Met Kamper struikelsteen kunnen nabestaanden IJzerman eindelijk boek sluiten
· leestijd 2 minuten Algemeen
(tekst en beeld: Maarten van Gemert)
KAMPEN – Voor Vingboonsstraat 9 is een struikelsteen gelegd ter nagedachtenis aan Berend Jan IJzerman. Samen met vier anderen werd hij aan de vooravond van de bevrijding als vergelding doodgeschoten aan de Meppelerstraatweg in Zwolle. Kort na de oorlog kwam daar een monument voor de vijf verzetsstrijders, die eerder gearresteerd waren. Aandacht in IJzermans woonplaats Kampen bleef uit. Dat heeft zijn kleindochter Jeanet nu recht gezet.
Eigenlijk heeft Jeanet het initiatief voor de struikelsteen genomen voor haar moeder, vertelde ze afgelopen vrijdag 26 juni, na het leggen van het koperkleurige steentje in de stoep door de kinderen van IJzerman, Emmy (86) en David (82). Betrokkenen en geïnteresseerden kwamen vrijdagavond eerst samen in de seniorensociëteit om de hoek aan de Anjerstraat waar Joop van Dijk de dramatische geschiedenis kort schetste.
Struikelstenen
Hij wist zonder aarzelen te vertellen dat dit de 55e struikelsteen in Kampen is en de 13e in de wijk Zuid. Joop van Dijk is één van de drijvende krachten achter de Kamper struikelstenen. Aanvankelijk verliep dat, sinds 2010, via een eigen stichting. Twee jaar geleden werden zij een werkgroep onder HV Jan van Arkel. Daarbij gingen vier leden van de stichting over naar de werkgroep: naast Joop van Dijk waren dat Pieter Treep, Hans van Dijk en Laurens Hooisma. Laatstgenoemde presenteerde in april zijn boek ’Oorlog in Kampen’. Daarbij werden deze en een volgende, in augustus, struikelstenen aangekondigd.
Na de 51e struikelsteen dacht de stichting annex werkgroep klaar te zijn en wijzigde ze haar werkwijze. Voortaan zou niet meer op haar initiatief een struikelsteen gelegd worden. Betrokkenen (nabestaanden) mochten voortaan een voorstel doen en zo deed Jeanet. Het heeft haar moeder Emmy altijd mishaagd dat de executie van IJzerman in Kampen onderbelicht is gebleven.
Kastanjeboom
Emmy IJzerman deed vorig jaar haar ontroerende relaas in het project ’Nu ze er nog zijn’ van Ursula van de Bunte en Denice Zwiers. Berend Jan IJzerman was afdelingschef bij de emaillefabriek van Berk in Brunnepe. Emmy wachtte, ruim vier jaar oud, elke werkdag haar vader op bij een grote kastanjeboom aan de Bovenhaven. Ook toen haar vader niet meer verscheen, na 31 maart 1945, ging ze iedere dag op haar stepje naar de boom. Dat stepje is bewaard gebleven evenals het speelfornuisje van plaatstaal met blikken pannetjes dat vader had gemaakt voor zijn dochter.
BJ IJzerman raakte allereerst betrokken bij het verzet door het verzamelen van voedsel voor zijn gezin en anderen. Hij ontwikkelde zich tot iemand die onderduikers hielp en informatie verzamelde over onder andere de IJsselstelling. Na verraden te zijn, werd hij gearresteerd en in het Zwolse Huis van Bewaring opgesloten. Daaruit werden vijf mannen meegenomen en geëxecuteerd om een verzetsdaad te vergelden. Samuel de Korte heeft daarover een boek geschreven en was ook uitgenodigd vrijdagavond.
Stolpersteine
Sinds 1995 zijn door heel Europa meer dan honderdduizend Stolpersteine (struikelstenen) gelegd. Dit project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig (1947) beoogt de namen niet te doen vergeten van de slachtoffers van het nationaalsocialisme. Vaak liggen ze voor het laatste woonadres en dragen de huidige bewoners zorg voor het schoon en blinkend houden van de koperkleurige steentjes.
Aan de Vingboonsstraat 9 wonen sinds augustus Matthias en Benice Rozema die hierop ook toe zullen zien. Emmy IJzerman moest in de jaren vijftig naar de Hanzewijk verhuizen. Nu keerde ze terug met haar broer en (klein)kinderen voor het kleine monument. Een feestelijk moment met een gitzwarte rand: de 55e Kamper struikelsteen.
