De Zuiderzeewrakken vertellen (9)
· leestijd 1 minuut Algemeen
Daar waar vroeger de Kamper schepen de Zuiderzee bevoeren, bloeien tegenwoordig de tulpenvelden. Her en der staan ook de wrakkenpalen als herinnering aan de schepen die hun reis niet voltooiden.
In deze rubriek duiken we in de verhalen achter die schepen.
NE81
Soort: Pinas
Periode: 1675
Ontdekt: in 1948
Ligging: Tussen de Professor Brandsmaweg en de Abtstocht in Nagele
Bij het huidige Nagele werd in mei 1948 op kavel E81 in de Noordoostpolder een scheepswrak ontdekt. Tijdens opgravingen tussen 1957 en 1961 bleek het te gaan om een klein 17e-eeuws spiegelschip van ongeveer 27 meter lang en 7,2 meter breed. Het wrak was opvallend goed bewaard gebleven en werd van grote historische en culturele waarde geacht. Daarom adviseerde de commissie Historische Scheepsresten IJsselmeerpolders om het schip te bergen en te behouden.
Pas in 1969 konden delen van het wrak worden gelicht en overgebracht naar Ketelhaven, waar een voormalige graanloods als opslag- en restauratieruimte diende. Voorafgaand aan deze verhuizing lag het schip enige tijd bloot aan weer en wind, waarbij alleen het grondwater bescherming bood.
Na tien jaar van conservering in een vochtige omgeving werd in 1979 gestart met een gecontroleerd droogproces. De luchtvochtigheid werd geleidelijk teruggebracht tot 70 procent, een methode die eerder succesvol was toegepast bij een ander scheepswrak. Vanaf 1981 kon de restauratie beginnen. Daarna was het wrak jarenlang te bezichtigen in het museum in Ketelhaven als voorbeeld van traditionele houten scheepsbouw.
Archiefonderzoek wijst erop dat het mogelijk gaat om de Samuel, een schip dat in 1662 onderweg van Alicante naar Amsterdam tijdens een storm aan de grond liep ten oosten van Urk. Bewijs hiervoor ontbreekt echter.
Eind jaren negentig verhuisde het wrak naar Willemsoord in Den Helder. Daar staat het nog steeds tentoongesteld, al komt door ruimtegebrek de oorspronkelijke lengte minder goed tot zijn recht.
Door: Silke van Lohuizen • Bron: Joran Smale (MaSS-database) • Foto’s: Nationaal Scheepsarcheologisch Depot, Museum Batavialand
Vrijwilligers van AWN Flevoland dragen bij aan het in kaart brengen van archeologische vondsten. Word ook lid.
Meer hierover is ook online terug te vinden op: www.awnflevoland.nl.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
