Nog even dit: Johan Derksen wacht feestsigaar in Kampen
· leestijd 2 minuten Algemeen(door Henk de Koning)
Johan Derksen, het ‘enfant terrible’ van de Nederlandse tv-talkshow Vandaag Inside (Talpa), is gevraagd in de ‘rookkamer’ van Kamper sigarenfabriek ‘De Olifant’ een feestsigaar te komen opsteken. Aldus op markante wijze bijdragend aan het bijzondere lustrum ‘Kampen 200 jaar sigarenstad’ dat dit jaar met feestvertoon op een nader te bepalen tijdstip in de stad zal plaatsvinden.
Uitnodiging vanuit De Olifant
De uitnodiging aan Derksen in zijn Drentse woonplaats Grollo komt van Thomas Klaphake, directeur van sigarenfabriek ‘De Olifant’ aan de Oudestraat, in hartje Kamper binnenstad. Zijnde de laatste in Kampen nog actief producerende sigarenfabriek. Vanwege die hoedanigheid tevens een unieke levendige museale functie vervullend.
Kampen was gedurende de vorige twee eeuwen een van de belangrijkste sigarensteden van ons land. In dat geschiedkundig licht steekt ‘De Olifant’ met medewerking van Kamper verenigingen veelzeggend de vlag uit.
Persoonlijke band met Derksen
Klaphake kent Derksen persoonlijk vanwege diens regelmatige bezoekjes aan de fabriek in de Oudestraat, de hoofdwinkelstraat. ‘De tv-bekendheid komt voor het inslaan van zijn geliefd sigaartje altijd zelf naar Kampen,’ vertelt de fabrieksdirecteur.
‘Vanuit die regelmatige zakelijke, doch steeds meer amicale ontmoetingen is de uitnodiging ontstaan,’ laat Klaphake opgetogen weten. ‘Derksen is in de dagelijkse omgang een allervriendelijkste man,’ weet de fabrieksdirecteur dan ook uit eigen ervaring. ‘Privé eerder enigszins wat verlegen aandoend dan de gewiekst commentator die hij op tv uitstraalt.’
Tabakswet dwingt tot andere aanpak
‘Aanvankelijk bestond het idee met een gigantische sigaar nadrukkelijk aandacht voor het Kamper sigarenstad-lustrum te vragen. Echter de huidige tabakswet, die toeziet op het gebruik van rookwaar, staat tabaksproducenten niet toe het gebruik van tabakswaar publiekelijk te onderstrepen,’ legt Klaphake uit.
Twee Kampenaren, de schrijver-publicist Paul Reichenbach en projectmanager Joop Riezebos, omzeilen dit probleem met een geheel nieuwe opzet van het feest.
Muzikaal sigarenstadfestival
Nu met de opzet van een bijzonder muziekfestival, met als hoogtepunt een uniek gezamenlijk optreden van het harmonieorkest ‘De Broederband’ en het Christelijke Kamper Mannenkoor ‘Door Eendracht Verbonden’. Twee volstrekte uitersten in de Kamper muziekwereld, doch beide wortelend in de tabak, want voortgekomen uit de Kamper sigarenindustrie.
Joop Riezebos nam het initiatief, Paul Reichenbach is artistiek commissielid. ‘De voorbereidingen voor dit muzikale Kamper sigarenstadfestival zijn al in volle gang,’ onthult Klaphake.
Kampen als tabaksstad
Kampen bewijst met dit jubileum terecht eer aan een betekenisvol stuk Kamper bestaansgeschiedenis. Op het hoogtepunt in twee eeuwen tabaksstad telde Kampen ruim 100 grote en kleine sigarenfabrieken en fabriekjes, waaronder heel wat thuiswerkers. De grote Kamper sigarenbedrijven van toen bevonden zich grotendeels in de Voorstraat. Van dat enorme aantal is slechts ‘De Olifant’ nog overeind.
De mythe van de mega-sigaar
Het gesneuvelde idee van de grootste sigaar ter wereld bij dit feest uitdragen is niet helemaal nieuw. Kampen bezat eerder al een vijf meter lange mega-sigaar. Lange tijd als Kampens unieke visitekaartje van sigarenstad te bewonderen in het in 2007 opgeheven Kamper tabaksmuseum. De kanjersigaar bezweek uiteindelijk onder zijn eigen gewicht en omvang.
Grote namen en pioniers
Grootfabrikanten in de Kamper sigarenindustrie waren in die glorietijd: La Bolsa, W.G. Boele, Smit en ten Hove en Van der Sluis. Grote werkeloosheid met goedkope arbeidskrachten van dien bracht in die jaren tal van sigarenfabrikanten naar onze stad. Met Johan Lehmkuhl uit het Duitse Bremen in 1826 als eerste.
De opkomst en groei van de latere betekenisvolle Kamper sigarenfabriek Van der Sluis is een verhaal apart. ‘Mijn grootvader Hendrikus was er de oprichter van,’ vertelt kleinzoon Henk van der Sluis in Kampen. ‘Als boerenzoon uit De Wijk bij Meppel lag het boerenwerk hem niet. Daarom trok hij er op de fiets op uit. Met verloofde Gerrie achterop en wat geld van zijn grootmoeder belande hij in Kampen.
Na wat handeltjes wist hij daar goedkoop de hand te leggen op een scheepslading tabak met waterschade. De natte tabaksbladeren droogde hij in de warmte van een uitgeschakelde steenfabriek en vormde er sigaren van die hij met winst verkocht. Daarmee in Kampen de basis leggend voor Van der Sluis sigarenfabrieken, weldra een van de meest prominente van ons land.’
Vooruitblik op het jubileum
‘Het jubileum Kampen 200 jaar sigarenstad belooft dit jaar een bijzonder feest te worden,’ verzekert de organisatie. Niet in het minst meer gehinderd door de strenge tabakswet en met Johan Derksen als extra trekje.
Henk de Koning
