijn intrede doen waarmee de oude meesters plots in de moderne tijd staan.
Zaterdag 3 oktober sluit de Bovenkerk aan op Stedelijk Museum Kampen met een expositie geïnspireerd door Hendrick Avercamp en zijn neef Barent. Kunstenaars (m/v/o) uit Kampen en omgeving zijn uitgenodigd werk te maken dat in relatie staat tot de beroemde schilder die het grootste deel van zijn leven woonde en werkte in Kampen. Meerdere kunstenaars aan de Hofstraat geven gehoor aan de oproep. Zij laten zich heel verschillend inspireren.
Kunstmatig
Joke Beens, kunstenares en musicus, startte haar project met de toepassing kunstmatige intelligentie (KI), in het Engels artificial intelligence (AI). KI is sterk in opkomst en laat computers taken uitvoeren volgens menselijke intelligentie. Beens vroeg AI een schilderij van haar uit 2013 te combineren met een winterlandschap van Hendrick Avercamp waarmee hij beroemd is geworden. Zij kwam op dit idee door een workshop over AI die in juni bij Quintus gegeven was.
Het resultaat was een heel druk beeld dat nog te veel op Avercamp leek. Uit een aantal figuren (geënt op de personen in het winterlandschap) koos Beens drie figuren die ze opnam in haar doek op olieverf. De drie figuren zijn illustratief voor het gewone leven dat Hendrick Avercamp graag vastlegde: een boerin, een schaatser en een poeper. Ze vroeg AI ook om een sjabloon van de afbeelding en zag daardoor details die haar bewondering voor Avercamp toe deed nemen.
Grafmonument
Voor Martin-Jan van Santen, kunstenaar en docent, had Avercamp juist altijd iets ”knulligs” over zich heen. Hij tekent aan dat dat geldt voor mensen die vaker of goed naar schilderijen kijken. Van Santen schildert al zijn leven lang en hij suggereert dat er bij hem wellicht sprake is van ’beroepsdeformatie’. Over de poepende man in het winterlandschap merkt hij op dat de verhoudingen niet kloppen: de benen te kort, het hoofd te klein. Hij gaat niet in op het formaat van de keutel.
Van Santen maakt een draai van het grafmonument in de Stiftskirche (Tübingen) naar de kunst van Avercamp. In het koor van de Duitse kerk ligt veel middeleeuwse adel begraven. De graven zijn rijkelijk gedecoreerd en veelal zelfs met beelden van de overledene. Dit inspireerde Van Santen tot het maken van een grafmonument van Avercamp, die immers ook graag mensen vereeuwigde, zij het op doek.
Verborgen
Zolang hij nog werkt aan het schilderij, wil Van Santen niets tonen. Zo houdt hij ook nog een ander idee verborgen dat zijn buurvrouw Beens als musicus èn kunstenares zal aanspreken. Duidelijk is wel dat de oude Kamper meesterschilder Hendrick Avercamp tot op de dag van vandaag kan inspireren. En niet alleen Beens haalt moderne, digitale toepassingen erbij. Enkele weken geleden toonde de Mexicaans-Kamper kunstenares GEVST haar digitale bewerking van Avercamps beroemde landschappen. In het hart van zijn middeleeuwse Kampen houdt Avercamp de gemoederen bezig aan de Hofstraat.
