Humor met een boodschap: Struikelstenen
· leestijd 2 minuten Algemeen(door Marcel Kalter)
Dit jaar leven we in Nederland al 80 jaar onafgebroken in vrijheid. Ik weet niet beter. Voor mij is het vanzelfsprekend. Elk jaar ben ik op 4 mei tijdens de dodenherdenking 2 minuten stil. Waar ik dan aan denk? Ik weet het eigenlijk niet. Volgens mij denk ik niet bewust aan de doden, die zijn gesneuveld. Het is meer uit gewoonte en respect dat ik op dat moment stil ben. En Bevrijdingsdag is voor mij vaak een dag met leuke activiteiten. Niets meer en niets minder. Nu ik het zo opschrijf, schaam ik me werkelijk kapot. Want zonder de bevrijders en alle gesneuvelden had ik al die jaren niet van mijn vrijheid kunnen genieten.
Tijdens een zakelijke bijeenkomst begin maart kreeg burgemeester Sander de Rouwe het woord. Ik hing aan zijn lippen. Ten eerste omdat hij machtig mooi kan praten, maar ook omdat hij zijn kijk op vrijheid daar perfect omschreef. Hij zei letterlijk: ‘Ik ben van na de oorlog en dat wil ik graag zo houden.’ En: ‘We moeten de vrijheid niet bevechten, maar wel ondersteunen.’ Deze twee zinnen bleven hangen. Ze zijn te mooi om niet te delen. Maar voor mij blijven het slechts woorden. Ik kan me echt niet voorstellen hoe het is om in een oorlogsgebied te leven. Zelfs met de beste wil van de wereld niet. Gelukkig maar. Natuurlijk zie ik de verschrikkelijke beelden op de televisie. Ze raken me, maar het is én blijft voor mij de ver-van-mijn-bed-show. Ze raken dus wel, maar blazen me niet omver.
Dat werd anders op 7 april. Lucy en ik gingen naar de voorstelling van Struikelstenen in Muziek. Die stond in het teken van 80 jaar vrijheid. In 2023 had ik een bescheiden rol als schrijver en verteller tijdens de eerste Kamper editie. Voor dat project zijn ‘monumentjes’ gemaakt door diverse schrijvers en componisten. Voor 26 struikelstenen in de gemeente Kampen. Dat was zo’n succes dat initiatiefnemer Marco Hulsebos het landelijk wilde uitrollen. Maandagavond 7 april was de presentatie in de Stadsgehoorzaal. Elke provincie had een struikelsteen gekozen en daar een nummer over laten schrijven. Op het podium stonden artiesten als De Kast, Vincent Bijlo, de 3JS en Maarten Peters. Het was ongelofelijk indrukwekkend. De 12 optredens werden afgewisseld met verhalen over de struikelstenen. Tijdens die avond kwam het wel binnen. Echt binnen. Als een donderslag bij heldere hemel. Vooral het allerlaatste optreden van Maarten Peters hakte erin. Een combinatie van melodieuze muziek, een fantastische tekst en een imponerende vioolsolo. Met de titel ‘Stilte’. Aan het eind van het nummer was het 13 seconden stil. Oorverdovend stil. Je kon echt een speld horen vallen. Maar het was allesbehalve stil in mij. Ik besefte voor het eerst echt dat het niet vanzelfsprekend is om vrij te zijn. Ik voelde de vrijheid die avond en werd intens blij. Ik dacht: laat het alsjeblieft zo blijven. Of weer worden. Voor iedereen op de wereld.
