Column Natuurvereniging IJsseldelta: Koning van de natuur?

5 februari 2026, 12:14 · leestijd 1 minuut Algemeen

Prachtig dat het concertkoor Immanuel ‘Die Schöpfung’ van Haydn uitvoert, een indrukwekkend muziekstuk op basis van het bijbelse scheppingsverhaal. Als natuurvereniging voegen wij daar een stukje natuurbeleving aan toe door de koorleden mee op excursie te nemen. Ook Haydn heeft zijn inspiratie niet enkel in het bijbelverhaal opgedaan, maar is ongetwijfeld buiten geweest om leeuwerik en nachtegaal eerst ook zelf te horen.

Maar hoe mooi zijn ‘Schöpfung’ ook is, ik heb wel een appeltje met Haydn te schillen. Hij laat zijn scheppingsverhaal namelijk uitlopen op de schepping van de mens en bezingt zijn waardigheid. De Bijbel noemt de mens inderdaad ‘beeld van God’, maar Haydn ‘vertaalt’ dit door de mens als ‘Koning van de natuur’ te typeren. Dat laatste is in zijn tijd een hardnekkig idee, maar komt meer uit de filosofie dan uit de Bijbel. Ik wil daar niet te diep op ingaan (dat bewaar ik voor mijn studenten) maar het komt hierop neer. Sinds de zeventiende eeuw raakt de ontwikkeling van de wetenschap in een stroomversnelling en gaat men steeds verhevener spreken over de mens die greep krijgt op de natuur. In zekere zin begrijpelijk, maar vandaag worden we geconfronteerd met de keerzijde van dit denken: de natuur heeft ook te lijden onder de mens, de ecologische balans is verstoord geraakt.

Dat reken ik Haydn natuurlijk niet persoonlijk aan. Hij was een kind van zijn tijd en in zijn muziek klinkt gelukkig door dat de mens niet de eindbaas is. Toch heeft zijn interpretatie van het scheppingsverhaal wel een correctie nodig. Het bijbelse scheppingsverhaal loopt namelijk niet uit op de schepping van de mens, maar op de rust van de sabbat. Die zevende dag ontbreekt bij Haydn. Maar wat de wereld vandaag nodig heeft, is juist dat mensen hun grenzen beter in acht nemen, weten wanneer ze moeten ophouden en de natuur rust gunnen om weer op adem te komen. Dan ontstaat er ook ruimte om van muziek te genieten en je te verwonderen over de natuur die voor Haydn en ook voor mij persoonlijk inderdaad een en al ‘Schöpfung’ is.

Jaap Dekker

www.natuurverenigingijsseldelta.nl

Stuur jouw foto

Mail de redactie

Meld een correctie

Lees ook

Vijf vragen aan: concertkoor Immanuel die het 110-jarig jubileum viert met bijzondere samenwerking

Concertkoor Immanuel begint jubileumjaar met Die Schöpfung van Joseph Haydn

Column Natuurvereniging IJsseldelta: Bosbaden

Vogelliefhebbers opgelet: unieke kans om wintergasten te spotten in het Reevediep

Column Natuurvereniging IJsseldelta: Waar het Reevediep stroomt, groeit de hoop

Suzanne Beurmanjer van de Natuurvereniging IJsseldelta.

Column Natuurvereniging IJsseldelta: Luchtigheid in de natuur

Concertkoor Immanuel viert 110-jarig jubileum met tweede concert Algemeen 2 uur geleden

KAMPEN - In zijn 110-jarig bestaan heeft Concertkoor Immanuel zich een eigen plaats verworven in het Kamper muziekleven door het uitvoeren van grote koorwerken.

Struikelsteen voor Kampenaar die zich bij geallieerden wilde aansluiten Algemeen 5 uur geleden

KAMPEN - Hij probeerde tijdens de Tweede Wereldoorlog drie keer naar Engeland te ontsnappen om zich bij de geallieerde strijdkrachten aan te sluiten.

Scholen uit Kampen, Zwartewaterland en Staphorst strijden tegen elektronisch afval Algemeen 6 uur geleden

REGIO - Negen basisscholen uit de gemeenten Kampen, Zwartewaterland en Staphorst doen van 31 augustus tot en met 24 september mee met de E-waste Race.

Gemeente Kampen vraagt minister om aandacht voor toekomst N50 Algemeen 6 uur geleden

KAMPEN - De gemeente Kampen vraagt samen met de Nederlandse Vereniging van Binnenvaart (NVB) in een brief aan minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat om aandacht..

Verplaatsing eerste zichtbare stap richting vernieuwd Museum Batavialand Algemeen 8 uur geleden

DRONTEN - De Batavia, de grootste reconstructie van een 17e-eeuws schip ter wereld, wordt dit najaar definitief aan land gebracht. Het schip vertrekt in september naar Amste..

Opnieuw brand aan Stationsplein Kampen: maatregelen lijken niet te helpen Algemeen 9 uur geleden

KAMPEN - Woensdagavond 26 augustus 2026 - De brandweer van IJsselmuiden is vanavond uitgerukt naar het station aan het Stationsplein in Kampen vanwege een smeulbrand.

Parkinson Pub Kampen viert 2-jarig jubileum met lancering nieuwe website Algemeen 21 uur geleden

KAMPEN - Twee jaar na de start is de Parkinson Pub Kampen/IJsselmuiden uitgegroeid tot een waardevolle ontmoetingsplek voor mensen met parkinson(isme) en hun partners,..

Brugmedia groeit naar 13 lokale titels door aansluiting Regiobode Algemeen 26 aug, 15:00

KAMPEN - De handtekeningen zijn gezet, de medewerkers geïnformeerd. Regiobode Beheer B.V. sluit zich officieel aan bij Brugmedia B.V.

Appeltjes op de eerste schooldag in Reeve Algemeen 26 aug, 13:43

Wat een bijzonder moment vorige week in Reeve. Twee kindcentra openden hun deuren in het nieuwe dorp: Kindcentrum Reevedelta (Aves) en IKC Weidse Blik (IRIS).

112 KAMPEN: Jongetje bekneld tussen roldeur aan Nijlandweg in Kampen Algemeen 26 aug, 13:37

KAMPEN - De brandweer is woensdagochtend rond 08.23 uur uitgerukt voor een ongeval aan de Nijlandweg in Kampen.

IJVV maakt in tweede helft het verschil in oefenduel tegen ’s-Heerenbroek Algemeen 26 aug, 11:44

IJSSELMUIDEN - IJVV heeft dinsdag het oefenduel tegen 's-Heerenbroek met 4-1 gewonnen. De IJsselmuidenaren maakten in de tweede helft het verschil, nadat de gasten in de eer..

Opnieuw grond aangeboden voor glastuinbouw in Koekoekspolder Algemeen 26 aug, 09:45

IJSSELMUIDEN - Voor de tweede keer dit jaar komt een openbaar aangeboden stuk grond beschikbaar. Deze keer gaat het om een perceel van bijna 10 hectare aan de Middenweg in I..

Bekijk nu de nieuwste vacatures op www.brugmediawerkt.nl Algemeen 26 aug, 09:15

Brugmedia Werkt is jouw vacatureplatform voor het vinden van de juiste kandidaten en vacatures. Brugmedia Werkt helpt werkgevers en werkzoekenden in de regio Zwolle, Kampen,..