Kogge gaat in 2025 naar Visby echt ver ‘om de noord’
· leestijd 2 minuten AlgemeenKAMPEN - Het is even geleden, op de kop af 730 jaar. Toen sloten de Noorse koning Erik, zijn hertog Hakon en handelsstad Bremen in 1294 een handelsovereenkomst met Duitse en Hollandse steden. Naast onder meer Riga en Lubeck en ‘de Duitsers te Wisby’, waren dat ‘Campen’ en ‘Staveren’. Alle reden dus om in 2025 met de Kamper kogge Visby op het Zweedse eiland Gotland begin juni aan te lopen voor een groot Hanzefestival.
De huidige Kamper koggereders zijn druk doende met de voorbereidingen voor deze tocht naar zo’n beetje het noordelijkste deel van het oude Hanzenetwerk. Visby speelde in die tijd eenzelfde rol als Rotterdam nu; draaischijf voor ladingen uit alle richtingen. De Hanzesteden leverden er West-Europese ladingen aan als agrarische en visserijproducten, vanaf de andere kant kwamen via de Zijderoute (China) en Noord-Rusland exotische producten naar Gotland.
Veilig varen
In het licht van de onrust na de recente Russische grensclaims op de Oostzee is er weinig nieuws onder de zon. Want al in 1478 verklaarde ‘ridder en hoofdman op Gothland’ Iwer Axelssoen, ‘dat de gezanten van Campen, met name Henrick Peccatel te Stralsund, Jacob Wolff en Claes Gheertson, met hem en den raad van Visby eenen vasten vrede hebben gesloten, zodat die van Campen veilig varen mogen in de Oostzee, waar het hun lust…’
Het Kamper stadsarchief bevat meer sporen van de relatie met Visby. Zo wordt 11 december 1478 bepaald, ‘dat Johan Geertsz alias Neyenoede de helft moet bijdragen in de kosten die Henric Pael met zijn gezelschap heeft gemaakt naar Mesonde en naar Gotland, want de reis is meest in zijn voordeel gemaakt.’
En 29 januari 1494 verklaart Johan Willemsz dat hij in dienst van Reyner Tripmaker meezeilt naar Reval. Hij zal zich tevoren ‘vrijen’ van Aerent Kistken en Steven Nr. Stevens, die borg voor hem hadden gestaan voor een handel in was op Gotland.
Langste trip
De Kamper kogge heeft de afgelopen jaren het nodige zoute water gevoeld langs Vlaamse, Duitse en Deense kusten, maar Zweden is een stapje verder. Tot het Noord-Duitse schiereiland Fehmarn is bekend terrein, daarna gaat het noordoostelijk naar Ystad op de Zweedse zuidkust. Vandaar is het langs de kust nog zo’n 235 mijl (1 zeemijl is 1,8 kilometer). Al met al wordt voor de heenreis drie weken uitgetrokken. Gaat het sneller dan gedacht, dan kan de kogge in havens onderweg nog wat aan Kampenpromotie doen.
De terugreis wordt lastiger, aangezien die tegen de overheersende zuidwestenwind voert. Dan moeten de motoren vaker worden aangeslingerd.
Inmiddels is de ‘koggerederij’ begonnen met plannen, werving van sponsors, onderzoek naar wat Kampen verbindt met Visby en werving en selectie van vrijwillige bemanningsleden. Vaak trekken dit soort tot de verbeelding sprekende tochten nieuwe aanwas, die dan weer moet worden opgeleid en getraind in veiligheid aan boord.
In principe bestaat de bemanning uit twaalf personen, zodat het schip met drie wachten van vier mensen dag en nacht kan doorvaren als dat nodig is. Niet iedereen heeft de tijd om alles mee te varen, dus worden onderweg nog twee of meer wisselhavens uitgekozen.
Ter aanbeveling
Tot de voorbereidingen behoort ook het comité van aanbeveling met commissaris van de koning Andries Heidema, burgemeester Sander de Rouwe van Kampen, directeur-eigenaar van Bodewes Shipyards Thecla Bodewes, directeur-bestuurder Evelyn Borgsteijn van Marketingoost en Harry Webers, voorzitter van Stichting Hanzefonds.
Wie de voorbereidingen van deze tocht ‘om de noord’ nu al wil steunen, kan een bijdrage overmaken op Nl91 Rabo 015.91.99.182 ten name van stichting Kamper Kogge, onder vermelding van ‘Visby 2025’.
Stichting Kamper Kogge heeft de fiscale Anbi-status (algemeen nut beogende instelling) van de Belastingdienst. Uw gift heeft voor de rederij, maar ook voor de gever voordelen. Meer informatie geeft de Belastingdienst of via secretaris@kamperkogge.nl en www.kamperkogge.nl.
