Veiligheidsmaatregelen nopen tot tijdelijke sluiting van de Bovenkerk

(door Maarten van Gemert)  
KAMPEN – Tegelijk met de subsidie voor restauratie van het Gotisch Huis, heeft Provincie Overijssel subsidie aan de Bovenkerk verstrekt. Doch het financiële plaatje is nog niet rond en de echte restauratie kan nog niet beginnen. Ter bescherming van bezoekers en orgel zijn er wel steigers geplaatst.

 Vorige week sloot de Bovenkerk om het orgel extra te beschermen en een proefreparatie uit te voeren. Naar verwachting kunnen half februari de deuren weer open voor concerten, bijzondere diensten en ochtendgebed. 

Scheurvorming
Bij inspectie in voorgaande jaren is ernstige scheurvorming ontdekt in de gewelven. De (kruis)ribben laten los van de overige gewelfdelen en dreigen naar beneden te vallen. Om de veiligheid van bezoekers te garanderen, zijn er om die reden enorme steigerconstructies geplaatst in de zijbeuken van de kerk. In het transept (dwarsbeuk) en de kooromgang komt dezelfde schade voor maar is een andere noodvoorziening getroffen. Onder de ribben zijn houten balken geplaatst als ondersteuning. Over de volle breedte van de kerk worden de muren, vergelijkbaar als in de Buitenkerk, met dwarsleggers gesteund.
Zo worden deze delen van de Bovenkerk veilig en toegankelijk gehouden voor publiek. Boven het hoofdorgel, net zo monumentaal en beroemd als de Bovenkerk zelf, wordt nog een voorziening getroffen. Het orgel krijgt een plafond boven zich, bevestigd in de zijmuren, dat bescherming biedt tegen vallende gewelfdelen. Deze week worden de beelden op het orgel verwijderd en wordt het instrument in plastic verpakt.

Subsidie
Voor het tweede achtereenvolgende jaar heeft de Bovenkerk subsidie gekregen van de provincie. „Dat is niet gebruikelijk,” vertelt John Engelsman. De voorzitter van Stichting Bovenkerk spreekt over fase 1 en fase 2. De tweede fase is nu gestart en de complete restauratie zal nog wel enige tijd duren, verwacht hij. Beide provinciale financiële injecties bedragen 340.000 euro waarmee al een substantieel deel binnen is voor de geschatte totaalkosten van 1,7 miljoen. Een speciale commissie beijvert zich om het financiële plaatje rond te krijgen. De Projectgroep fondswerving is een initiatief van de Protestantse Gemeente Kampen, Stichting Bovenkerk Kampen en de Stichting Vrienden van de Bovenkerk.
Voor bezoekers wordt donatie makkelijk gemaakt door een betaalpaal bij entree van de kerk. De bijdrage van gemeente Kampen is nog niet bekend. De Protestantse Gemeente Kampen (PGK) is eigenaar van kerkgebouw uit de twaalfde eeuw dat haar definitieve vorm kreeg in de vijftiende eeuw. De burgerlijke gemeente Kampen erkent in het coalitieakkoord dat ook haar inzet wordt gevraagd om de Bovenkerk te behouden als ”ware publiekstrekker” en één van de ”Kamper iconen” om bij te dragen aan de wens van de gemeente om een ”hartelijke Hanzestad” te zijn.

Ochtendgebed
Gemeente Kampen gaat 0,5fte vrij maken voor een ambtenaar die zich toe zal wijden aan de Bovenkerk. Deze komt dan te werken naast Jan Quintus Zwart die als manager van de Bovenkerk in dienst is van Stichting Bovenkerk. Vanaf kort na de vorming van de PGK als gemeente van de landelijke PKN vinden in de hervormde Bovenkerk geen reguliere zondagsdiensten meer plaats. De kerk blijft echter beschikbaar voor bijzondere diensten, naast orgelconcerten, kooroptredens en evenementen zoals het Bierfestival.
In het koor van de Bovenkerk, dat zijn eigen orgel heeft, vindt elke woensdagochtend om half negen het ochtendgebed plaats. Deze korte interkerkelijke viering van woord en gebed heeft tijdelijk onderkomen gevonden in de St. Annakapel aan de Broederweg. Woensdag 22 februari keert het ochtendgebed terug naar de Bovenkerk, die dan de eerste gewelfreparatie als proef achter de rug heeft. En het monumentale hoofdorgel zal dan ingepakt zijn en ontdaan van de beelden. In afwachting van de echte restauratie. Ter behoud van de Bovenkerk als ’kathedraal van Kampen’.

Scheur boven een gewelf in het transept van de Bovenkerk (foto: Maarten van Gemert)

..