Nog Even Dit

In de column Nog Even Dit reflecteert oud-journalist, Henk de Koning, op zijn welbekende humorvolle en ironische wijze op de zaken spelen in zijn leven en dat van zijn mede-Kampenaren.

(door Henk de Koning)
Uit het nieuws begrepen dat naast het Algemeen Beschaafd Nederlands (ABN) het dialect in ons land weer in opmars is. Verheugend bericht, want elke samenleving ontleent zijn speciale charme aan opvallende karaktereigenschappen. Eén daarvan is het dialect.

Veel van ons mooie Kamper dialect is helaas al ondergesneeuwd door het altijd in beroering zijnde algemene taalgebruik. Zeker de digitale taal die nu aan bod is. Maar thans steekt die geheel eigen bloeiwijze, het dialect, dapper als een sneeuwklokje zijn kopje weer op. In ongeëvenaarde schoonheid ook, want nergens anders dan in het Kamper stadsdialect vind je uitdrukkingen als: ‘poelante’ (eend), ‘Umsko’ (die persoon daar), ‘tammee’ (zo dadelijk), ‘drutnuttel’ (mispunt) en ‘dréhbak’ (vuilnisemmer). Inmiddels heeft het Kamper dialect, onder druk van nieuwe tijden, aan oude gezegdes ingeboet. Zoals de klassieker: ‘Ze lup met een krumme jasse’ (ze is in verwachting). Maar herkansing is in zicht.

De poetsmand voor het Kamper dialect werd eerder al vooruitstrevend tevoorschijn gehaald door de in Kampen gepokt en gemazelde oud-onderwijzer Jac Ruiten en voormalig Kamper horecaman Rob van der Weerd. Met hun dolkomische revues ‘Op zien Kampers’ – waarin uitsluitend dialect werd gesproken – bedienden zij in de Stadsgehoorzaal menigmaal een enthousiast publiek met heimwee naar het Kampers op zijn wenken.

Ons dialect behoort tot de Sallandse streektaal. Nauw verwant met die van Noordoost-Nederland en Noord-Duitsland. Leenwoorden uit andere landen zet de Kampenaar eenvoudig naar zijn hand. Zo ontstond een merkwaardig soort ‘bijzit-Kampers’. Met begrippen als ‘brandkeure’ voor brancard en ‘konkoer hippiekeu’ voor concours hippique. De Kampenaar is nimmer voor één gat gevangen. En gelijk heeft ie.

Vergt een dialect een zekere tongval? Zeker! Hulde daarom aan onze burgemeester Sander de Rouwe. Eertijds het initiatief nemend de vele nieuwkomers van het nog jonge stadsdeel ‘De Reeve’ in het Kampers te verwelkomen. Als geboren Fries hier zelf eens als nieuwkomer aangevangen, nu als burgemeester uit eigen ervaring de groentjes voorlichtend dat inburgeren in een hartelijke, gastvrije stad als Kampen geen probleem hoeft te zijn. Ietwat voorbarig. Want je mag dan gewiegd zijn in Dokkum, op het ritme van de ‘Tocht der Tochten’, zo’n koud kunstje is het Kampers nu ook weer niet.

Om zeker te zijn van zijn zaak ging de burgemeester eerst nog te rade bij een doorgewinterde Kamper. Je komt dan al gauw uit bij mijn buurman Harry Post. Met vele voorgeslachten, diepgeworteld in Kamper grond. Wat méér telt: tevens bootsman van de Kamper Kogge. De reconstructie van een middeleeuws vaartuig, zo nauwgezet naar Kamper voorbeeld nagebouwd, dat het roer slechts reageert op commando’s in het Kampers.

En zie, binnen weinige ogenblikken had Harry een Kamper welkomstwoord gereed. Waarom, door de burgemeester dapper uitgesproken, dan toch een sof? Bij hem zat het Fries nog te diepgevroren! Ook vergat hij – toch nerveus zo’n eerste keer – officieel de ambtsketen om te doen. Zodat de nieuwkomers veronderstelden met een gewoon iemand uit eigen kring van doen te hebben. Aan de krassende spraak te horen één uit zo’n ijzig gebied, dat men zich er gewoonlijk voortbeweegt op doorlopers. Wat het ingewikkeld maakt op leerzame voet even stil te staan bij die andere medemens.

Het applaus na afloop van Sanders welkom in het Kampers was dan ook mager. Wel ontving Harry, die geen blaam trof, voor zijn inzet de afgesproken beloning van de gemeente. Het op kosten van het stadsbestuur door een kunstenaar aanbrengen van een muurschildering op een vrij pand in de binnenstad. Daarop staat Harry als bootsman van de kogge levensgroot afgebeeld. Zo nu en dan gaat hij er ook zelf bij staan en deelt handtekeningen uit. Vrijgevig als hij nu eenmaal is.

Wil jij het laatste nieuws nooit meer missen? Meld je dan hier aan op de dagelijkse nieuwsbrief van De Brug.

Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.