Hondenhoek: Honden communiceren al op grote afstand

In de column Hondenhoek belicht kynologisch gedragstherapeut en doorgewinterd hondenkenner Bert Nieuwenhuis telkens één actueel gedragsthema. Aan de hand van herkenbare voorbeelden vertaalt hij dat naar heldere, direct toepasbare tips voor een harmonieuzer leven met uw hond.

Als er 1 soort is waarop deze uitspraak betrekking heeft dan is het onze hond. Hij is van oudsher niet alleen individu, maar gemaakt om samen te werken met soortgenoten en zo de kans te vergroten om gezamenlijk een in omvang grote prooi te pakken te nemen. En hiervoor is het noodzaak dat je een groepsorde hebt, zodat er niet zomaar lukraak wordt gehandeld en daardoor processen in het honderd lopen. Al duizenden jaren geleden begrepen honden dit en die samenwerking heeft ze ook gebracht tot waar ze nu zijn als lid van onze mensenmaatschappij. Dit houdt in dat er boven het individuele belang soms zeker een vorm van aanpassing moet zijn om tot resultaat te komen. Voor de hond was en is dit altijd noodzaak. Was, omdat hij leefde om al etende in stand te blijven en samen met de groep beter aan de kost kwam dan in zijn eentje. Is, omdat hij zich tegenwoordig aan onze, een andere maatschappij, moet aanpassen. De genen, de communicatie en z’n hele sociale systeem maken het voor de hond mogelijk dat hij zich zelfs in onze samenleving kan handhaven.

Wat ik zelf wel eens meemaak tijdens mijn wandelingen met de hond is dat honden al van een behoorlijk verre afstand signalen naar elkaar zenden. Dat kan dan zo gaan: vanaf 100 meter afstand komt een begeleider met hond aan de lijn richting een loslopende hond (los lopen kan alleen maar in een gebied waar het is toegestaan dat honden loslopen en nooit in de bebouwde kom) en de loslopende hond ziet het naderende gezelschap aankomen. Dit kan soms een onderliggende spanning bij beide honden veroorzaken. En juist hierop kan door beide dieren verschillend worden gereageerd. Het is vaak de aangelijnde hond die plat gaat liggen met de kop strak gericht naar de loslopende hond waarbij de begeleider dan ook de pas in houdt en gaat staan wachten. Hiermee geeft de liggende hond een heel duidelijk signaal af aan de los lopende hond, namelijk dat hij niet van plan is om die te bestormen. Hij is geen bedreiging en neemt de afwachtende houding aan. Dit kan een teken zijn van spanning die voortkomt uit onzekerheid, maar het kan ook hondse beleefdheid zijn (ik kijk even de kat uit de boom). De aankomende, loslopende hond, kan dit signaal eveneens met beleefdheid beantwoorden door niet rechtstreeks op de ander af te rennen want dat zou te confronterend zijn, maar hij kan enigszins zijn lichaam naar de grond drukkend met uitgestrekte hals en kop, de liggende hond langzaam naderen om deze vanaf de achterzijde te besnuffelen. Dit ritueel is een adellijke, hoofse benadering. Door deze voorzichtige wederzijdse benadering is de kans veel groter dat die wordt opgevat als vriendschappelijke toenadering. Voor de menselijke begeleiders kan dit er evenwel minder beleefd uitzien want de liggende houding van de ene hond komt vaak over als angstig, terwijl de sluiphouding van de naderende hond kan overkomen als aanvallend. Echter het achterom lopen laat aan de ander zien dat die niet rechtstreeks in het gezicht wordt aangevallen en dat verkleint de kans op een conflict. Wanneer de begeleiders elkaar dan ook geruststellend en rustig benaderen ontstaat er geen enkel conflict en kunnen zij rustig doorlopen en onderwijl een praatje maken. Of zelfs een verhaal onderling afsteken mits ze daar de tijd voor hebben. Leven en laten leven. Hoe mooi kan het leven zijn.

Bert Nieuwenhuis

Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.